Ustawa o samorządzie załogi przedsiębiorstwa państwowego

Art.  1. Uczestnictwo załogi w zarządzaniu przedsiębiorstwem państwowym

• 1. Załoga uczestniczy w zarządzaniu przedsiębiorstwem państwowym na zasadach określonych w niniejszej ustawie.
• 2. Do samorządu załogi przedsiębiorstwa państwowego należy stanowienie w istotnych sprawach przedsiębiorstwa, wyrażanie opinii, podejmowanie inicjatywy i zgłaszanie wniosków oraz sprawowanie kontroli działalności przedsiębiorstwa.
• 3. Samorząd załogi oraz jego organy realizują zadania określone w ust. 2 niezależnie od organów administracji państwowej, organizacji społecznych, związkowych i politycznych.

Art.  2. Organy samorządu załogi

• 1. Organami samorządu załogi są:
  • 1) ogólne zebranie pracowników przedsiębiorstwa, ogólne zebranie pracowników poszczególnych zakładów oraz innych jednostek organizacyjnych wchodzących w skład przedsiębiorstwa;
  • 2) rada pracownicza przedsiębiorstwa, która w statucie samorządu załogi może być nazwana radą robotniczą;
  • 3) rada pracownicza zakładu w przedsiębiorstwie wielozakładowym.
• 2. Załoga może wypowiadać się w istotnych sprawach przedsiębiorstwa w formie referendum.
• 3. Rada pracownicza przedsiębiorstwa reprezentuje samorząd załogi.

Art.  3. Społeczny charakter działalności w radach pracowniczych

• Z zastrzeżeniem art. 140_39⁸ ustawy z dnia 25 września 1981 r. o przedsiębiorstwach państwowych (Dz.U. z 2013 r. poz. 1384 oraz z 2015 r. poz. 1322) działalność w radzie pracowniczej przedsiębiorstwa oraz w radzie pracowniczej zakładu ma charakter społeczny.

Art.  4. Odpowiedzialność członków rad pracowniczych

• Członkowie rady pracowniczej przedsiębiorstwa oraz członkowie rady pracowniczej zakładu, zwani dalej członkami rady pracowniczej, są odpowiedzialni wobec załogi.

Art.  5. Prawo członka rady pracowniczej do wynagrodzenia za czas niewykonywania pracy

• Członek rady pracowniczej zachowuje prawo do wynagrodzenia za czas niewykonywania pracy z powodu pełnienia swoich zadań w godzinach pracy.

Art.  6. Ochrona pracownicza członków rady pracowniczej

• 1. Przedsiębiorstwo państwowe nie może bez zgody rady pracowniczej przedsiębiorstwa wypowiedzieć ani rozwiązać stosunku pracy z członkiem rady pracowniczej w czasie trwania kadencji tej rady oraz w ciągu jednego roku po jej upływie. Przedsiębiorstwo nie może też bez zgody rady pracowniczej przedsiębiorstwa zmienić w tym czasie członkowi rady warunków pracy i płacy na jego niekorzyść.
• 2. Postanowienia, o których mowa w ust. 1, nie naruszają przepisów o rozwiązywaniu stosunku pracy bez wypowiedzenia.

Art.  7. Ogólne zebranie pracowników i jego uchwały

• 1. Ogólne zebranie pracowników przedsiębiorstwa jednozakładowego oraz ogólne zebranie pracowników zakładu w przedsiębiorstwie wielozakładowym, zwane dalej ogólnym zebraniem pracowników, stanowi formę bezpośredniego uczestniczenia załogi w zarządzaniu przedsiębiorstwem.
• 2. Do ważności uchwał ogólnego zebrania pracowników wymagana jest obecność na posiedzeniu co najmniej połowy liczby pracowników, jeżeli statut samorządu załogi nie stanowi inaczej.
• 3. Uchwały ogólnego zebrania pracowników zapadają zwykłą większością głosów.

Art.  8. Zebranie delegatów

• 1. W przedsiębiorstwie jednozakładowym oraz w zakładzie przedsiębiorstwa wielozakładowego, w którym liczba zatrudnionych przekracza trzystu pracowników, funkcje ogólnego zebrania pracowników pełni zebranie delegatów wybranych na okres dwóch lat przez pracowników przedsiębiorstwa lub zakładu, w wyborach powszechnych, bezpośrednich i równych, w głosowaniu tajnym. Liczbę delegatów określa statut samorządu załogi.
• 2. Wyborcy, na wniosek co najmniej jednej piątej uprawnionych do głosowania, mogą w tajnym głosowaniu odwołać delegata.
• 3. Statut samorządu załogi określa sposób zwoływania ogólnego zebrania pracowników.

Art.  9. Posiedzenia ogólnego zebrania pracowników

• 1. Ogólne zebranie pracowników odbywa posiedzenia co najmniej dwa razy w roku.
• 2. Na pisemny wniosek co najmniej jednej piątej liczby członków ogólnego zebrania pracowników rada pracownicza zwołuje w ciągu siedmiu dni posiedzenie tego zebrania.
• 3. Ogólne zebranie pracowników na każdym posiedzeniu wybiera w głosowaniu tajnym przewodniczącego zebrania, jego zastępcę i sekretarza.

Art.  10. Zadania ogólnego zebrania pracowników przedsiębiorstwa

• Ogólne zebranie pracowników przedsiębiorstwa:
  • 1) uchwala, na wniosek dyrektora, statut przedsiębiorstwa;
  • 2) podejmuje uchwały w sprawie podziału zysku przeznaczonego dla załogi;
  • 3) dokonuje rocznej oceny działalności rady pracowniczej przedsiębiorstwa oraz dyrektora przedsiębiorstwa;
  • 4) uchwala wieloletnie plany przedsiębiorstwa;
  • 5) uchwala, na wniosek rady pracowniczej przedsiębiorstwa, statut samorządu załogi przedsiębiorstwa.

Art.  11. Opinie ogólnego zebrania pracowników

• Ogólne zebranie pracowników ma prawo wyrażania opinii we wszystkich sprawach dotyczących przedsiębiorstwa.

Art.  12. Sprawozdanie z działalności rady pracowniczej przedsiębiorstwa

• 1. Co najmniej raz w roku rada pracownicza przedsiębiorstwa składa na ogólnym zebraniu pracowników sprawozdanie ze swej działalności.
• 2. Na żądanie jednej piątej członków ogólnego zebrania pracowników rada pracownicza ma obowiązek w ciągu siedmiu dni przedstawić sprawozdanie w sprawach wymienionych w żądaniu.

Art.  13. Skład, wybory i kadencja rady pracowniczej przedsiębiorstwa

• 1. Rada pracownicza przedsiębiorstwa składa się z piętnastu członków. Statut samorządu załogi może ustalić inną liczbę członków rady pracowniczej.
• 2. Radę pracowniczą przedsiębiorstwa wybierają pracownicy przedsiębiorstwa w wyborach powszechnych, bezpośrednich i równych, w głosowaniu tajnym.
• 3. Kadencja rady pracowniczej przedsiębiorstwa trwa dwa lata.
• 4. Wyborcy, w trybie przewidzianym w ust. 2, mogą przed upływem kadencji odwołać członka rady pracowniczej przedsiębiorstwa lub całą radę.
• 5. Wniosek o odwołanie członka rady pracowniczej przedsiębiorstwa lub całej rady wymaga podpisu jednej piątej liczby wyborców.

Art.  14. Czynne prawo wyborcze pracowników

• 1. Czynne prawo wyborcze przysługuje każdemu pracownikowi przedsiębiorstwa.
• 2. Każdy pracownik przedsiębiorstwa ma prawo zgłaszać kandydatów na członków rady pracowniczej.

Art.  15. Bierne prawo wyborcze pracowników

• 1. Bierne prawo wyborcze przysługuje pracownikom, którzy pracują w przedsiębiorstwie co najmniej dwa lata. Nie dotyczy to przedsiębiorstw nowo tworzonych.
• 2. Bierne prawo wyborcze nie przysługuje dyrektorowi przedsiębiorstwa, jego zastępcom, głównemu księgowemu, radcy prawnemu, kierownikom zakładów i ich zastępcom oraz pracownikowi przedsiębiorstwa oddelegowanemu do pracy poza przedsiębiorstwem na okres dłuższy niż pół roku.
• 3. Pracownik przedsiębiorstwa nie może pełnić funkcji członka rady pracowniczej bez przerwy dłużej niż dwie kadencje.

Art.  16. Komisja wyborcza w wyborach do rady pracowniczej

• 1. Wybory członków rady pracowniczej przedsiębiorstwa organizuje i przeprowadza komisja wyborcza.
• 2. Statut samorządu załogi przedsiębiorstwa określa szczegółowo zasady powoływania komisji wyborczej oraz tryb jej działania.

Art.  17. Liczba członków rady pracowniczej przedsiębiorstwa

• Komisja wyborcza określa, proporcjonalnie do liczby pracowników zatrudnionych w poszczególnych wewnętrznych jednostkach organizacyjnych przedsiębiorstwa, liczbę członków rady pracowniczej, którzy mają być wybrani przez pracowników zatrudnionych w tych jednostkach.

Art.  18. Głosowanie nad wnioskiem o odwołanie całego składu rady pracowniczej

• W wypadku złożenia wniosku o odwołanie całego składu rady pracowniczej przedsiębiorstwa lub poszczególnych jej członków, głosowanie nad tym wnioskiem przeprowadza komisja wyborcza, powołana zgodnie z przepisami art. 16 , komisja wyborcza w wyborach do rady pracowniczej.

Art.  19. Powołanie komisji wyborczej dla przeprowadzenia wyborów uzupełniających do rady pracowniczej

• W razie zmniejszenia się składu rady pracowniczej przedsiębiorstwa o połowę - w celu przeprowadzenia wyborów uzupełniających - rada pracownicza może inicjować powołanie komisji wyborczej. Przepisy art. 16  i art. 17  stosuje się odpowiednio.

Art.  20. Termin pierwszych wyborów rady pracowniczej w przedsiębiorstwie

• W nowo utworzonym przedsiębiorstwie wybory rady pracowniczej przedsiębiorstwa powinny odbyć się przed upływem pół roku od dnia wpisania przedsiębiorstwa do rejestru.

Art.  21. Wybory prezydium rady pracowniczej

• 1. Rada pracownicza przedsiębiorstwa wybiera ze swego grona na okres dwóch lat prezydium w składzie: przewodniczący, jeden lub więcej zastępców przewodniczącego oraz sekretarz.
• 2. Członkiem prezydium rady pracowniczej przedsiębiorstwa nie może być pracownik przedsiębiorstwa, który pełni funkcję kierowniczą w organizacji politycznej lub związkowej działającej w przedsiębiorstwie.

Art.  22. Status prezydium rady pracowniczej i jego zadania

• 1. Prezydium jest wewnętrznym organem rady pracowniczej przedsiębiorstwa i realizuje określone przez nią zadania.
• 2. Rada pracownicza przedsiębiorstwa nie może upoważnić prezydium do występowania w jej imieniu w sprawach należących do jej kompetencji.

Art.  23. Komisje i zespoły rady pracowniczej

• 1. Rada pracownicza przedsiębiorstwa może powoływać komisje i zespoły spośród swoich członków oraz innych pracowników przedsiębiorstwa. Komisje i zespoły są pomocniczymi organami rady pracowniczej przedsiębiorstwa.
• 2. Statut samorządu załogi może przewidywać powoływanie do prac komisji i zespołów również osób nie będących pracownikami przedsiębiorstwa.

Art.  24. Kompetencje stanowiące rady pracowniczej przedsiębiorstwa

• 1. Do kompetencji stanowiących rady pracowniczej przedsiębiorstwa należy:
  • 1) uchwalenie oraz zmiana planu rocznego przedsiębiorstwa;
  • 2) przyjmowanie sprawozdania rocznego oraz zatwierdzanie bilansu;
  • 3) podejmowanie uchwał w sprawie inwestycji;
  • 4) wyrażanie zgody na utworzenie lub przystąpienie do spółki handlowej lub innej struktury organizacyjnej przewidzianej przepisami prawa bądź nabycie jej udziałów (akcji), jak również podejmowanie uchwał w sprawie wystąpienia z takiej struktury, żądania jej rozwiązania lub zbycia jej udziałów (akcji);
  • 5) wyrażanie zgody na oddawanie środków trwałych przedsiębiorstwa osobom prawnym lub fizycznym do korzystania z nich w formie przewidzianej w prawie cywilnym;
  • 6) podejmowanie uchwał w sprawie łączenia i podziału przedsiębiorstw;
  • 7) podejmowanie uchwał w sprawie zakładowego budownictwa mieszkaniowego i socjalnego;
  • 8) podejmowanie uchwał w sprawie zmiany kierunku działalności przedsiębiorstwa;
  • 9) podejmowanie uchwał w sprawie podziału na fundusze wygospodarowanego dochodu pozostającego w dyspozycji przedsiębiorstwa oraz zasad wykorzystania tych funduszów, z zastrzeżeniem przepisu ust. 3;
  • 10) wyrażanie zgody na zbywanie środków trwałych stanowiących przedmiot stałego użytku przedsiębiorstwa oraz na dokonanie darowizny;
  • 11) decydowanie o przystąpieniu przedsiębiorstwa w charakterze członka zbiorowego do organizacji społecznych;
  • 12) podejmowanie uchwał w sprawie klubów techniki i racjonalizacji;
  • 13) (skreślony);
  • 14) podejmowanie uchwał o przeprowadzeniu w przedsiębiorstwie referendum;
  • 15) wybieranie swego przedstawiciela do rady zrzeszenia przedsiębiorstw.
• 2. Do kompetencji stanowiących rady pracowniczej przedsiębiorstwa należy również podejmowanie uchwał w sprawach powołania i odwołania dyrektora przedsiębiorstwa oraz innych osób wykonujących kierownicze funkcje w przedsiębiorstwie, zgodnie z przepisami ustawy o przedsiębiorstwach państwowych.
• 3. Rada pracownicza dokonując podziału, o którym mowa w ust. 1 pkt 9, powinna zapewnić niezbędne środki na prowizje od zysku zgodnie z odrębnymi przepisami.

Art.  25. Uprawnienia rady pracowniczej

• 1. Rada pracownicza przedsiębiorstwa ma prawo wyrażania opinii we wszystkich sprawach dotyczących przedsiębiorstwa oraz jego kierownictwa.
• 1a. Rada pracownicza przedsiębiorstwa ma prawo do uzyskiwania informacji i przeprowadzania konsultacji zgodnie z przepisami ustawy z dnia 7 kwietnia 2006 r. o informowaniu pracowników i przeprowadzaniu z nimi konsultacji (Dz. U. Nr 79, poz. 550, z 2008 r. Nr 93, poz. 584 oraz z 2009 r. Nr 97, poz. 805).
• 2. Właściwe organy obowiązane są do zasięgania opinii rady pracowniczej przedsiębiorstwa w sprawach: zmiany aktu o utworzeniu i likwidacji przedsiębiorstwa, komercjalizacji i prywatyzacji bezpośredniej przedsiębiorstwa - z wyjątkiem przypadku, gdy z wnioskiem wystąpił dyrektor przedsiębiorstwa państwowego i rada pracownicza, zawierania przez przedsiębiorstwo porozumień i umów długoterminowych z innymi organizacjami gospodarczymi oraz organami administracji państwowej, wniosków o nadanie orderów i odznaczeń państwowych, decyzji dyrektora o przydziale mieszkań.
• 3. Rada pracownicza przedsiębiorstwa ma obowiązek wyrażenia opinii w sprawach przedłożonych przez dyrektora przedsiębiorstwa i organ założycielski, a wymienionych w ust. 2.

Art.  26. Termin wyrażenia opinii przez radę pracowniczą

• 1. Wyrażenie opinii przez radę pracowniczą przedsiębiorstwa w sprawach wymienionych w art. 25  ust. 2 powinno nastąpić przed upływem dwóch tygodni od dnia otrzymania zapytania, chyba że termin na wyrażenie opinii został przedłużony. W sprawach pilnych właściwy organ może zwrócić się o wyrażenie opinii w terminie krótszym, jednakże nie krótszym niż pięć dni.
• 2. Niewyrażenie przez radę pracowniczą przedsiębiorstwa opinii w określonym lub uzgodnionym terminie uważa się za brak zgłoszenia zastrzeżeń.

Art.  27. Inicjatywy, wnioski, uwagi i zapytania w sprawach dotyczących przedsiębiorstwa

• 1. Rada pracownicza przedsiębiorstwa ma prawo występowania z inicjatywami, wnioskami i uwagami we wszystkich sprawach dotyczących przedsiębiorstwa.
• 2. Rada pracownicza przedsiębiorstwa ma prawo zwracania się do dyrektora przedsiębiorstwa z zapytaniem w sprawach stanu przedsiębiorstwa lub działalności organów przedsiębiorstwa.
• 3. Dyrektor przedsiębiorstwa ma obowiązek powiadomić radę pracowniczą przedsiębiorstwa o zajętym stanowisku w sprawie przedstawionej inicjatywy lub zgłoszonego wniosku oraz udzielić odpowiedzi na pytanie niezwłocznie, nie później jednak niż w ciągu dwóch tygodni.

Art.  28. Uprawnienia rady pracowniczej do kontroli działalności przedsiębiorstwa

• 1. Rada pracownicza przedsiębiorstwa ma prawo kontroli całokształtu działalności przedsiębiorstwa, ze szczególnym uwzględnieniem dbałości o racjonalną gospodarkę mieniem przedsiębiorstwa.
• 2. Kontrola obejmuje w szczególności zbadanie i ocenę wykonania zadań planowych oraz realizacji zawartych umów i porozumień, analizę sprawozdania rocznego i bilansu, analizę i ocenę okresowych oraz doraźnych sprawozdań dyrektora przedsiębiorstwa, kontrolę wykonania uchwał rady pracowniczej, właściwego wykorzystania zasobów pracy, prawidłowości gospodarki materiałowej i finansowej, ochrony środowiska, a w porozumieniu ze związkami zawodowymi - kontrolę przestrzegania norm pracy oraz dyscypliny pracy i płac.
• 3. Dyrektor przedsiębiorstwa jest obowiązany udostępnić dokumenty i materiały niezbędne do przeprowadzenia kontroli.

Art.  29. Posiedzenia rady pracowniczej

• 1. Rada pracownicza przedsiębiorstwa odbywa posiedzenia co najmniej raz na kwartał.
• 2. Na pisemny wniosek jednej piątej liczby członków rady pracowniczej przedsiębiorstwa prezydium rady ma obowiązek zwołać posiedzenie rady.

Art.  30. Uchwały rady pracowniczej

• 1. Do ważności podejmowanych uchwał niezbędna jest obecność co najmniej połowy liczby członków rady pracowniczej przedsiębiorstwa. Do ważności uchwał w sprawach wymienionych w art. 40 , wstrzymanie przez radę pracowniczą wykonania decyzji dyrektora, wymagana jest obecność na posiedzeniu dwóch trzecich liczby członków rady pracowniczej.
• 2. Uchwały zapadają zwykłą większością głosów.

Art.  31. Głosowanie na posiedzeniach rady pracowniczej

• 1. Głosowanie na posiedzeniach odbywa się jawnie. Wyjątek stanowi głosowanie w sprawach osobowych, które odbywa się tajnie.
• 2. Głosowanie tajne odbywa się również na wniosek członka rady pracowniczej przedsiębiorstwa.

Art.  32. Tryb działania rady pracowniczej przedsiębiorstwa

• 1. Szczegółowy tryb działania rady pracowniczej przedsiębiorstwa oraz zasady zwoływania i odbywania posiedzeń reguluje statut samorządu załogi.
• 2. Rada pracownicza przedsiębiorstwa może uchwalić odrębny od statutu regulamin posiedzeń.

Art.  33. Rada pracownicza zakładu

• 1. W zakładach i innych wewnętrznych jednostkach organizacyjnych przedsiębiorstwa sporządzających bilans statut samorządu załogi może przewidzieć powoływanie rady pracowniczej zakładu.
• 2. Statut samorządu załogi może przewidzieć prawo powoływania rady pracowniczej zakładu również i w innych jednostkach organizacyjnych niż określone w ust. 1.
• 3. Wybory członków rady pracowniczej zakładu odbywają się na zasadach określonych w art. 13 -20.
• 4. Statut samorządu załogi określa, jakie sprawy dotyczące zakładu rada pracownicza przedsiębiorstwa może przekazać radzie pracowniczej zakładu. Przy przekazywaniu spraw należy uwzględnić charakter spraw oraz możliwość ich realizacji.
• 5. Do członków rady pracowniczej zakładu stosuje się odpowiednio postanowienia art. 6 , ochrona pracownicza członków rady pracowniczej.

Art.  34. Skreślony

Art.  35. Porozumiewanie się rad pracowniczych

• Rady pracownicze przedsiębiorstw mogą się porozumiewać w sprawie współpracy oraz podejmowania wspólnych działań.

Art.  36. Obowiązek umożliwienia związkom zawodowym zajęcia stanowiska

• Jeżeli uchwały organów samorządu załogi lub decyzje dyrektora przedsiębiorstwa dotyczą spraw wchodzących w zakres działania związków zawodowych, przed ich podjęciem organy przedsiębiorstwa obowiązane są umożliwić związkom zawodowym zajęcie w tych sprawach stanowiska zgodnie z ustawą o związkach zawodowych oraz Kodeksem pracy.

Art.  37. Uczestnictwo dyrektora przedsiębiorstwa w posiedzeniach rady pracowniczej, wykonywanie uchwał rady

• 1. Dyrektor przedsiębiorstwa uczestniczy w posiedzeniach rady pracowniczej przedsiębiorstwa. Na zaproszenie dyrektor uczestniczy również w posiedzeniach prezydium rady pracowniczej.
• 2. Dyrektor przedsiębiorstwa wykonuje uchwały rady pracowniczej przedsiębiorstwa dotyczące działalności przedsiębiorstwa.
• 3. Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio do kierowników zakładów, w których działają rady pracownicze zakładu.

Art.  38. Odpowiedzialność dyrektora przed załogą, składanie załodze sprawozdań z działalności przedsiębiorstwa

• Dyrektor przedsiębiorstwa jest odpowiedzialny przed załogą za prawidłowe prowadzenie przedsiębiorstwa. Dyrektor składa załodze co najmniej raz w roku sprawozdanie z działalności przedsiębiorstwa oraz informację o jego stanie.

Art.  39. Obowiązki dyrektora przedsiębiorstwa i kierownika zakładu

• 1. Dyrektor przedsiębiorstwa jest obowiązany zapewnić radzie pracowniczej przedsiębiorstwa możliwość zaznajomienia się z materiałami dotyczącymi działalności przedsiębiorstwa, przedkładać materiały na posiedzenia rady pracowniczej z odpowiednim wyprzedzeniem oraz informować radę o skutkach ekonomicznych, społecznych i prawnych zamierzonych uchwał rady.
• 2. Dyrektor przedsiębiorstwa jest obowiązany zapewnić samorządowi załogi warunki lokalowe oraz niezbędne środki umożliwiające właściwe jego funkcjonowanie.

Art.  40. Wstrzymanie przez radę pracowniczą wykonania decyzji dyrektora

• Radzie pracowniczej przedsiębiorstwa przysługuje prawo wstrzymania wykonania decyzji dyrektora przedsiębiorstwa, o ile decyzja ta jest:
  • 1) sprzeczna z uchwałą rady pracowniczej lub uchwałą ogólnego zebrania pracowników;
  • 2) podjęta bez zasięgnięcia opinii rady pracowniczej w sprawach określonych w art. 25  ust. 2;
  • 3) podjęta bez uchwały rady pracowniczej w sprawach określonych w art. 24  ust. 1;
  • 4) niezgodna z przepisami prawa.

Art.  41. Wstrzymanie przez dyrektora wykonania uchwał

• 1. Dyrektor przedsiębiorstwa wstrzymuje wykonanie uchwały ogólnego zebrania pracowników oraz rady pracowniczej przedsiębiorstwa, niezgodnej z przepisami prawa.
• 2. W wypadkach wymienionych w ust. 1 dyrektor zwraca się do rady pracowniczej o ponowne rozpatrzenie sprawy.
• 3. Decyzja dyrektora przedsiębiorstwa o wstrzymaniu wykonania uchwały rady pracowniczej przedsiębiorstwa powinna być wydana na piśmie oraz zawierać uzasadnienie prawne i faktyczne.
• 4. Do uchwał rady pracowniczej przedsiębiorstwa, o których mowa w art. 40 , nie stosuje się przepisów ust. 1-3.

Art.  42. Sprzeciw od decyzji dyrektora o wstrzymaniu wykonania uchwały rady pracowniczej

• 1. Rada pracownicza przedsiębiorstwa ma prawo wniesienia do dyrektora przedsiębiorstwa w ciągu siedmiu dni sprzeciwu od decyzji o wstrzymaniu wykonania uchwały rady pracowniczej.
• 2. Jeżeli, mimo wniesienia sprzeciwu, dyrektor przedsiębiorstwa decyzję podtrzyma albo w ciągu trzech dni nie powiadomi rady pracowniczej przedsiębiorstwa o cofnięciu decyzji, radzie pracowniczej przedsiębiorstwa przysługuje prawo wystąpienia o rozstrzygnięcie sprawy w trybie spornym, określonym w art. 45 , rozstrzyganie sporów pomiędzy radą pracowniczą a dyrektorem przez komisję rozjemczą.

Art.  43. Wstrzymanie przez kierownika zakładu wykonania uchwały rady pracowniczej zakładu

• 1. Prawo wstrzymania wykonania uchwały na zasadach określonych w art. 41 , wstrzymanie przez dyrektora wykonania uchwały ogólnego zebrania pracowników oraz rady pracowniczej, przysługuje kierownikowi zakładu w stosunku do uchwał rady pracowniczej zakładu.
• 2. Spory spowodowane wstrzymaniem wykonania uchwały przez kierownika zakładu rozstrzyga rada pracownicza przedsiębiorstwa, po wysłuchaniu opinii dyrektora przedsiębiorstwa.

Art.  44. Zaskarżenie decyzji dyrektora lub uchwały rady pracowniczej przedsiębiorstwa

• 1. Radzie pracowniczej przedsiębiorstwa przysługuje prawo zaskarżenia decyzji dyrektora, która istotnie narusza interes ogólnospołeczny.
• 2. Dyrektorowi przedsiębiorstwa przysługuje prawo zaskarżenia uchwały rady pracowniczej przedsiębiorstwa, która istotnie narusza interes ogólnospołeczny.
• 3. Spór rozpatruje sąd.

Art.  45. Rozstrzyganie sporów pomiędzy radą pracowniczą a dyrektorem przez komisję rozjemczą

• 1. Spory pomiędzy radą pracowniczą przedsiębiorstwa a dyrektorem przedsiębiorstwa rozstrzyga komisja rozjemcza, w której skład wchodzą: przedstawiciel rady pracowniczej przedsiębiorstwa i przedstawiciel dyrektora przedsiębiorstwa oraz zaproszony przez nich arbiter posiadający wykształcenie prawnicze - jako przewodniczący.
• 2. Rada pracownicza przedsiębiorstwa lub dyrektor przedsiębiorstwa zgłaszają do komisji rozjemczej wnioski o rozpatrzenie sprawy w terminie czternastu dni od dnia powzięcia wiadomości o zdarzeniu stanowiącym przyczynę sporu. Komisja rozjemcza orzeczenie rozstrzygające spór wydaje w terminie czternastu dni od dnia zgłoszenia wniosku.
• 3. Spór uważa się za rozstrzygnięty, jeżeli obie strony zgodziły się na treść orzeczenia komisji rozjemczej.

Art.  46. Nierozstrzygnięcie sporu przez komisję rozjemczą

• W wypadku nierozstrzygnięcia sporu przez komisję rozjemczą, rada pracownicza przedsiębiorstwa lub dyrektor przedsiębiorstwa w ciągu czternastu dni może wnieść sprawę do sądu.

Art.  47. Piecza sejmu rp nad samorządem załogi przedsiębiorstwa

• 1. Samorząd załogi przedsiębiorstwa podlega pieczy Sejmu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.
• 2. Sejm, raz do roku, na podstawie informacji i wniosków właściwych komisji ocenia całokształt działalności samorządu załóg przedsiębiorstw i uchwala odpowiednie zalecenia.

Art.  48. Przepis przejściowy

• Organizację i funkcjonowanie samorządów załogi w przedsiębiorstwach, o których mowa w art. 6  ustawy o przedsiębiorstwach państwowych, regulują ustawy dotyczące tych przedsiębiorstw.

Art.  49. Przepis przejściowy

• 1. Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, zakres stosowania przepisów ustawy do przedsiębiorstw, o których mowa w art. 3  ustawy o przedsiębiorstwach państwowych, oraz do przedsiębiorstw, które w całości lub w części prowadzą działalność poza granicami kraju.
• 2. Rada Ministrów może określić, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady i tryb postępowania w sprawach przedsiębiorstw, o których mowa w ust. 1, a do których na podstawie ust. 1 nie stosuje się przepisów niniejszej ustawy.

Art.  50. Przepis przejściowy

• 1. Do czasu uregulowania w drodze odrębnej ustawy sposobu uczestniczenia załóg w zarządzaniu państwowymi organizacjami gospodarczymi, które nie są przedsiębiorstwami - załogi tych jednostek mogą zorganizować uczestniczenie w zarządzaniu na zasadach przewidzianych w niniejszej ustawie.
• 2. Państwowymi organizacjami gospodarczymi w rozumieniu ust. 1 są instytuty naukowo-badawcze i zakłady budżetowe, pracujące bezpośrednio na rzecz gospodarki narodowej.

Art.  51. Przepis przejściowy

• 1. Do dnia 31 grudnia 1981 r. w przedsiębiorstwach państwowych objętych zakresem niniejszej ustawy załogi zorganizują uczestniczenie w zarządzaniu przedsiębiorstwem na zasadach określonych w ustawie oraz uchwalą statut samorządu załogi.
• 2. Załogi, które w dniu wejścia w życie ustawy uczestniczą w zarządzaniu przedsiębiorstwem według statutu tymczasowego bądź regulaminu, dostosują w terminie do dnia 31 grudnia 1981 r. udział w zarządzaniu przedsiębiorstwem do przepisów niniejszej ustawy; do tego czasu działające w dniu wejścia w życie ustawy organy samorządu załogi wykonują funkcje przewidziane w niniejszej ustawie.
• 3. W przedsiębiorstwach, w których dotychczas nie działają żadne organy samorządu, pierwsze zebranie zmierzające do powołania samorządu załogi zwołuje dyrektor.
• 4. Do czasu ukonstytuowania się przewidzianych w ustawie organów samorządu załogi przedsiębiorstwa państwowego ich kompetencje wykonuje dyrektor.

Art.  52. Utrata mocy ustawy z dnia 20 grudnia 1958 r. o samorządzie robotniczym

• Traci moc ustawa z dnia 20 grudnia 1958 r. o samorządzie robotniczym (Dz. U. Nr 77, poz. 397 oraz z 1974 r. Nr 24, poz. 142).

Art.  53. Wejście ustawy w życie

• Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 października 1981 r.