Ustawa o kształtowaniu ustroju rolnego

Art. 4.

Uprawnienia krajowego ośrodka w razie przeniesienia własności nieruchomości rolnej

• • 1. Jeżeli nabycie nieruchomości rolnej następuje w wyniku:
    • 1) zawarcia umowy innej niż umowa sprzedaży lub
    • 2) jednostronnej czynności prawnej, lub
    • 3) orzeczenia sądu, organu administracji publicznej albo orzeczenia sądu lub organu egzekucyjnego wydanego na podstawie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym, lub
    • 4) innej czynności prawnej lub innego zdarzenia prawnego, w szczególności:
      • a) zasiedzenia nieruchomości rolnej, dziedziczenia oraz zapisu windykacyjnego, którego przedmiotem jest nieruchomość rolna lub gospodarstwo rolne,
      • b) podziału, przekształcenia bądź łączenia spółek prawa handlowego – Krajowy Ośrodek działający na rzecz Skarbu Państwa może złożyć oświadczenie o nabyciu tej nieruchomości za zapłatą ceny tej nieruchomości.
  • 2. Jeżeli cena, o której mowa w ust. 1, nie wynika z treści czynności prawnej, orzeczenia sądu, organu administracji publicznej albo orzeczenia sądu lub organu egzekucyjnego wydanego na podstawie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym, wartość rynkową nieruchomości rolnej Krajowy Ośrodek określa przy zastosowaniu sposobów określenia wartości nieruchomości przewidzianych w przepisach o gospodarce nieruchomościami.
  • 2a. W przypadku, o którym mowa w ust. 2, właściciel nieruchomości rolnej w terminie miesiąca od dnia otrzymania oświadczenia Krajowego Ośrodka o nabyciu tej nieruchomości może wystąpić do sądu o ustalenie ceny odpowiadającej wartości rynkowej nieruchomości rolnej nabywanej przez Krajowy Ośrodek. Sąd ustala cenę odpowiadającą wartości rynkowej nabywanej nieruchomości rolnej przy zastosowaniu sposobów określenia wartości nieruchomości przewidzianych w przepisach o gospodarce nieruchomościami.
  • 3. Jeżeli cena, o której mowa w ust. 1, wynikająca z treści czynności prawnej rażąco odbiega od wartości rynkowej nieruchomości rolnej, stosuje się odpowiednio przepisy art. 3  ust. 8 i 9.
  • 4. Uprawnienie, o którym mowa w ust. 1, nie przysługuje:
    • 1) jeżeli w wyniku przeniesienia własności nieruchomości rolnej następuje powiększenie gospodarstwa rodzinnego, jednak do powierzchni nie większej niż określona w art. 5  ust. 1 pkt 2, a nabywana nieruchomość rolna jest położona w gminie, w której ma miejsce zamieszkania nabywca, lub w gminie graniczącej z tą gminą;
    • 2) jeżeli nabycie nieruchomości rolnej następuje:
      • a) za zgodą, o której mowa w art. 2a  ust. 4, albo za zgodą, o której mowa w art. 29a  ust. 3 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, lub
      • b) przez osobę bliską zbywcy,
      • c) w wyniku dziedziczenia ustawowego albo dziedziczenia przez rolnika indywidualnego,
      • d) przez rolnika indywidualnego w wyniku zapisu windykacyjnego,
      • e) przez spółkę, o której mowa w art. 2a  ust. 3 pkt 1 lit. ca,
      • f) przez spółkę kapitałową lub grupę kapitałową, o których mowa w art. 2a  ust. 3 pkt 1 lit. cb,
      • g) przez Spółkę Celową, o której mowa w ustawie z dnia 10 maja 2018 r. o Centralnym Porcie Komunikacyjnym, lub spółkę, o której mowa w art. 0_15 ust. 1 tej ustawy, w zakresie zadań powierzonych przez Spółkę Celową zgodnie z art. 0_15 ust. 2 tej ustawy,
      • h) przez spółdzielnię produkcji rolnej, o której mowa w art. 2a  ust. 3 pkt 1 lit. h,
      • i) przez członka spółdzielni produkcji rolnej, o którym mowa w art. 2a  ust. 3 pkt 1 lit. i,
      • j) przez inwestora, o którym mowa w art. 3a  ust. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 2011 r. o przygotowaniu i realizacji inwestycji w zakresie obiektów energetyki jądrowej oraz inwestycji towarzyszących;
      • j) przez beneficjenta fundacji rodzinnej, będącego osobą bliską fundatora tej fundacji rodzinnej, jeżeli zbywcą jest fundacja rodzinna;
    • 3) jeżeli przeniesienie własności nieruchomości rolnej następuje w wyniku wykonania umowy z następcą, o której mowa w art. 84  ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników;
    • 4) jeżeli przeniesienie własności nieruchomości rolnej następuje między osobami prawnymi, o których mowa w art. 2a  ust. 3 pkt 1 lit. d, tego samego kościoła lub związku wyznaniowego.
  • 5. Do wykonywania uprawnienia, o którym mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy art. 3  ust. 10 i 11 oraz przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące prawa pierwokupu, z tym że:
    • 1) zawiadomienia dokonuje:
      • a) nabywca – w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 i 2,
      • b) sąd, organ administracji publicznej lub organ egzekucyjny – w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3,
      • c) nabywca nieruchomości rolnej – w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 4 lit. a,
      • d) spółka nabywająca nieruchomość rolną – w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 4 lit. b;
    • 2) do zawiadomienia dołącza się wypis z ewidencji gruntów i budynków dotyczący nieruchomości rolnej stanowiącej przedmiot nabycia.
  • 6. Przepisy ust. 1–3, ust. 4 pkt 2 lit. b–g, art. 3  ust. 10 i 11 oraz art. 3a  ust. 3–6 stosuje się odpowiednio do nabycia udziałów i akcji w spółce prawa handlowego, która jest właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości rolnej o powierzchni co najmniej 5 ha, albo nieruchomości rolnych o łącznej powierzchni co najmniej 5 ha, z wyłączeniem przypadku, gdy nabywcą udziałów i akcji jest Skarb Państwa. W przypadku nabycia udziałów lub akcji takiej spółki w wyniku podwyższenia kapitału zakładowego, zawiadomienia, o którym mowa w ust. 5, dokonuje spółka po wpisaniu tego podwyższenia do rejestru przedsiębiorców, prowadzonego na podstawie przepisów o Krajowym Rejestrze Sądowym.