Ustawa o zatrudnianiu osób pozbawionych wolności

Art.  1. Tryb, zasady i cel zatrudniania osób pozbawionych wolności

• 1. Zatrudnianie osób pozbawionych wolności odbywa się w trybie i na zasadach określonych w przepisach Kodeksu karnego wykonawczego.
• 2. Zatrudnianie osób pozbawionych wolności powinno mieć na celu przede wszystkim pozytywne oddziaływanie na ich postawy. Osiąganie zysku powinno być podporządkowane resocjalizacji.

Art.  2. Ustawowe pojecie zakładu karnego

• Ilekroć w ustawie jest mowa, bez bliższego oznaczenia, o zakładzie karnym, rozumie się przez to również inne jednostki organizacyjne Służby Więziennej.

Art.  3. Przywięzienne zakłady pracy

• 1. W celu tworzenia warunków do zatrudniania osób pozbawionych wolności oraz prowadzenia działalności gospodarczej mogą być tworzone przy zakładach karnych przywięzienne zakłady pracy.
• 2. Przywięzienny zakład pracy może być utworzony i prowadzony jako:
  • 1) przedsiębiorstwo państwowe;
  • 2) spółka akcyjna lub spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, w której Skarb Państwa lub państwowa osoba prawna ma więcej niż 50% udziałów albo akcji;
  • 3) (uchylony)
  • 4) instytucja gospodarki budżetowej.
• 3. Osoby pozbawione wolności stanowią co najmniej 20% ogółu zatrudnionych w przywięziennym zakładzie pracy.
• 4. (uchylony)

Art.  4. Przywięzienny zakład pracy w formie przedsiębiorstwa państwowego

• 1. Organem założycielskim przedsiębiorstwa państwowego, o którym mowa w art. 3 , przywięzienne zakłady pracy, ust. 2 pkt 1, zwanego dalej "przedsiębiorstwem", jest Minister Sprawiedliwości.
• 2. Minister Sprawiedliwości nadaje przedsiębiorstwu statut.
• 3. Minister Sprawiedliwości zarządza łączenie i podział przedsiębiorstwa.
• 4. Organem przedsiębiorstwa jest dyrektor przedsiębiorstwa.
• 5. Dyrektora przedsiębiorstwa powołuje i odwołuje Dyrektor Generalny Służby Więziennej po zasięgnięciu opinii dyrektora zakładu karnego, przy którym działa przedsiębiorstwo.

Art.  5. Odesłanie do przepisów ustawy o przedsiębiorstwach państwowych

• 1. Do przedsiębiorstwa stosuje się, z wyjątkiem art. 10 , art. 12  ust. 2, art. 18 , art. 35  i art. 63  ust. 3, ustawę z dnia 25 września 1981 r. o przedsiębiorstwach państwowych (Dz. U. z 2023 r. poz. 437), w zakresie nieuregulowanym w ustawie.
• 2. Do przedsiębiorstwa nie stosuje się ustawy z dnia 25 września 1981 r. o samorządzie załogi przedsiębiorstwa państwowego (Dz. U. z 2015 r. poz. 1543).

Art.  5a. Odesłanie do przepisów innych ustaw

• 1. Do spółki powstałej w wyniku komercjalizacji przedsiębiorstwa stosuje się przepisy ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zasadach zarządzania mieniem państwowym (Dz. U. poz. 2259).
• 2. Do osób pozbawionych wolności zatrudnionych w spółce powstałej w wyniku komercjalizacji przedsiębiorstwa nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i niektórych uprawnieniach pracowników (Dz. U. z 2016 r. poz. 981, 1174 i 2260) oraz przepisu art. 324  ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2015 r. poz. 233, z późn. zm.).

Art.  5b. Zarządzenie w sprawie połączenia przywięziennych zakładów pracy

• 1. Minister Sprawiedliwości może, w drodze zarządzenia, zdecydować o połączeniu przywięziennych zakładów pracy prowadzonych w formach, o których mowa w art. 3  ust. 2 pkt 1 i 4.
• 2. Zarządzenie, o którym mowa w ust. 1, określa:
  • 1) formę organizacyjno-prawną przywięziennego zakładu pracy powstałego w wyniku połączenia;
  • 2) przeznaczenie mienia znajdującego się w zarządzie łączonych przywięziennych zakładów pracy;
  • 3) podmiot właściwy do przejęcia należności i zobowiązań łączonych przywięziennych zakładów pracy.
• 3. Do łączenia przywięziennych zakładów pracy, o którym mowa w ust. 1, nie stosuje się przepisów art. 25  ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1634, 1692, 1725, 1747 i 1768).

Art.  6. Zwolnienia przywięziennych zakładów pracy z podatku dochodowego, niektórych należności, wpłat i opłat

• 1. Przywięzienne zakłady pracy są zwolnione, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, z:
  • 1) podatku dochodowego od osób prawnych, w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o tym podatku,
  • 2) niepodatkowych należności budżetowych,
  • 3) wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych,
  • 4) opłat z tytułu użytkowania lub użytkowania wieczystego gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa - jeżeli średnioroczne zatrudnienie osób pozbawionych wolności w przeliczeniu na pełne etaty w poprzednim roku podatkowym wynosiło co najmniej 50% ogółu zatrudnionych.
• 2. W przypadku gdy w poprzednim roku podatkowym średnioroczne zatrudnienie osób pozbawionych wolności w przeliczeniu na pełne etaty stanowiło mniej niż 50% ogółu zatrudnionych, zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 2-4, wynoszą:
  • 1) 25% przy zatrudnieniu co najmniej 20% osób pozbawionych wolności;
  • 2) 50% przy zatrudnieniu co najmniej 30% osób pozbawionych wolności;
  • 3) 75% przy zatrudnieniu co najmniej 40% osób pozbawionych wolności.
• 3. Jeżeli w poprzednim roku podatkowym zatrudnienie osób pozbawionych wolności w przeliczeniu na pełne etaty wynosiło mniej niż 20% ogółem zatrudnionych, zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 2-4, nie przysługują.
• 4. Przywięzienne zakłady pracy rozpoczynające działalność korzystają ze zwolnień, o których mowa w ust. 1 pkt 2-4, w pełnej wysokości, w roku podatkowym, w którym nastąpiło ich zarejestrowanie.

Art.  6a. Fundusz aktywizacji zawodowej skazanych oraz rozwoju przywięziennych zakładów pracy

• 1. Tworzy się Fundusz Aktywizacji Zawodowej Skazanych oraz Rozwoju Przywięziennych Zakładów Pracy, zwany dalej "Funduszem Aktywizacji", którego dysponentem jest Dyrektor Generalny Służby Więziennej.
• 2. Fundusz Aktywizacji jest państwowym funduszem celowym.
• 3. Przychodami Funduszu Aktywizacji są:
  • 1) wpłaty przywięziennych zakładów pracy, w wysokości co najmniej 25 % środków uzyskanych z tytułu zwolnień określonych w art. 6  ust. 1 i 2;
  • 2) środki pieniężne pochodzące ze spadków, zapisów, darowizn, dotacji, zbiórek i innych źródeł;
  • 3) środki pieniężne pochodzące z potrącenia określonego w art. 125  § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. z 2017 r. poz. 665, 666, 768 i 1452);
  • 4) środki finansowe pochodzące z tytułu opłat określonych w art. 110b  § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy.

Art.  6b. Zaciąganie kredytów lub pożyczek przez fundusz aktywizacji w banku gospodarstwa krajowego

• 1. Fundusz Aktywizacji może zaciągać kredyty lub pożyczki w Banku Gospodarstwa Krajowego z przeznaczeniem na finansowanie zadań, o których mowa w art. 8 .
• 2. Umowę kredytu lub pożyczki, o których mowa w ust. 1, w imieniu Funduszu Aktywizacji zawiera jego dysponent po uzyskaniu zgody Ministra Sprawiedliwości.
• 3. Minister Sprawiedliwości przejmuje zobowiązania Funduszu Aktywizacji w przypadku likwidacji tego Funduszu.

Art.  7. Przekazywanie przez przywięzienne zakłady pracy wpłat na fundusz aktywizacji

• Przywięzienny zakład pracy przekazuje środki finansowe, o których mowa w art. 6a , Fundusz Aktywizacji Zawodowej Skazanych oraz Rozwoju Przywięziennych Zakładów Pracy, ust. 3 pkt 1, w terminach wymagalności przewidzianych dla poszczególnych wpłat określonych w art. 6 , zwolnienia przywięziennych zakładów pracy z podatku dochodowego, niektórych należności, wpłat i opłat, ust. 1.

Art.  8. Przeznaczenie środków funduszu aktywizacji

• 1. Środki Funduszu Aktywizacji przeznacza się na finansowanie działań w zakresie resocjalizacji oraz wykonywania kary pozbawienia wolności, w szczególności na:
  • 1) tworzenie nowych miejsc pracy dla osób pozbawionych wolności oraz ochronę istniejących;
  • 2) tworzenie i utrzymanie w jednostkach organizacyjnych Służby Więziennej infrastruktury związanej z realizacją ustawowych zadań Służby Więziennej;
  • 3) modernizację przywięziennych zakładów pracy i ich produkcji;
  • 4) organizowanie nauki zawodu i doskonalenia zawodowego dla osób pozbawionych wolności;
  • 5) organizowanie szkolenia w zakresie aktywizacji zawodowej i umiejętności poszukiwania pracy;
  • 6) zakup sprzętu i środków ochrony potrzebnych do przeciwdziałania i zwalczania przyczyn i skutków stanu zagrożenia epidemicznego, stanu epidemii oraz stanu klęski żywiołowej, występujących na terenie i w obszarze funkcjonowania jednostek organizacyjnych Służby Więziennej, wykorzystywanych przez funkcjonariuszy i pracowników Służby Więziennej oraz skazanych.
• 2. Z tytułu zwiększonych kosztów zatrudnienia osób pozbawionych wolności przedsiębiorcy zatrudniający te osoby otrzymują ze środków Funduszu Aktywizacji ryczałt w wysokości 35% wartości wynagrodzeń przysługujących zatrudnionym osobom pozbawionym wolności; wypłata ryczałtu następuje na wniosek tych przedsiębiorców.
• 3. Ze środków Funduszu Aktywizacji mogą być przyznawane pożyczki bądź dotacje podmiotom zatrudniającym osoby pozbawione wolności.
• 3a. Koszty obsługi rachunku bankowego Funduszu Aktywizacji, a także koszty obsługi kredytu lub pożyczki, o których mowa w art. 6b  ust. 1, są pokrywane ze środków Funduszu Aktywizacji.
• 4. Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady oraz tryb finansowania działań, o których mowa w ust. 1, a także szczegółowe zasady, tryb i terminy wypłaty ryczałtów oraz udzielania pożyczek i dotacji, jak również sposób i tryb dokumentowania wydatków na zatrudnienie osób pozbawionych wolności oraz wysokości i przeznaczenia pomocy wraz z wzorami dokumentów w tych sprawach, uwzględniając możliwości finansowe Funduszu Aktywizacji.

Art.  8a. Wyłączenie stosowania przepisów ustawy

• Zwolnienia określone w art. 6 , zwolnienia przywięziennych zakładów pracy z podatku dochodowego, niektórych należności, wpłat i opłat, oraz pomoc ze środków Funduszu Aktywizacji nie przysługują przywięziennym zakładom pracy, określonym w art. 3 , przywięzienne zakłady pracy, ust. 2 pkt 1 i 2, które są w okresie restrukturyzacji przeprowadzanej z wykorzystaniem pomocy publicznej, chyba że Komisja Europejska została o nich poinformowana przed podjęciem decyzji o pomocy na restrukturyzację.

Art.  9. Uchylony

Art.  10. Uchylony

Art.  11. Przepis przejściowy

• Istniejące w dniu wejścia w życie ustawy przedsiębiorstwa państwowe podległe Ministrowi Sprawiedliwości działające przy zakładach karnych, spółki prawa handlowego powstałe z przekształcenia tych przedsiębiorstw lub utworzone przez te przedsiębiorstwa oraz gospodarstwa pomocnicze przy zakładach karnych stają się przywięziennymi zakładami pracy w rozumieniu art. 3  ust. 2 niniejszej ustawy.

Art.  12. Zmiana ustawy o przedsiębiorstwach państwowych

• W ustawie z dnia 25 września 1981 r. o przedsiębiorstwach państwowych (Dz. U. z 1991 r. poz. 80, z późn. zm.): (zmiany pominięte).

Art.  13. Zmiana ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych

• W ustawie z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 1993 r. poz. 482, z późn. zm.) wprowadza się następujące zmiany: (zmiany pominięte).

Art.  14. Zmiana ustawy o zamówieniach publicznych

• W ustawie z dnia 10 czerwca 1994 r. o zamówieniach publicznych (Dz. U. poz. 344 i poz. 645 oraz z 1995 r. poz. 488): (zmiany pominięte).

Art.  15. Przepis przejściowy

• W 1998 r.:
  • 1) wskaźnik średniorocznego zatrudnienia osób pozbawionych wolności, o którym mowa w art. 6  ust. 2, wynosi 40% ogółu zatrudnionych,
  • 2) zwolnienia, o których mowa w art. 6  ust. 2, wynoszą odpowiednio:
    • a) 25% przy zatrudnieniu co najmniej 20% osób pozbawionych wolności,
    • b) 50% przy zatrudnieniu co najmniej 25% osób pozbawionych wolności,
    • c) 75% przy zatrudnieniu co najmniej 30% osób pozbawionych wolności, - gdy liczba osób pozbawionych wolności w roku sprawozdawczym 1997 stanowiła mniej niż 40% ogółu zatrudnionych.

Art.  16. Wejście ustawy w życie

• Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1998 r. ---------- [Ustawa została ogłoszona 09.10.1997 r. - Dz.U. z 1997 r. poz. 777]