Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii

Art. 28b.

Cel leczenia substytucyjnego

• • 1. Leczenie substytucyjne prowadzi się w celu:
    • 1) poprawy stanu zdrowia somatycznego i psychicznego oraz reintegracji społecznej pacjenta;
    • 2) ograniczenia rozprzestrzeniania zakażeń, w szczególności HIV, HCV, HBV oraz gruźlicy.
  • 2. Kierownik programu leczenia substytucyjnego albo upoważniony przez niego lekarz wykonujący zadania objęte tym programem, a w przypadku leczenia substytucyjnego prowadzonego w ramach ordynacji lekarskiej – lekarz, o którym mowa w art. 4  pkt 7 lit. b, zwani dalej lekarzami prowadzącymi leczenie kwalifikują daną osobę do udziału w leczeniu substytucyjnym, jeżeli spełnia następujące warunki:
    • 1) jest uzależniona od opioidów;
    • 2) ukończyła 18. rok życia;
    • 3) wyraziła zgodę na podjęcie leczenia substytucyjnego.
  • 3. Do leczenia substytucyjnego można zakwalifikować osobę niespełniającą warunku, o którym mowa w ust. 2 pkt 2, jeżeli przemawiają za tym ważne względy zdrowotne. W takim przypadku do wyrażenia zgody, o której mowa w ust. 2 pkt 3, stosuje się art. 17  ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta.
  • 4. Do zadań kierownika programu leczenia substytucyjnego i upoważnionego przez niego lekarza wykonującego zadania objęte tym programem należy:
    • 1) podejmowanie decyzji o:
      • a) zakwalifikowaniu do udziału w tym programie,
      • b) wyłączeniu z udziału w tym programie;
    • 2) ustalanie rodzaju i dawki zleconego produktu leczniczego stosowanego w leczeniu substytucyjnym;
    • 3) wyznaczanie sposobu i częstotliwości wydawania dawek dobowych produktu leczniczego stosowanego w leczeniu substytucyjnym;
    • 4) organizacja oddziaływań korekcyjnych wobec pacjentów w zakresie ich psychoterapii lub rehabilitacji;
    • 5) nadzór nad:
      • a) ewidencją przychodu i rozchodu produktów leczniczych stosowanych w leczeniu substytucyjnym,
      • b) przekazywaniem do Centrum informacji, o których mowa w art. 28g  ust. 12 i 15, za pomocą Centralnego Wykazu Osób Objętych Leczeniem Substytucyjnym, zwanego dalej Wykazem
    • 6) organizowanie przeszkoleń osób, o których mowa w art. 28  ust. 2 pkt 3 i 4;
    • 7) współpraca z apteką lub przedsiębiorcą prowadzącym działalność polegającą na prowadzeniu hurtowni farmaceutycznej zaopatrującymi podmiot leczniczy w produkty lecznicze stosowane w leczeniu substytucyjnym, z podmiotami prowadzącymi leczenie substytucyjne oraz z organizacjami wspierającymi pacjentów leczonych substytucyjnie.
  • 5. Przed zakwalifikowaniem pacjenta do leczenia substytucyjnego lekarz prowadzący to leczenie informuje pacjenta o:
    • 1) niepożądanych działaniach produktów leczniczych stosowanych w leczeniu substytucyjnym;
    • 2) zagrożeniach wynikających z równoległego przyjmowania innych środków psychoaktywnych niezleconych przez lekarza;
    • 3) zagrożeniach w przypadku zażycia produktów leczniczych stosowanych w leczeniu substytucyjnym przez inne osoby, w szczególności dzieci;
    • 4) wpływie produktów leczniczych stosowanych w leczeniu substytucyjnym na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługę maszyn;
    • 5) celu i sposobie wykorzystania informacji gromadzonych w Wykazie.
  • 6. Lekarz prowadzący leczenie substytucyjne może wyłączyć pacjenta z leczenia substytucyjnego, jeżeli:
    • 1) trzykrotne, wykonane kolejno w odstępach minimum 6-dniowych badania płynów ustrojowych, w szczególności moczu, potwierdzają przyjmowanie środków odurzających lub substancji psychotropowych innych niż stosowane w leczeniu substytucyjnym lub nowych substancji psychoaktywnych;
    • 2) pięciokrotne, wykonane w ciągu 6 miesięcy w odstępach minimum 6-dniowych badania płynów ustrojowych, w szczególności moczu, potwierdzają przyjmowanie środków odurzających lub substancji psychotropowych innych niż stosowane w leczeniu substytucyjnym lub nowych substancji psychoaktywnych;
    • 3) pacjent odmawia poddania się badaniom, o których mowa w ust. 7 albo 9;
    • 4) pacjent stosuje przemoc psychiczną lub fizyczną wobec innych pacjentów lub personelu podmiotu leczniczego prowadzącego leczenie substytucyjne;
    • 5) pacjent przekazuje produkty lecznicze stosowane w leczeniu substytucyjnym innym osobom.
  • 7. Pacjent przyjmujący produkt leczniczy stosowany w leczeniu substytucyjnym w ramach programu leczenia substytucyjnego jest badany co najmniej raz w miesiącu w podmiocie leczniczym prowadzącym leczenie na występowanie w moczu lub w innych płynach ustrojowych środków odurzających lub substancji psychotropowych innych niż stosowane w leczeniu substytucyjnym lub nowych substancji psychoaktywnych.
  • 8. Wykonanie badania, o którym mowa w ust. 7, zleca kierownik programu leczenia substytucyjnego albo upoważniony przez niego lekarz wykonujący zadania objęte tym programem.
  • 9. Pacjentowi objętemu leczeniem substytucyjnym w ramach ordynacji lekarskiej lekarz może zlecić wykonanie badań na występowanie w moczu lub w innych płynach ustrojowych środków odurzających lub substancji psychotropowych innych niż stosowane w leczeniu substytucyjnym lub nowych substancji psychoaktywnych.
  • 10. Czynności związane z pobraniem moczu lub innych płynów ustrojowych odbywają się w obecności osoby tej samej płci co pacjent, od którego pobiera się mocz lub inne płyny ustrojowe, posiadającej odpowiednie kwalifikacje zawodowe do wykonania badania.
  • 11. Badania, o których mowa w ust. 7 i 9, wykonuje się z poszanowaniem godności i intymności pacjenta.
  • 12. Pacjentowi uczestniczącemu w leczeniu substytucyjnym podmiot leczniczy, który uzyskał zezwolenie, o którym mowa w art. 28  ust. 8, oraz lekarz, o którym mowa w art. 4  pkt 7 lit. b, wydają kartę identyfikacyjną.
  • 13. Karta identyfikacyjna zawiera:
    • 1) imię i nazwisko pacjenta;
    • 2) numer PESEL pacjenta, a jeżeli nie nadano mu numeru PESEL – serię, numer i rodzaj dokumentu stwierdzającego jego tożsamość i datę urodzenia;
    • 3) dane wydającego kartę:
      • a) nazwę (firmę), adres i numer telefonu podmiotu leczniczego prowadzącego leczenie substytucyjne albo
      • b) imię i nazwisko, adres i numer telefonu udostępniony do kontaktu przez lekarza, o którym mowa w art. 4  pkt 7 lit. b;
    • 4) informację zawierającą nazwę zastosowanego u pacjenta produktu leczniczego stosowanego w leczeniu substytucyjnym i jego dawkę dobową;
    • 5) w przypadku leczenia substytucyjnego w ramach ordynacji lekarskiej:
      • a) datę wystawienia recepty na produkt leczniczy zawierający substancję czynną buprenorfinę,
      • b) termin kolejnej wizyty;
    • 6) termin ważności karty.
  • 14. Karta identyfikacyjna w przypadku zmiany danych nią objętych jest niezwłocznie aktualizowana przez podmiot leczniczy albo lekarza, który ją wydał.
  • 15. Pacjent, który zakończył leczenie substytucyjne, ma obowiązek niezwłocznie zwrócić kartę identyfikacyjną podmiotowi leczniczemu albo lekarzowi, który ją wydał.
  • 16. Karta identyfikacyjna po zwróceniu przez pacjenta jest niezwłocznie niszczona przez podmiot leczniczy albo lekarza, który ją wydał.
  • 17. Dane pozyskane z karty identyfikacyjnej są przechowywane przez podmiot leczniczy albo lekarza, który ją wydał, przez okres 20 lat, licząc od daty zakończenia leczenia, także w przypadku wyłączenia pacjenta z leczenia.