Kodeks cywilny

Art.  252. Użytkowanie rzeczy

• Rzecz można obciążyć prawem do jej używania i do pobierania jej pożytków (użytkowanie).

Art.  253. Ograniczenie zakresu użytkowania

• § 1. Zakres użytkowania można ograniczyć przez wyłączenie oznaczonych pożytków rzeczy.
• § 2. Wykonywanie użytkowania nieruchomości można ograniczyć do jej oznaczonej części.

Art.  254. Niezbywalność użytkowania

• Użytkowanie jest niezbywalne.

Art.  255. Wygaśnięcie użytkowania

• Użytkowanie wygasa wskutek niewykonywania przez lat dziesięć.

Art.  256. Wykonywanie prawa użytkowania

• Użytkownik powinien wykonywać swoje prawo zgodnie z wymaganiami prawidłowej gospodarki.

Art.  257. Użytkowanie zespołu środków produkcji

• § 1. Jeżeli użytkowanie obejmuje określony zespół środków produkcji, użytkownik może w granicach prawidłowej gospodarki zastępować poszczególne składniki innymi. Włączone w ten sposób składniki stają się własnością właściciela użytkowanego zespołu środków produkcji.
• § 2. Jeżeli użytkowany zespół środków produkcji ma być zwrócony według oszacowania, użytkownik nabywa własność jego poszczególnych składników z chwilą, gdy zostały mu wydane; po ustaniu użytkowania obowiązany jest zwrócić zespół tego samego rodzaju i tej samej wartości, chyba że inaczej zastrzeżono.

Art.  258. Ponoszenie ciężarów w stosunkach wzajemnych między użytkownikiem a właścicielem

• W stosunkach wzajemnych między użytkownikiem a właścicielem użytkownik ponosi ciężary, które zgodnie z wymaganiami prawidłowej gospodarki powinny być pokrywane z pożytków rzeczy.

Art.  259. Nakłady właściciela na rzecz obciążoną użytkowaniem

• Właściciel nie ma obowiązku czynić nakładów na rzecz obciążoną użytkowaniem. Jeżeli takie nakłady poczynił, może od użytkownika żądać ich zwrotu według przepisów o prowadzeniu cudzych spraw bez zlecenia.

Art.  260. Nakłady użytkownika na rzecz obciążoną użytkowaniem

• § 1. Użytkownik obowiązany jest dokonywać napraw i innych nakładów związanych ze zwykłym korzystaniem z rzeczy. O potrzebie innych napraw i nakładów powinien niezwłocznie zawiadomić właściciela i zezwolić mu na dokonanie potrzebnych robót.
• § 2. Jeżeli użytkownik poczynił nakłady, do których nie był obowiązany, stosuje się odpowiednio przepisy o prowadzeniu cudzych spraw bez zlecenia.

Art.  261. Roszczenia osoby trzeciej przeciwko użytkownikowi dotyczące własności rzeczy

• Jeżeli osoba trzecia dochodzi przeciwko użytkownikowi roszczeń dotyczących własności rzeczy, użytkownik powinien niezwłocznie zawiadomić o tym właściciela.

Art.  262. Zwrot rzeczy po wygaśnięciu użytkowania

• Po wygaśnięciu użytkowania użytkownik obowiązany jest zwrócić rzecz właścicielowi w takim stanie, w jakim powinna się znajdować stosownie do przepisów o wykonywaniu użytkowania.

Art.  263. Przedawnienie roszczeń właściciela przeciwko użytkownikowi

• § 1. Roszczenie właściciela przeciwko użytkownikowi o naprawienie szkody z powodu pogorszenia rzeczy albo o zwrot nakładów na rzecz, jak również roszczenie użytkownika przeciwko właścicielowi o zwrot nakładów na rzecz przedawniają się z upływem roku od dnia zwrotu rzeczy.
• § 2. (uchylony)

Art.  264. Użytkowanie nieprawidłowe

• Jeżeli użytkowanie obejmuje pieniądze lub inne rzeczy oznaczone tylko co do gatunku, użytkownik staje się z chwilą wydania mu tych przedmiotów ich właścicielem. Po wygaśnięciu użytkowania obowiązany jest do zwrotu według przepisów o zwrocie pożyczki (użytkowanie nieprawidłowe).

Art.  265. Użytkowanie praw

• § 1. Przedmiotem użytkowania mogą być także prawa.
• § 2. Do użytkowania praw stosuje się odpowiednio przepisy o użytkowaniu rzeczy.
• § 3. Do ustanowienia użytkowania na prawie stosuje się odpowiednio przepisy o przeniesieniu tego prawa.

Art.  266. Wygaśnięcie użytkowania ustanowionego na rzecz osoby fizycznej

• Użytkowanie ustanowione na rzecz osoby fizycznej wygasa najpóźniej z jej śmiercią.

Art.  267. Obowiązki i uprawnienia użytkownika

• § 1. Użytkownik obowiązany jest zachować substancję rzeczy oraz jej dotychczasowe przeznaczenie.
• § 2. Jednakże użytkownik gruntu może zbudować i eksploatować nowe urządzenia służące do wydobywania kopalin z zachowaniem przepisów prawa geologicznego i górniczego.
• § 3. Przed przystąpieniem do robót użytkownik powinien w odpowiednim terminie zawiadomić właściciela o swym zamiarze. Jeżeli zamierzone urządzenia zmieniałyby przeznaczenie gruntu albo naruszały wymagania prawidłowej gospodarki, właściciel może żądać ich zaniechania albo zabezpieczenia roszczenia o naprawienie szkody.

Art.  268. Zakładanie w pomieszczeniach nowych urządzeń przez użytkownika

• Użytkownik może zakładać w pomieszczeniach nowe urządzenia w takich granicach jak najemca.

Art.  269. Żądanie zabezpieczenia od użytkownika

• § 1. Właściciel może z ważnych powodów żądać od użytkownika zabezpieczenia, wyznaczając mu w tym celu odpowiedni termin. Po bezskutecznym upływie wyznaczonego terminu właściciel może wystąpić do sądu o wyznaczenie zarządcy.
• § 2. Użytkownik może żądać uchylenia zarządu, jeżeli daje odpowiednie zabezpieczenie.

Art.  270. Zabezpieczenie przedmiotów objętych użytkowaniem nieprawidłowym

• Właściciel może odmówić wydania przedmiotów objętych użytkowaniem nieprawidłowym, dopóki nie otrzyma odpowiedniego zabezpieczenia.

Art.  270¹. Uchylony

• uchylony

Art.  271. Użytkowanie gruntów stanowiących własność skarbu państwa przez rolnicze spółdzielnie produkcyjne

• Użytkowanie gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa może być ustanowione na rzecz rolniczej spółdzielni produkcyjnej jako prawo terminowe lub jako prawo bezterminowe. W każdym razie użytkowanie takie wygasa z chwilą likwidacji spółdzielni.

Art.  272. Budynki i urządzenia na gruncie skarbu państwa użytkowanym przez rolniczą spółdzielnie produkcyjną

• § 1. Jeżeli rolniczej spółdzielni produkcyjnej zostaje przekazany do użytkowania zabudowany grunt Skarbu Państwa, przekazanie budynków i innych urządzeń może nastąpić albo do użytkowania, albo na własność.
• § 2. Budynki i inne urządzenia wzniesione przez rolniczą spółdzielnię produkcyjną na użytkowanym przez nią gruncie Skarbu Państwa stanowią własność spółdzielni, chyba że w decyzji o przekazaniu gruntu zostało zastrzeżone, iż mają się stać własnością Skarbu Państwa.
• § 3. Odrębna własność budynków i innych urządzeń, przewidziana w paragrafach poprzedzających, jest prawem związanym z użytkowaniem gruntu.

Art.  273. Skutki wygaśnięcia użytkowania gruntu skarbu państwa przez rolniczą spółdzielnię produkcyjną

• Jeżeli użytkowanie gruntu Skarbu Państwa przez rolniczą spółdzielnię produkcyjną wygasło, budynki i inne urządzenia trwale z gruntem związane i stanowiące własność spółdzielni stają się własnością Skarbu Państwa. Spółdzielnia może żądać zapłaty wartości tych budynków i urządzeń w chwili wygaśnięcia użytkowania, chyba że zostały wzniesione wbrew społeczno-gospodarczemu przeznaczeniu gruntu.

Art.  274. Odpowiednie stosowanie przepisów ustawy do drzew i innych roślin po wygaśnięciu użytkowania przez rolniczą spółdzielnię produkcyjną

• Przepisy dotyczące własności budynków i innych urządzeń na gruncie Skarbu Państwa użytkowanym przez rolniczą spółdzielnię produkcyjną stosuje się odpowiednio do drzew i innych roślin.

Art.  275. Zmiana przeznaczenia użytkowanych przez rolniczą spółdzielnię produkcyjną gruntów skarbu państwa

• Rolnicza spółdzielnia produkcyjna może zmienić przeznaczenie użytkowanych przez siebie gruntów Skarbu Państwa albo naruszyć ich substancję, chyba że w decyzji o przekazaniu gruntu inaczej zastrzeżono.

Art.  276. Uchylony

Art.  277. Wkłady gruntowe członków rolniczej spółdzielni produkcyjnej

• § 1. Jeżeli statut rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub umowa z członkiem spółdzielni inaczej nie postanawia, spółdzielnia nabywa z chwilą przejęcia wniesionych przez członków wkładów gruntowych ich użytkowanie.
• § 2. Do wniesienia wkładów gruntowych nie stosuje się przepisów o obowiązku zachowania formy aktu notarialnego przy ustanowieniu użytkowania nieruchomości.

Art.  278. Postanowienia statutu rolniczej spółdzielni produkcyjnej dotyczące wkładów gruntowych

• Statut rolniczej spółdzielni produkcyjnej może postanawiać, że - gdy wymaga tego prawidłowe wykonanie zadań spółdzielni - przysługuje jej uprawnienie do zmiany przeznaczenia wkładów gruntowych oraz uprawnienie do naruszenia ich substancji albo jedno z tych uprawnień.

Art.  279. Własność budynków i innych urządzeń wzniesionych na gruncie stanowiącym wkład gruntowy

• § 1. Budynki i inne urządzenia wzniesione przez rolniczą spółdzielnię produkcyjną na gruncie stanowiącym wkład gruntowy stają się jej własnością. To samo dotyczy drzew i innych roślin zasadzonych lub zasianych przez spółdzielnię.
• § 2. W razie wygaśnięcia użytkowania gruntu działka, na której znajdują się budynki lub urządzenia będące własnością spółdzielni, może być przez spółdzielnię przejęta na własność za zapłatą wartości w chwili wygaśnięcia użytkowania. Drzewa i inne rośliny zasadzone lub zasiane przez spółdzielnię stają się własnością właściciela gruntu.

Art.  280. Uchylony

Art.  281. Uchylony

Art.  282. Uchylony

Art.  283. Uchylony

Art.  284. Inne wypadki użytkowania przez osoby prawne

• Do innych wypadków użytkowania przez osoby prawne stosuje się przepisy rozdziału I i odpowiednio rozdziału II niniejszego działu, o ile użytkowanie to nie jest inaczej uregulowane odrębnymi przepisami.