Ustawa o ochronie osób i mienia
Stan prawny aktualny na dzień:
Dz.U.2025.0.532.t.j. - Ustawa z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia
Zaloguj się, aby obserwować akt
Funkcja obserwowania aktów jest dostępna dla zalogowanych użytkowników.
Wersja obowiązująca
Rozdział 2. Obszary, obiekty, urządzenia i transporty podlegające obowiązkowej ochronie
Art. 5. Obszary, obiekty, urządzenia i transporty podlegające obowiązkowej ochronie
- 1. Obszary, obiekty, urządzenia i transporty ważne dla obronności, interesu gospodarczego państwa, bezpieczeństwa publicznego i innych ważnych interesów państwa podlegają obowiązkowej ochronie przez specjalistyczne uzbrojone formacje ochronne lub odpowiednie zabezpieczenie techniczne.
- 2. Do obszarów, obiektów i urządzeń, o których mowa w ust. 1, należą:
- 1) w zakresie obronności państwa w szczególności:
- a) zakłady produkcji specjalnej oraz zakłady, w których prowadzone są prace naukowo-badawcze lub konstruktorskie w zakresie takiej produkcji,
- b) zakłady produkujące, remontujące i magazynujące uzbrojenie, urządzenia i sprzęt wojskowy,
- c) magazyny rezerw strategicznych, o których mowa w art. 0_15 ustawy z dnia 17 grudnia 2020 r. o rezerwach strategicznych (Dz. U. z 2026 r. poz. 733 i 815);
- 2) w zakresie ochrony interesu gospodarczego państwa w szczególności:
- a) zakłady mające bezpośredni związek z wydobyciem surowców mineralnych o strategicznym znaczeniu dla państwa,
- b) porty morskie i lotnicze,
- c) banki i przedsiębiorstwa wytwarzające, przechowujące bądź transportujące wartości pieniężne w znacznych ilościach;
- 3) w zakresie bezpieczeństwa publicznego w szczególności:
- a) zakłady, obiekty i urządzenia mające istotne znaczenie dla funkcjonowania powiatów lub miast na prawach powiatu, których zniszczenie lub uszkodzenie może stanowić zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi oraz środowiska, w szczególności elektrownie i ciepłownie, ujęcia wody, wodociągi i oczyszczalnie ścieków,
- b) zakłady stosujące, produkujące lub magazynujące w znacznych ilościach materiały jądrowe, źródła i odpady promieniotwórcze, materiały toksyczne, odurzające, wybuchowe bądź chemiczne o dużej podatności pożarowej lub wybuchowej,
- c) rurociągi paliwowe, linie energetyczne i telekomunikacyjne, zapory wodne i śluzy oraz inne urządzenia znajdujące się w otwartym terenie, których zniszczenie lub uszkodzenie może stanowić zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi, środowiska albo spowodować poważne straty materialne;
- 4) w zakresie ochrony innych ważnych interesów państwa w szczególności:
- a) zakłady o unikalnej produkcji gospodarczej,
- b) obiekty i urządzenia telekomunikacyjne, pocztowe oraz telewizyjne i radiowe,
- c) muzea i inne obiekty, w których zgromadzone są dobra kultury narodowej,
- d) archiwa państwowe;
- 5) obiekty, urządzenia lub instalacje lub połączone ze sobą funkcjonalnie obiekty, urządzenia lub instalacje ujęte w wykazie, o którym mowa w art. 6r ust. 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zarządzaniu kryzysowym (Dz. U. z 2026 r. poz. 574 i 815).
- 1) w zakresie obronności państwa w szczególności:
- 3. Szczegółowe wykazy obszarów, obiektów i urządzeń, o których mowa w ust. 2, sporządzają i na bieżąco aktualizują: Prezes Narodowego Banku Polskiego, Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji, ministrowie, kierownicy urzędów centralnych i wojewodowie w stosunku do podległych, podporządkowanych lub nadzorowanych jednostek organizacyjnych oraz Komisja Nadzoru Finansowego w stosunku do podmiotów podlegających nadzorowi Komisji Nadzoru Finansowego w rozumieniu art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym (Dz. U. z 2025 r. poz. 640 i 1069 oraz z 2026 r. poz. 252 i 644). Umieszczenie w wykazie określonego obszaru, obiektu lub urządzenia następuje w drodze decyzji administracyjnej.
- 3a. Wykazy, o których mowa w ust. 3, są dokumentami niejawnymi.
- 4. Organy, o których mowa w ust. 3, przekazują wykazy, o których mowa w ust. 3, oraz ich aktualizacje właściwym terytorialnie wojewodom w terminie 14 dni odpowiednio od dnia ich sporządzenia lub aktualizacji.
- 4a. Starostowie i prezydenci miast na prawach powiatu informują wojewodę o zakładach, obiektach i urządzeniach, o których mowa w ust. 2 pkt 3 lit. a, znajdujących się na terenie powiatu.
- 5. Wojewodowie prowadzą ewidencję obszarów, obiektów i urządzeń podlegających obowiązkowej ochronie, znajdujących się na terenie województwa. Ewidencja jest dokumentem niejawnym.
- 5a. W wykazie, o którym mowa w ust. 3, prowadzonym przez ministra właściwego do spraw energii, może zostać ujęta morska farma wiatrowa, o której mowa w art. 0_3 pkt 3 ustawy z dnia 17 grudnia 2020 r. o promowaniu wytwarzania energii elektrycznej w morskich farmach wiatrowych (Dz. U. z 2025 r. poz. 498 i 1535 oraz z 2026 r. poz. 516). O umieszczeniu w wykazie morskiej farmy wiatrowej minister właściwy do spraw energii informuje wojewodę właściwego terytorialnie ze względu na umiejscowienie Centrum Bezpieczeństwa Morskiego, o którym mowa w art. 0_25a ustawy z dnia 4 września 2008 r. o ochronie żeglugi i portów morskich (Dz. U. z 2024 r. poz. 597 oraz z 2026 r. poz. 815). Wojewoda, o którym mowa w zdaniu drugim, umieszcza morską farmę wiatrową w ewidencji, o której mowa w ust. 5.
- 5b. Ewidencja, o której mowa w ust. 5, zawiera dane dotyczące w szczególności:
- 1) numeru wpisu;
- 2) nazwy obszaru, obiektu lub urządzenia;
- 3) adresu obszaru, obiektu lub urządzenia;
- 4) nazwy stanowiska kierownika jednostki, która zarządza obszarem, obiektem lub urządzeniem;
- 5) organu, o którym mowa w ust. 3, właściwego w stosunku do obszaru, obiektu lub urządzenia.
- 6. Wojewoda, w drodze decyzji administracyjnej, może umieścić w ewidencji, o której mowa w ust. 5, znajdujące się na terenie województwa obszary, obiekty i urządzenia inne niż wpisane do wykazów, o których mowa w ust. 3, lub do wykazu, o którym mowa w art. 6r ust. 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zarządzaniu kryzysowym, w tym zakłady, obiekty i urządzenia, o których mowa w ust. 2 pkt 3 lit. a.
- 7. Wojewoda po otrzymaniu wykazów lub ich aktualizacji od organów, o których mowa w ust. 3, niezwłocznie aktualizuje ewidencję, o której mowa w ust. 5.
- 8. Wojewoda, niezwłocznie po umieszczeniu obszaru, obiektu lub urządzenia w ewidencji, o której mowa w ust. 5, informuje o tym kierownika jednostki, który zarządza obszarami, obiektami i urządzeniami umieszczonymi w tej ewidencji, oraz odpowiednio organy, o których mowa w ust. 3, a także właściwego terytorialnie komendanta wojewódzkiego Policji oraz właściwego terytorialnie dyrektora delegatury Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego.
Art. 5a. Stosowanie środków ochrony fizycznej i zabezpieczeń technicznych od strony wody
- Środki ochrony fizycznej oraz zabezpieczenie techniczne wykraczające poza granice obszaru, obiektu lub urządzenia podlegającego obowiązkowej ochronie mogą być stosowane od strony wody w odniesieniu do:
- 1) obiektów, o których mowa w art. 5 ust. 1, będących jednocześnie obiektami portowymi w rozumieniu art. 0_3 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 4 września 2008 r. o ochronie żeglugi i portów morskich;
- 2) sztucznych wysp, konstrukcji i urządzeń w polskich obszarach morskich, o których mowa w art. 0_23 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej (Dz. U. z 2024 r. poz. 1125, z 2025 r. poz. 409, 1535 i 1668 oraz z 2026 r. poz. 252);
- 3) kabli i rurociągów układanych i utrzymywanych w obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej, o których mowa w art. 26 ust. 1 oraz art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej;
- 4) morskiej farmy wiatrowej, o której mowa w art. 0_3 pkt 3 ustawy z dnia 17 grudnia 2020 r. o promowaniu wytwarzania energii elektrycznej w morskich farmach wiatrowych.
Art. 5b. Ochrona morskiej farmy wiatrowej
- Morska farma wiatrowa, o której mowa w art. 0_3 pkt 3 ustawy z dnia 17 grudnia 2020 r. o promowaniu wytwarzania energii elektrycznej w morskich farmach wiatrowych, może być ochraniana na zasadach określonych w ustawie również poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, na akwenach w polskiej strefie odpowiedzialności Morskiej Służby Poszukiwania i Ratownictwa zgodnie z Międzynarodową konwencją o poszukiwaniu i ratownictwie morskim, sporządzoną w Hamburgu dnia 27 kwietnia 1979 r. (Dz. U. z 1988 r. poz. 184 i 18), i w polskiej wyłącznej strefie ekonomicznej.
Art. 6. Rozporządzenie w sprawie wymagań ochrony wartości pieniężnych
- 1. Minister właściwy do spraw wewnętrznych, na wniosek Prezesa Narodowego Banku Polskiego, Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji oraz zainteresowanych ministrów lub kierowników urzędów centralnych, może wprowadzić dla jednostek organizacyjnych podległych lub podporządkowanych wnioskującemu organowi albo przez niego nadzorowanych regulaminy ogólnych warunków i trybu wykonywania ochrony obszarów, obiektów i urządzeń, o których mowa w art. 5 .
- 2. Minister właściwy do spraw wewnętrznych, po zasięgnięciu opinii Prezesa Narodowego Banku Polskiego, określi, w drodze rozporządzenia, wymagania, jakim powinna odpowiadać ochrona wartości pieniężnych przechowywanych i transportowanych przez przedsiębiorców i inne jednostki organizacyjne, uwzględniając konieczność zapewnienia należytego poziomu bezpieczeństwa chronionych wartości pieniężnych.
Art. 7. Plany ochrony
- 1. Kierownik jednostki, który bezpośrednio zarządza obszarami, obiektami i urządzeniami umieszczonymi w ewidencji, o której mowa w art. 5 ust. 5, albo upoważniona przez niego osoba są obowiązani uzgadniać plan ochrony tych obszarów, obiektów i urządzeń z właściwym terytorialnie komendantem wojewódzkim Policji, a w zakresie zagrożeń o charakterze terrorystycznym, z właściwym terytorialnie dyrektorem delegatury Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego.
- 1a. Kierownik jednostki, o którym mowa w ust. 1, w terminie najpóźniej 3 dni przed planowaną datą rozpoczęcia transportu podlegającego obowiązkowej ochronie, jest obowiązany uzgadniać z komendantem wojewódzkim Policji, właściwym terytorialnie ze względu na miejsce rozpoczęcia transportu, plan ochrony tego transportu. Przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio.
- 2. Plan ochrony powinien:
- 1) uwzględniać charakter produkcji lub rodzaj działalności jednostki;
- 2) zawierać analizę stanu potencjalnych zagrożeń, w tym zagrożeń o charakterze terrorystycznym, i aktualnego stanu bezpieczeństwa jednostki;
- 3) podawać ocenę aktualnego stanu ochrony jednostki;
- 4) zawierać dane dotyczące specjalistycznej uzbrojonej formacji ochronnej, a w tym:
- a) stan etatowy,
- b) rodzaj oraz ilość uzbrojenia i wyposażenia,
- c) sposób zabezpieczenia broni i amunicji;
- 5) zawierać dane dotyczące rodzaju zabezpieczeń technicznych;
- 6) zawierać zasady organizacji i wykonywania ochrony jednostki.
- 3. Komendant wojewódzki Policji przy uzgadnianiu planu ochrony bierze pod uwagę potencjalny stan zagrożenia jednostki oraz wymagania określone w obowiązujących przepisach prawa.
- 4. Odmowa uzgodnienia planu ochrony następuje w drodze decyzji administracyjnej.
- 5. Przepisów ust. 1–4 nie stosuje się do planu ochrony jednostki organizacyjnej podległej Ministrowi Obrony Narodowej lub przez niego nadzorowanej, zwanego dalej „planem ochrony jednostki wojskowej”, na podstawie którego jest organizowana i realizowana ochrona tej jednostki.