Ustawa o obrocie instrumentami finansowymi

Art. 32c.

Decyzja w sprawie ustalenia limitów otwartych pozycji dla towarowych instrumentów pochodnych

• • 1. Komisja może, w drodze decyzji, ustalić limity otwartych pozycji dla instrumentów pochodnych opartych na towarach rolnych oraz kluczowych lub istotnych towarowych instrumentów pochodnych zgodnie z przepisami rozdziału III rozporządzenia 2022/1302.
  • 1a. W decyzji, o której mowa w ust. 1, Komisja wskazuje termin jej wykonania, nie krótszy niż miesiąc od dnia jej ogłoszenia.
  • 1b. Towarowe instrumenty pochodne uznaje się za kluczowe lub istotne, jeżeli suma wszystkich pozycji netto posiadaczy pozycji końcowych jest równa wielkości otwartych pozycji i wynosi przynajmniej średnio 300 000 lotów w okresie jednego roku.
  • 2. Do decyzji, o których mowa w ust. 1, przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego stosuje się odpowiednio.
  • 3. Decyzje, o których mowa w ust. 1, podlegają ogłoszeniu w Dzienniku Urzędowym Komisji Nadzoru Finansowego. Informacje o ich wydaniu Komisja przekazuje niezwłocznie do publicznej wiadomości za pośrednictwem agencji informacyjnej, o której mowa w art. 58  ust. 1 ustawy o ofercie publicznej.
  • 4. Limity pozycji, o których mowa w ust. 1, nie mają zastosowania do pozycji otwartych przez:
    • 1) podmiot niefinansowy lub pozycji otwartych na jego rachunek, jeżeli można je zakwalifikować jako pozycje zmniejszające ryzyko bezpośrednio związane z działalnością handlową tego podmiotu niefinansowego;
    • 2) podmiot finansowy, który wchodzi w skład grupy kapitałowej i działa w imieniu podmiotu niefinansowego wchodzącego w skład tej samej grupy kapitałowej, lub pozycji otwartych na rachunek tego podmiotu finansowego, jeżeli można je zakwalifikować jako pozycje zmniejszające ryzyko bezpośrednio związane z działalnością handlową tego podmiotu niefinansowego, o ile głównym przedmiotem działalności tej grupy kapitałowej nie jest prowadzenie działalności maklerskiej lub wykonywanie czynności bankowych;
    • 3) podmiot finansowy lub podmiot niefinansowy, jeżeli można je zakwalifikować jako pozycje wynikające z transakcji towarowymi instrumentami pochodnymi lub uprawnieniami do emisji lub związanymi z nimi instrumentami pochodnymi, zawartych w celu spełnienia obowiązków związanych z zapewnieniem płynności w systemie obrotu.
  • 4a. Podmiot niefinansowy, o którym mowa w ust. 4 pkt 1, składa do Komisji wniosek, o którym mowa w art. 0_8 ust. 1 rozporządzenia 2022/1302, o uznanie pozycji za pozycję zmniejszającą ryzyko bezpośrednio związane z jego działalnością handlową zgodnie z art. 0_7 tego rozporządzenia.
  • 4b. Podmiot finansowy, o którym mowa w ust. 4 pkt 2, składa do Komisji wniosek, o którym mowa w art. 0_8 ust. 3 rozporządzenia 2022/1302, o uznanie pozycji za pozycję zmniejszającą ryzyko bezpośrednio związane z działalnością handlową podmiotu niefinansowego zgodnie z art. 0_7 tego rozporządzenia.
  • 4c. Podmiot niefinansowy i podmiot finansowy, o których mowa w ust. 4 pkt 3, składają do Komisji wniosek, o którym mowa w art. 0_9 ust. 1 rozporządzenia 2022/1302, o uznanie pozycji za pozycję wynikającą z transakcji zawartych w celu spełnienia obowiązków związanych z zapewnieniem płynności w systemie obrotu zgodnie z art. 0_10 tego rozporządzenia.
  • 5. Limity pozycji określają maksymalną wielkość pozycji netto w instrumentach pochodnych opartych na towarach rolnych oraz kluczowych lub istotnych towarowych instrumentach pochodnych, które podmiot finansowy lub niefinansowy może posiadać, znajdujących się w obrocie w systemie obrotu instrumentami finansowymi lub znajdujących się poza systemem obrotu instrumentami finansowymi, o ile są ekonomicznie równoważne z tymi, które znajdują się w obrocie w systemie obrotu instrumentami finansowymi.
  • 5a. Limity pozycji, o których mowa w ust. 1, nie mają zastosowania do zbywalnych praw majątkowych, które powstają w wyniku emisji, inkorporujących uprawnienie do nabycia lub objęcia papierów wartościowych lub wykonywanych przez dokonanie rozliczenia pieniężnego odnoszącego się do papierów wartościowych, stóp procentowych, stóp zwrotu, towarów oraz innych wskaźników lub mierników.
  • 6. Przed wydaniem decyzji, o której mowa w ust. 1, Komisja zasięga opinii Europejskiego Urzędu Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych, a także:
    • 1) Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki – w przypadku gdy instrumentem bazowym towarowego instrumentu pochodnego jest paliwo lub energia w rozumieniu ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (Dz. U. z 2021 r. poz. 716, z późn. zm.);
    • 2) ministra właściwego do spraw rynków rolnych – w przypadku gdy instrumentem bazowym towarowego instrumentu pochodnego jest produkt rolny;
    • 3) właściwego ministra kierującego działem administracji rządowej obejmującym sprawy produkcji, wydobycia lub obrotu określonym towarem, innym niż określony w pkt 1 i 2 – w przypadku gdy instrumentem bazowym towarowego instrumentu pochodnego jest towar inny niż określony w pkt 1 i 2.
  • 7. Komisja, po zasięgnięciu opinii Europejskiego Urzędu Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych, może zmienić ustalony limit pozycji zgodnie z opinią tego Urzędu. W przypadku nieuwzględnienia opinii Europejskiego Urzędu Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych Komisja przekazuje mu swoje stanowisko wraz z uzasadnieniem i publikuje to stanowisko wraz z uzasadnieniem na swojej stronie internetowej.
  • 8. Limity pozycji ustalone przez Komisję podlegają przeglądowi w przypadku istotnej zmiany na rynku wpływającej na wartości, na podstawie których są ustalane. W takim przypadku Komisja ustala nowy limit pozycji zgodnie z przepisami rozdziału III rozporządzenia 2022/1302. Do ponownego ustalenia limitu pozycji stosuje się przepisy ust. 1–7.
  • 9. W przypadku gdy jest to uzasadnione koniecznością zapewnienia płynności rynku i prawidłowości funkcjonowania tego rynku, Komisja może, w decyzji, o której mowa w ust. 1, ustalić limity pozycji niższe od określanych zgodnie z przepisami rozdziału III rozporządzenia 2022/1302. Limity takie nie mogą zostać wprowadzone na dłużej niż 6 miesięcy. W przypadku gdy jest to uzasadnione koniecznością zapewnienia płynności rynku i prawidłowości funkcjonowania tego rynku, Komisja może przedłużyć okres obowiązywania niższego limitu pozycji o kolejne 6 miesięcy.
  • 10. W przypadku ustalenia przez Komisję limitów pozycji zgodnie z ust. 9 Komisja informuje o tym Europejski Urząd Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych. W przypadku jego negatywnej opinii Komisja może zmienić ustalony limit pozycji zgodnie z tą opinią. W przypadku nieuwzględnienia opinii tego Urzędu Komisja publikuje swoje stanowisko wraz z uzasadnieniem na swojej stronie internetowej.
  • 11. W przypadku gdy wolumen obrotu instrumentów pochodnych opartych na towarach rolnych o tym samym instrumencie bazowym i tych samych cechach lub kluczowych lub istotnych towarowych instrumentów pochodnych o tym samym instrumencie bazowym i tych samych cechach, znajdujących się w systemie obrotu instrumentami finansowymi w więcej niż jednym państwie członkowskim, jest największy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, Komisja ustala jednolity limit pozycji, który ma być stosowany do wszystkich transakcji w ramach danego instrumentu. Komisja, ustalając jednolity limit pozycji oraz zmiany tego limitu, przeprowadza konsultacje z właściwymi organami nadzoru innych państw członkowskich, sprawującymi w tych państwach nadzór nad systemami obrotu instrumentami finansowymi, w których obrót tymi instrumentami jest znaczny.
  • 12. W przypadku gdy jednolity limit pozycji ustalony przez właściwy organ nadzoru innego państwa członkowskiego, który jest właściwy ze względu na największy wolumen obrotu instrumentami pochodnymi opartymi na towarach rolnych o tym samym instrumencie bazowym i tych samych cechach lub kluczowymi lub istotnymi towarowymi instrumentami pochodnymi o tym samym instrumencie bazowym i tych samych cechach na rynku podlegającym nadzorowi tego organu, nie zapobiega:
    • 1) wykorzystywaniu informacji poufnej, bezprawnemu ujawnianiu informacji poufnej lub manipulacji na rynku,
    • 2) nieprawidłowościom w wycenie i rozliczaniu instrumentów, w tym nie zapobiega pozycjom powodującym zakłócenia na rynku, w szczególności nie zapewnia spójności między cenami instrumentów pochodnych w miesiącu dostawy a cenami kasowymi towaru bazowego – Komisja przekazuje swoje zastrzeżenia temu organowi, z tym że w przypadku braku porozumienia między właściwym organem nadzoru innego państwa członkowskiego a Komisją może ona skierować sprawę do Europejskiego Urzędu Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych zgodnie z art. 0_19 rozporządzenia 1095/2010.
  • 13. W zakresie obrotu instrumentami pochodnymi opartymi na towarach rolnych o tym samym instrumencie bazowym i tych samych cechach lub kluczowymi lub istotnymi towarowymi instrumentami pochodnymi o tym samym instrumencie bazowym i tych samych cechach spółka prowadząca system obrotu instrumentami finansowymi współpracuje z właściwymi organami systemów obrotu instrumentami finansowymi z innych państw członkowskich, w których odbywa się obrót tym instrumentem, oraz podmiotami posiadającymi otwarte pozycje w tym instrumencie, w szczególności przez wymianę informacji umożliwiających kontrolę otwartych pozycji w zakresie tego instrumentu.
  • 14. W przypadku gdy limit pozycji ustalany w drodze decyzji, o której mowa w ust. 1, dotyczy produktów energetycznych sprzedawanych w obrocie hurtowym, Komisja powiadamia o ustalonym limicie Agencję do spraw Współpracy Organów Regulacji Energetyki.
  • 15. W przypadku gdy limit pozycji ustalony w drodze decyzji, o której mowa w ust. 1, dotyczy towarowych instrumentów pochodnych, których instrumentem bazowym są:
    • 1) paliwo lub energia w rozumieniu ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne – Komisja zawiadamia Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki i współpracuje z nim w zakresie monitorowania wpływu takiego limitu na rynek paliw i energii;
    • 2) produkty rolne – Komisja zawiadamia ministra właściwego do spraw rynków rolnych i współpracuje z nim w zakresie monitorowania wpływu takiego limitu na rynek towarów rolnych;
    • 3) towary inne niż określone w pkt 1 i 2 – Komisja zawiadamia właściwego ministra kierującego działem administracji rządowej obejmującym sprawy produkcji, wydobycia lub obrotu takimi towarami i współpracuje z nim w zakresie monitorowania wpływu takiego limitu na rynek takich towarów.