Kodeks postępowania karnego

Art.  540. Przesłanki obligatoryjnego wznowienia postępowania

• § 1. Postępowanie sądowe zakończone prawomocnym orzeczeniem wznawia się, jeżeli:
  • 1) w związku z postępowaniem dopuszczono się przestępstwa, a istnieje uzasadniona podstawa do przyjęcia, że mogło to mieć wpływ na treść orzeczenia,
  • 2) po wydaniu orzeczenia ujawnią się nowe fakty lub dowody wskazujące na to, że:
    • a) skazany nie popełnił czynu albo czyn jego nie stanowił przestępstwa lub nie podlegał karze,
    • b) skazano go za przestępstwo zagrożone karą surowszą albo nie uwzględniono okoliczności zobowiązujących do nadzwyczajnego złagodzenia kary albo też błędnie przyjęto okoliczności wpływające na nadzwyczajne obostrzenie kary,
    • c) sąd umorzył lub warunkowo umorzył postępowanie karne, błędnie przyjmując popełnienie przez oskarżonego zarzucanego mu czynu.
• § 2. Postępowanie wznawia się na korzyść strony, jeżeli Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub z ustawą przepisu prawnego, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie; wznowienie nie może nastąpić na niekorzyść oskarżonego.
• § 3. Postępowanie wznawia się na korzyść oskarżonego, gdy potrzeba taka wynika z rozstrzygnięcia organu międzynarodowego działającego na mocy umowy międzynarodowej ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską.

Art.  540a. Przesłanki fakultatywnego wznowienia postępowania

• Postępowanie sądowe zakończone prawomocnym orzeczeniem można wznowić, jeżeli:
  • 1) skazany, do którego zastosowano przepis art. 60  § 3 lub 4 Kodeksu karnego lub art. 36  § 3 Kodeksu karnego skarbowego, nie potwierdził w postępowaniu karnym ujawnionych przez siebie informacji;
  • 2) zachodzi okoliczność określona w art. 11  § 3.

Art.  540b. Wznowienie postępowania na skutek wadliwego zawiadomienia

• § 1. Postępowanie sądowe zakończone prawomocnym orzeczeniem można wznowić na wniosek oskarżonego, złożony w terminie zawitym miesiąca od dnia, w którym dowiedział się o zapadłym wobec niego orzeczeniu, jeżeli sprawę rozpoznano pod nieobecność oskarżonego, któremu nie doręczono zawiadomienia o terminie posiedzenia lub rozprawy albo doręczono je w inny sposób niż osobiście, gdy wykaże on, że nie wiedział o terminie oraz o możliwości wydania orzeczenia pod jego nieobecność.
• § 2. Przepisu § 1 nie stosuje się w wypadkach, o których mowa w art. 133  § 2, art. 136  § 1 oraz art. 139  § 1, a także jeżeli w rozprawie lub posiedzeniu uczestniczył obrońca.

Art.  541. Ustalenie przestępstwa będącego podstawą wznowienia

• § 1. Czyn, o którym mowa w art. 540  § 1 pkt 1, musi być ustalony prawomocnym wyrokiem skazującym, chyba że orzeczenie takie nie może zapaść z powodu przyczyn wymienionych w art. 17  § 1 pkt 3-11 lub w art. 22 .
• § 2. W tym wypadku wniosek o wznowienie postępowania powinien wskazywać wyrok skazujący lub orzeczenie zapadłe w postępowaniu karnym, stwierdzające niemożność wydania wyroku skazującego.

Art.  542. Zasady wznowienia postępowania

• § 1. Wznowienie postępowania może nastąpić na wniosek strony lub z urzędu.
• § 2. Wniosek o wznowienie na korzyść złożyć może w razie śmierci skazanego osoba najbliższa.
• § 3. Postępowanie wznawia się z urzędu tylko w razie ujawnienia się jednego z uchybień wymienionych w art. 439  § 1, przy czym wznowienie postępowania jedynie z powodów określonych w pkt 9-11 może nastąpić tylko na korzyść oskarżonego.
• § 4. Wznowienie nie może nastąpić z przyczyn wymienionych w § 3, jeżeli były one przedmiotem rozpoznania w trybie kasacji.
• § 5. Niedopuszczalne jest wznowienie postępowania z urzędu na niekorzyść oskarżonego po upływie roku od daty uprawomocnienia się orzeczenia.

Art.  543. Uchylony

Art.  544. Właściwość sądu w sprawach o wznowienie postępowania

• § 1. W kwestii wznowienia postępowania orzeka sąd okręgowy, zaś w kwestii wznowienia postępowania zakończonego orzeczeniem sądu okręgowego - sąd apelacyjny. Sąd orzeka w składzie trzech sędziów.
• § 2. W kwestii wznowienia postępowania zakończonego orzeczeniem sądu apelacyjnego lub Sądu Najwyższego orzeka Sąd Najwyższy w składzie trzech sędziów.
• § 3. W kwestii wznowienia postępowania sąd orzeka na posiedzeniu bez udziału stron, chyba że prezes sądu lub sąd postanowi inaczej.

Art.  545. Postępowanie o wznowienie postępowania

• § 1. W postępowaniu o wznowienie stosuje się odpowiednio art. 425  § 2 zdanie pierwsze, § 3 i 4, art. 429 , art. 430  § 1, art. 431 , art. 432 , art. 435 , art. 442 , art. 456 , art. 457  § 1 i 3, art. 529 , art. 530 , art. 532  i art. 538 , a w razie wznowienia postępowania na korzyść oskarżonego stosuje się odpowiednio art. 434  i art. 443 .
• § 2. Wniosek o wznowienie postępowania, jeżeli nie pochodzi od prokuratora, powinien być sporządzony i podpisany przez adwokata, radcę prawnego albo radcę Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej. Przepisy art. 446  stosuje się odpowiednio.
• § 3. Sąd, orzekając jednoosobowo, odmawia przyjęcia wniosku niepochodzącego od osoby wymienionej w § 2 bez wzywania do usunięcia jego braków formalnych, jeżeli z treści wniosku, w szczególności odwołującego się do okoliczności, które były już rozpoznawane w postępowaniu o wznowienie postępowania, wynika jego oczywista bezzasadność. Na postanowienie o odmowie przyjęcia wniosku przysługuje zażalenie do tego samego sądu orzekającego w składzie trzech sędziów.

Art.  546. Udział stron w czynnościach sprawdzających

• Jeżeli sąd zarządził sprawdzenie okoliczności w trybie art. 97 , strony mają prawo wziąć udział w czynnościach sprawdzających.

Art.  547. Rodzaje orzeczeń w postępowaniu o wznowienie

• § 1. Na postanowienie oddalające wniosek lub pozostawiające go bez rozpoznania przysługuje zażalenie, chyba że orzekł o tym sąd apelacyjny lub Sąd Najwyższy.
• § 2. Orzekając o wznowieniu postępowania, sąd uchyla zaskarżone orzeczenie i przekazuje sprawę właściwemu sądowi do ponownego rozpoznania. Od tego orzeczenia środek odwoławczy nie przysługuje.
• § 3. Uchylając zaskarżone orzeczenie, sąd może wyrokiem uniewinnić oskarżonego, jeżeli nowe fakty lub dowody wskazują na to, że orzeczenie to jest oczywiście niesłuszne, albo też postępowanie umorzyć. Od wyroku uniewinniającego lub umarzającego postępowanie przysługuje środek odwoławczy.
• § 4. Od orzeczeń, o których mowa w § 3, wydanych przez Sąd Najwyższy, środek odwoławczy nie przysługuje.
• § 5. Wyrok wydany na posiedzeniu doręcza się stronom.

Art.  548. Przesłanki wyznaczenia w postępowaniu wznowionym obrońcy z urzędu

• Jeżeli postępowanie wznowiono na skutek wniosku na korzyść oskarżonego i toczy się ono po jego śmierci lub jeżeli zachodzi przyczyna zawieszenia postępowania, prezes sądu wyznacza do obrony praw oskarżonego obrońcę z urzędu, chyba że wnioskodawca ustanowił już obrońcę.