Ustawa o nadzorze nad rynkiem finansowym

Art. 12.

Upoważnienie do podejmowania działań w zakresie właściwości komisji

• • 1. Komisja może upoważnić Przewodniczącego Komisji, Zastępców Przewodniczącego oraz pracowników Urzędu Komisji do podejmowania działań w zakresie właściwości Komisji, w tym do wydawania postanowień i decyzji administracyjnych.
  • 2. Upoważnienie, o którym mowa w ust. 1, nie może dotyczyć określonych w przepisach odrębnych rozstrzygnięć co do istoty sprawy w zakresie:
    • 1) rynku bankowego w sprawach:
      • a) wydawania i uchylania zezwolenia na utworzenie banku,
      • b) wydawania zezwolenia na utworzenie za granicą banku przez bank krajowy,
      • c) wydawania zezwolenia na utworzenie oddziału banku krajowego za granicą,
      • d) wydawania i uchylania zezwolenia na utworzenie oddziału banku zagranicznego,
      • e) wydawania decyzji, o których mowa w art. 25h  oraz art. 25n  ust. 5a i 5d ustawy – Prawo bankowe,
      • f) (uchylona)
      • g) (uchylona)
      • h) (uchylona)
      • i) wydawania zakazu, o którym mowa w art. 25l  ust. 1 i 2 oraz art. 25n ust. 1 ustawy - Prawo bankowe,
      • ia) wydawania nakazu, o którym mowa w art. 25l  ust. 5 oraz art. 25n  ust. 4 ustawy - Prawo bankowe,
      • j) wydawania zgody na powołanie dwóch członków zarządu banku w formie spółki akcyjnej, w tym prezesa,
      • k) wydawania zgody na powołanie dwóch członków zarządu banku państwowego, w tym prezesa,
      • l) wydawania zgody na powołanie prezesa zarządu banku spółdzielczego,
      • m) wydawania zgody na powołanie dyrektora i jednego z zastępców dyrektora oddziału banku zagranicznego,
      • n) wydawania zezwolenia, o którym mowa w art. 124  ustawy - Prawo bankowe,
      • o) wydawania zezwolenia, o którym mowa w art. 124a  ustawy - Prawo bankowe, na nabycie przedsiębiorstwa bankowego przez bank,
      • p) wystąpienia z wnioskiem o odwołanie prezesa, wiceprezesa lub innego członka zarządu banku, albo zawieszenie w czynnościach członka zarządu banku,
      • q) (uchylona)
      • r) wystąpienia do zarządu banku z żądaniem zwołania nadzwyczajnego walnego zgromadzenia akcjonariuszy,
      • s) ograniczenia działalności banku,
      • t) uchylenia zezwolenia na utworzenie banku i podjęcia decyzji o likwidacji banku,
      • u) przejęcia banku przez inny bank lub połączenia banków,
      • v) likwidacji banku,
      • w) wystąpienia do Rady Ministrów o likwidację banku w przypadku banku państwowego,
      • x) zawieszenia działalności banku i wnioskowania o jego upadłość,
      • y) ustanowienia zarządu komisarycznego w banku,
      • z) wydawania opinii w sprawie: – utworzenia banku państwowego, – przekształcenia banku państwowego w spółkę akcyjną z udziałem Skarbu Państwa oraz zakresu przeznaczenia majątku banku państwowego na pokrycie kapitału akcyjnego w spółce akcyjnej lub zbyciu tego majątku tworzonej spółce akcyjnej z udziałem Skarbu Państwa,
      • za) wyłączenia części działalności lub całej działalności banku państwowego, na jego wniosek, na podstawie art. 128b  ustawy - Prawo bankowe, z obowiązku spełniania niektórych wymogów i norm, o których mowa w tej ustawie,
      • zb) zastosowania środków, o których mowa w art. 141a  ust. 2–3 ustawy – Prawo bankowe,
      • zc) nakładania kary finansowej, o której mowa w art. 138  ust. 3 pkt 3a ustawy - Prawo bankowe,
      • zd) nakładania kary pieniężnej, o której mowa w art. 20_141ustawy - Prawo bankowe,
      • ze) wydawania decyzji, o których mowa w art. 141m  ust. 4 oraz art. 141q  ust. 1, 7 i 10 ustawy – Prawo bankowe,
      • zf) zatwierdzania planu ochrony kapitału na podstawie art. 0_61 ust. 2 ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nadzorze makroostrożnościowym nad systemem finansowym i zarządzaniu kryzysowym w systemie finansowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 2536 oraz z 2023 r. poz. 1723),
      • zg) wydawania decyzji, o której mowa w art. 0_61 ust. 3 ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nadzorze makroostrożnościowym nad systemem finansowym i zarządzaniu kryzysowym w systemie finansowym,
      • zh) wydawania decyzji, o której mowa w art. 48q  ust. 3 lub art. 48s  ust. 1 ustawy – Prawo bankowe,
      • zi) wydawania decyzji, o której mowa w art. 0_174 ust. 3a ustawy z dnia 10 czerwca 2016 r. o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, systemie gwarantowania depozytów oraz przymusowej restrukturyzacji;
    • 2) rynku emerytalnego w sprawach:
      • a) wydawania zezwolenia na utworzenie funduszu emerytalnego i towarzystwa emerytalnego,
      • b) cofania zezwolenia na utworzenie towarzystwa emerytalnego,
      • c) wydawania zezwolenia na przejęcie zarządzania funduszem emerytalnym oraz połączenie towarzystw emerytalnych,
      • d) wydawania zezwolenia na nabycie lub objęcie akcji towarzystwa emerytalnego,
      • e) (uchylona)
      • f) likwidacji pracowniczego funduszu emerytalnego,
      • g) nadawania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności,
      • h) nakładania kar pieniężnych na towarzystwo emerytalne lub członków jego zarządu, depozytariusza lub osobę trzecią, której fundusz lub towarzystwo powierzyło wykonywanie niektórych czynności lub występowania o zwołanie posiedzenia walnego zgromadzenia, rady nadzorczej lub zarządu towarzystwa emerytalnego,
      • i) wydawania zgody na powołanie osób na członków zarządu towarzystwa emerytalnego;
    • 3) rynku ubezpieczeniowego w sprawach:
      • a) wydawania i cofania zezwolenia na wykonywanie działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej,
      • b) wydawania zgody na powołanie osób na członków zarządu,
      • c) połączenia i podziału zakładów ubezpieczeń i zakładów reasekuracji,
      • d) przeniesienia portfela ubezpieczeń i portfela reasekuracji,
      • e) wydawania decyzji, o których mowa w art. 90 , art. 94 , art. 95 , art. 96  oraz art. 98  ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej,
      • f) likwidacji przymusowej zakładu ubezpieczeń i zakładu reasekuracji,
      • g) ustanowienia zarządu komisarycznego zakładu ubezpieczeń i zakładu reasekuracji,
      • h) występowania z wnioskiem o ogłoszenie upadłości zakładu ubezpieczeń i zakładu reasekuracji,
      • i) nadawania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności,
      • j) nakładania kar pieniężnych na zakłady ubezpieczeń i zakłady reasekuracji lub członków zarządu tych zakładów lub prokurentów oraz zawieszania członków zarządu, występowania z wnioskiem o odwołanie członka zarządu lub odwołanie udzielonej prokury lub występowania o zwołanie posiedzenia walnego zgromadzenia;
    • 4) rynku kapitałowego w sprawach:
      • a) wykluczenia papierów wartościowych z obrotu na rynku regulowanym,
      • b) zezwolenia na wycofanie akcji z obrotu zorganizowanego,
      • c) skreślenia maklera papierów wartościowych lub doradcy inwestycyjnego z listy albo zawieszenia jego uprawnień do wykonywania zawodu,
      • d) udzielenia zezwolenia na prowadzenie działalności maklerskiej,
      • e) cofnięcia zezwolenia na prowadzenie działalności maklerskiej lub ograniczenia zakresu jej wykonywania,
      • f) odmowy wpisu do rejestru agentów firmy inwestycyjnej,
      • g) skreślenia agenta firmy inwestycyjnej z rejestru, o którym mowa w lit. f, w przypadkach, o których mowa w art. 79  ust. 9 pkt 1, 3 i 4 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi,
      • h) wydawania decyzji, o których mowa w art. 54h , art. 54l , art. 54m , art. 56  oraz art. 70r  ustawy o funduszach inwestycyjnych,
      • i) wyrażenia zgody na nabycie akcji spółki prowadzącej rynek regulowany,
      • j) (uchylona)
      • k) poinformowania zagranicznej firmy inwestycyjnej o warunkach prowadzenia działalności maklerskiej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
      • l) udzielenia zezwolenia na wykonywanie działalności przez towarzystwo funduszy inwestycyjnych oraz zezwolenia na zarządzanie alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi,
      • m) cofnięcia zezwoleń wymienionych w lit. l,
      • n) cofnięcia zezwolenia podmiotowi, o którym mowa w art. 32  ust. 2 ustawy o funduszach inwestycyjnych,
      • o) zakazania ogłaszania informacji reklamowych i nakazania ogłaszania odpowiednich sprostowań na podstawie art. 229  ust. 5 albo art. 229d  ust. 2 ustawy o funduszach inwestycyjnych,
      • p) udzielenia zgody na zmianę depozytariusza funduszu inwestycyjnego,
      • q) nakazania odstąpienia od umowy z podmiotami, o których mowa w art. 226  ust. 1 pkt 4–5 ustawy o funduszach inwestycyjnych,
      • r) nakazania towarzystwu zmiany osób, o których mowa w art. 22  ust. 1 pkt 6, art. 58  ust. 1 pkt 4 oraz art. 58a  ust. 3 pkt 1 lit. d i pkt 2 ustawy o funduszach inwestycyjnych,
      • s) cofnięcia zezwolenia podmiotowi, o którym mowa w art. 192 ust. 1 ustawy o funduszach inwestycyjnych,
      • t) zakazania zbywania tytułów uczestnictwa emitowanych przez fundusz zagraniczny,
      • u) zakazania wykonywania działalności na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez spółkę zarządzającą lub jej oddział w rozumieniu ustawy o funduszach inwestycyjnych, zakazania zawierania przez taką spółkę jakichkolwiek transakcji na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
      • v) (uchylona)
      • w) wydawania decyzji, o których mowa w art. 106h , art. 106l , art. 106m  oraz art. 108  ustawy o obrocie instrumentami finansowymi,
      • x) nakazania funduszowi inwestycyjnemu zmiany statutu,
      • y) nakładania kar pieniężnych,
      • z) wydawania decyzji, o których mowa w art. 23a  ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o nadzorze nad rynkiem kapitałowym,
      • za) udzielenia zezwolenia na świadczenie usług rozliczeniowych jako CCP na podstawie art. 0_14 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 648/2012 z dnia 4 lipca 2012 r. w sprawie instrumentów pochodnych będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym, kontrahentów centralnych i repozytoriów transakcji, a także cofnięcia zezwolenia na świadczenie usług rozliczeniowych jako CCP na podstawie art. 0_20 tego rozporządzenia,
      • zb) udzielenia zezwolenia na wykonywanie działalności przez zarządzającego ASI w rozumieniu ustawy o funduszach inwestycyjnych,
      • zc) cofnięcia zezwolenia wymienionego w lit. zb,
      • zd) odmowy wpisu zarządzającego ASI w rozumieniu ustawy o funduszach inwestycyjnych do rejestru zarządzających ASI w rozumieniu tej ustawy,
      • ze) odmowy wpisu towarzystwa lub zarządzającego ASI w rozumieniu ustawy o funduszach inwestycyjnych do rejestru zarządzających EuVECA albo rejestru zarządzających EuSEF w rozumieniu tej ustawy,
      • zf) wykreślenia zarządzającego ASI w rozumieniu ustawy o funduszach inwestycyjnych z rejestru zarządzających ASI w rozumieniu tej ustawy, w przypadku, o którym mowa w art. 229a  ust. 2 tej ustawy,
      • zg) wykreślenia towarzystwa lub zarządzającego ASI w rozumieniu ustawy o funduszach inwestycyjnych z rejestru zarządzających EuVECA lub rejestru zarządzających EuSEF w rozumieniu tej ustawy, w przypadkach, o których mowa w art. 229b ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 tej ustawy,
      • zh) nakazania zarządzającemu ASI w rozumieniu ustawy o funduszach inwestycyjnych prowadzącemu działalność na podstawie zezwolenia zastąpienia albo odwołania osób, o których mowa w art. 70s  ust. 3 pkt 3 i 10 tej ustawy,
      • zi) nakazania zarządzającemu ASI w rozumieniu ustawy o funduszach inwestycyjnych prowadzącemu działalność na podstawie wpisu do rejestru zarządzających ASI w rozumieniu tej ustawy, wpisanemu do rejestru zarządzających EuVECA w rozumieniu tej ustawy, zastąpienia albo odwołania osób, o których mowa w art. 70zc  ust. 2 pkt 3 tej ustawy oraz art. 14  ust. 1 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 345/2013 z dnia 17 kwietnia 2013 r. w sprawie europejskich funduszy venture capital (Dz. Urz. UE L 115 z 25.04.2013, str. 1),
      • zj) nakazania zarządzającemu ASI w rozumieniu ustawy o funduszach inwestycyjnych prowadzącemu działalność na podstawie wpisu do rejestru zarządzających ASI w rozumieniu tej ustawy, wpisanemu do rejestru zarządzających EuSEF w rozumieniu tej ustawy, zastąpienia albo odwołania osób, o których mowa w art. 70zc  ust. 2 pkt 3 tej ustawy oraz art. 0_15 ust. 1 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 346/2013 z dnia 17 kwietnia 2013 r. w sprawie europejskich funduszy na rzecz przedsiębiorczości społecznej (Dz. Urz. UE L 115 z 25.04.2013, str. 18),
      • zk) ograniczenia zakresu wykonywania działalności zarządzania alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi, o którym mowa w art. 228  ust. 1c pkt 1, art. 229a  ust. 1 pkt 1 oraz art. 229b  ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o funduszach inwestycyjnych,
      • zl) zakazania wykonywania działalności na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez zarządzającego z UE lub jego oddział w rozumieniu ustawy o funduszach inwestycyjnych oraz zakazania zawierania przez taki podmiot jakichkolwiek transakcji na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
      • zm) udzielania zezwoleń, o których mowa w art. 0_16 lub art. 0_54 rozporządzenia nr 909/2014, a także cofnięcia tych zezwoleń na podstawie art. 0_20 ust. 1 oraz art. 0_57 ust. 1 tego rozporządzenia,
      • zn) udzielania zezwoleń, o których mowa w art. 0_12 ust. 1 rozporządzenia 2020/1503, a także cofania tych zezwoleń na podstawie art. 0_17 tego rozporządzenia;
    • 5) nadzoru nad instytucjami płatniczymi, instytucjami pieniądza elektronicznego i oddziałami zagranicznych instytucji pieniądza elektronicznego w sprawach:
      • a) wydawania zezwolenia na prowadzenie działalności w charakterze krajowej instytucji płatniczej, krajowej instytucji pieniądza elektronicznego lub oddziału zagranicznej instytucji pieniądza elektronicznego,
      • b) wydawania nakazów, o których mowa w art. 68 , art. 102  ust. 1 pkt 4, art. 132g  oraz art. 132z  ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych,
      • c) cofania zezwoleń na prowadzenie działalności w charakterze krajowej instytucji płatniczej, krajowej instytucji pieniądza elektronicznego lub oddziału zagranicznej instytucji pieniądza elektronicznego,
      • d) ograniczania zakresu działalności krajowej instytucji płatniczej, krajowej instytucji pieniądza elektronicznego, oddziału zagranicznej instytucji pieniądza elektronicznego lub jednostek organizacyjnych tych podmiotów,
      • e) nakładania kar pieniężnych, o których mowa w art. 73b  ust. 2, art. 105  ust. 1 pkt 4 i 5, art. 106  ust. 2 i art. 132za  ust. 2 pkt 1 i 2 oraz ust. 4 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych,
      • f) wydawania decyzji, o których mowa w art. 72d  ust. 6 i 9, art. 132e  ust. 1 oraz art. 132f  ust. 5a i 5d ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych,
      • g) zakazu, o którym mowa w art. 132e  ust. 3 i 4 oraz art. 132f  ust. 1 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych,
      • h) wydawania nakazu, o którym mowa w art. 132e  ust. 6 oraz art. 132f  ust. 4 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych;
    • 5a) nadzoru nad małymi instytucjami płatniczymi w sprawach:
      • a) odmowy wpisu małej instytucji płatniczej do rejestru oraz zakazu wykonywania działalności objętej wpisem do rejestru,
      • b) nakładania kar pieniężnych, o których mowa w art. 117s  ust. 6 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych;
    • 5b) nadzoru nad dostawcami świadczącymi wyłącznie usługę dostępu do informacji o rachunku w sprawach:
      • a) odmowy wpisu dostawcy świadczącego wyłącznie usługę dostępu do informacji o rachunku do rejestru oraz zakazu wykonywania działalności objętej wpisem do rejestru,
      • b) nakładania kar pieniężnych, o których mowa w art. 105  ust. 1 pkt 4, art. 106  ust. 2 pkt 1 oraz art. 117d  ust. 6 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych;
    • 6) nadzoru nad biurami usług płatniczych w sprawach:
      • a) odmowy wpisu biura usług płatniczych do rejestru oraz zakazu wykonywania działalności objętej wpisem do rejestru,
      • b) nakładania kar pieniężnych w przypadkach, o których mowa w art. 129  ust. 5–7 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych;
    • 7) nadzoru nad:
      • a) podmiotami obsługującymi kredyty w sprawach wydawania zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie obsługi kredytów,
      • b) podmiotami obsługującymi kredyty w sprawach cofania zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie obsługi kredytów,
      • c) podmiotami obsługującymi kredyty, dostawcami usług obsługi kredytów, nabywcami kredytów lub przedstawicielami w sprawach nakładania kar pieniężnych.
  • 2a. Upoważnienie, o którym mowa w ust. 1, nie może dotyczyć także określonych w przepisach o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych rozstrzygnięć co do istoty sprawy w zakresie:
    • 1) wydawania zgody na powoływanie trzech członków zarządu Krajowej Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej, w tym prezesa;
    • 2) zatwierdzenia prezesa lub członka zarządu Krajowej Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej;
    • 3) wydawania zgody na powołanie prezesa zarządu kasy;
    • 4) zatwierdzania prezesa zarządu kasy;
    • 5) podwyższenia limitu rezerwy płynnej;
    • 6) ustanowienia i odwołania kuratora;
    • 7) wydawania decyzji o ustanowieniu zarządcy komisarycznego;
    • 8) zmiany statutu Krajowej Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej;
    • 9) zatwierdzenia statutu Krajowej Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej;
    • 10) nakładania upomnienia;
    • 11) wydawania decyzji dotyczących programów postępowania naprawczego;
    • 12) zawieszenia w czynnościach członków organów;
    • 13) ograniczenia zakresu działalności.
  • 3. Osoby, o których mowa w ust. 1, mogą udzielać, w zakresie określonym przez Komisję, dalszych pełnomocnictw pracownikom Urzędu Komisji.
  • 4. Upoważnienie, o którym mowa w ust. 1, nie może dotyczyć uchwalania projektu rocznego planu finansowego, o którym mowa w art. 19b  ust. 1, oraz rocznego sprawozdania finansowego, o którym mowa w art. 19c  ust. 1.
  • 5. Upoważnienie, o którym mowa w ust. 1, nie może dotyczyć wydawania decyzji, o których mowa w art. 18q  ust. 1, nakładania kar pieniężnych, o których mowa w art. 18u , oraz wydawania rozstrzygnięć co do istoty sprawy w postępowaniu wznowionym na podstawie art. 18w  ust.1.