Ustawa o ochronie osób i mienia

Art. 5.

Obszary, obiekty, urządzenia i transporty podlegające obowiązkowej ochronie

• • 1. Obszary, obiekty, urządzenia i transporty ważne dla obronności, interesu gospodarczego państwa, bezpieczeństwa publicznego i innych ważnych interesów państwa podlegają obowiązkowej ochronie przez specjalistyczne uzbrojone formacje ochronne lub odpowiednie zabezpieczenie techniczne.
  • 2. Do obszarów, obiektów i urządzeń, o których mowa w ust. 1, należą:
    • 1) w zakresie obronności państwa w szczególności:
      • a) zakłady produkcji specjalnej oraz zakłady, w których prowadzone są prace naukowo-badawcze lub konstruktorskie w zakresie takiej produkcji,
      • b) zakłady produkujące, remontujące i magazynujące uzbrojenie, urządzenia i sprzęt wojskowy,
      • c) magazyny rezerw strategicznych, o których mowa w art. 0_15 ustawy z dnia 17 grudnia 2020 r. o rezerwach strategicznych (Dz. U. z 2026 r. poz. 733 i 815);
    • 2) w zakresie ochrony interesu gospodarczego państwa w szczególności:
      • a) zakłady mające bezpośredni związek z wydobyciem surowców mineralnych o strategicznym znaczeniu dla państwa,
      • b) porty morskie i lotnicze,
      • c) banki i przedsiębiorstwa wytwarzające, przechowujące bądź transportujące wartości pieniężne w znacznych ilościach;
    • 3) w zakresie bezpieczeństwa publicznego w szczególności:
      • a) zakłady, obiekty i urządzenia mające istotne znaczenie dla funkcjonowania powiatów lub miast na prawach powiatu, których zniszczenie lub uszkodzenie może stanowić zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi oraz środowiska, w szczególności elektrownie i ciepłownie, ujęcia wody, wodociągi i oczyszczalnie ścieków,
      • b) zakłady stosujące, produkujące lub magazynujące w znacznych ilościach materiały jądrowe, źródła i odpady promieniotwórcze, materiały toksyczne, odurzające, wybuchowe bądź chemiczne o dużej podatności pożarowej lub wybuchowej,
      • c) rurociągi paliwowe, linie energetyczne i telekomunikacyjne, zapory wodne i śluzy oraz inne urządzenia znajdujące się w otwartym terenie, których zniszczenie lub uszkodzenie może stanowić zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi, środowiska albo spowodować poważne straty materialne;
    • 4) w zakresie ochrony innych ważnych interesów państwa w szczególności:
      • a) zakłady o unikalnej produkcji gospodarczej,
      • b) obiekty i urządzenia telekomunikacyjne, pocztowe oraz telewizyjne i radiowe,
      • c) muzea i inne obiekty, w których zgromadzone są dobra kultury narodowej,
      • d) archiwa państwowe;
    • 5) obiekty, urządzenia lub instalacje lub połączone ze sobą funkcjonalnie obiekty, urządzenia lub instalacje ujęte w wykazie, o którym mowa w art. 6r  ust. 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zarządzaniu kryzysowym (Dz. U. z 2026 r. poz. 574 i 815).
  • 3. Szczegółowe wykazy obszarów, obiektów i urządzeń, o których mowa w ust. 2, sporządzają i na bieżąco aktualizują: Prezes Narodowego Banku Polskiego, Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji, ministrowie, kierownicy urzędów centralnych i wojewodowie w stosunku do podległych, podporządkowanych lub nadzorowanych jednostek organizacyjnych oraz Komisja Nadzoru Finansowego w stosunku do podmiotów podlegających nadzorowi Komisji Nadzoru Finansowego w rozumieniu art. 1  ust. 2 ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym (Dz. U. z 2025 r. poz. 640 i 1069 oraz z 2026 r. poz. 252 i 644). Umieszczenie w wykazie określonego obszaru, obiektu lub urządzenia następuje w drodze decyzji administracyjnej.
  • 3a. Wykazy, o których mowa w ust. 3, są dokumentami niejawnymi.
  • 4. Organy, o których mowa w ust. 3, przekazują wykazy, o których mowa w ust. 3, oraz ich aktualizacje właściwym terytorialnie wojewodom w terminie 14 dni odpowiednio od dnia ich sporządzenia lub aktualizacji.
  • 4a. Starostowie i prezydenci miast na prawach powiatu informują wojewodę o zakładach, obiektach i urządzeniach, o których mowa w ust. 2 pkt 3 lit. a, znajdujących się na terenie powiatu.
  • 5. Wojewodowie prowadzą ewidencję obszarów, obiektów i urządzeń podlegających obowiązkowej ochronie, znajdujących się na terenie województwa. Ewidencja jest dokumentem niejawnym.
  • 5a. W wykazie, o którym mowa w ust. 3, prowadzonym przez ministra właściwego do spraw energii, może zostać ujęta morska farma wiatrowa, o której mowa w art. 0_3 pkt 3 ustawy z dnia 17 grudnia 2020 r. o promowaniu wytwarzania energii elektrycznej w morskich farmach wiatrowych (Dz. U. z 2025 r. poz. 498 i 1535 oraz z 2026 r. poz. 516). O umieszczeniu w wykazie morskiej farmy wiatrowej minister właściwy do spraw energii informuje wojewodę właściwego terytorialnie ze względu na umiejscowienie Centrum Bezpieczeństwa Morskiego, o którym mowa w art. 0_25a ustawy z dnia 4 września 2008 r. o ochronie żeglugi i portów morskich (Dz. U. z 2024 r. poz. 597 oraz z 2026 r. poz. 815). Wojewoda, o którym mowa w zdaniu drugim, umieszcza morską farmę wiatrową w ewidencji, o której mowa w ust. 5.
  • 5b. Ewidencja, o której mowa w ust. 5, zawiera dane dotyczące w szczególności:
    • 1) numeru wpisu;
    • 2) nazwy obszaru, obiektu lub urządzenia;
    • 3) adresu obszaru, obiektu lub urządzenia;
    • 4) nazwy stanowiska kierownika jednostki, która zarządza obszarem, obiektem lub urządzeniem;
    • 5) organu, o którym mowa w ust. 3, właściwego w stosunku do obszaru, obiektu lub urządzenia.
  • 6. Wojewoda, w drodze decyzji administracyjnej, może umieścić w ewidencji, o której mowa w ust. 5, znajdujące się na terenie województwa obszary, obiekty i urządzenia inne niż wpisane do wykazów, o których mowa w ust. 3, lub do wykazu, o którym mowa w art. 6r  ust. 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zarządzaniu kryzysowym, w tym zakłady, obiekty i urządzenia, o których mowa w ust. 2 pkt 3 lit. a.
  • 7. Wojewoda po otrzymaniu wykazów lub ich aktualizacji od organów, o których mowa w ust. 3, niezwłocznie aktualizuje ewidencję, o której mowa w ust. 5.
  • 8. Wojewoda, niezwłocznie po umieszczeniu obszaru, obiektu lub urządzenia w ewidencji, o której mowa w ust. 5, informuje o tym kierownika jednostki, który zarządza obszarami, obiektami i urządzeniami umieszczonymi w tej ewidencji, oraz odpowiednio organy, o których mowa w ust. 3, a także właściwego terytorialnie komendanta wojewódzkiego Policji oraz właściwego terytorialnie dyrektora delegatury Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego.