Ustawa o rentach strukturalnych w rolnictwie
Stan prawny aktualny na dzień:
Dz.U.2018.0.872.t.j. - Ustawa z dnia 26 kwietnia 2001 r. o rentach strukturalnych w rolnictwie
Zaloguj się, aby obserwować akt
Funkcja obserwowania aktów jest dostępna dla zalogowanych użytkowników.
Wersja obowiązująca
Rozdział 1. Przepisy ogólne
Art. 1. Zakres ustawy
- 1. Ustawa określa:
- 1) warunki nabywania prawa do renty strukturalnej,
- 2) wysokość i zasady wypłacania renty strukturalnej,
- 3) zasady postępowania w sprawach rent strukturalnych,
- 4) sposób finansowania rent strukturalnych.
- 2. W sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy o ubezpieczeniu społecznym rolników.
Art. 2. Objaśnienie wyrażeń ustawowych
- Określenia użyte w ustawie oznaczają:
- 1) renta strukturalna - miesięczne świadczenie pieniężne przysługujące za przekazane gospodarstwo rolne po spełnieniu warunków określonych w ustawie;
- 2) rolnik- osoba fizyczna prowadząca na własny rachunek działalność rolniczą jako właściciel (współwłaściciel) gospodarstwa rolnego położonego w granicach Rzeczypospolitej Polskiej, bez względu na to, czy gospodarstwo rolne stanowi współwłasność małżonków, czy też zostało zorganizowane na gruntach stanowiących własność odrębną jednego lub każdego z nich;
- 3) działalność rolnicza - działalność w zakresie produkcji roślinnej lub zwierzęcej, w tym produkcji ogrodniczej, sadowniczej i rybnej;
- 4) gospodarstwo rolne - gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku rolnym;
- 5) przekazanie gospodarstwa rolnego - odpłatne lub nieodpłatne przeniesienie własności gruntów wchodzących w skład tego gospodarstwa, w drodze umowy, na rzecz osoby fizycznej lub prawnej albo jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, jak również przejęcie tych gruntów na własność Skarbu Państwa, w drodze decyzji Prezesa Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa;
- 6) najniższa emerytura - kwota najniższej emerytury określona w przepisach o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Rozdział 2. Warunki nabywania prawa do renty strukturalnej
Art. 3. Warunki przyznania renty strukturalnej
- 1. Prawo do renty strukturalnej przysługuje rolnikowi, który spełnia łącznie następujące warunki:
- 1) ma ukończone 55 lat, lecz nie osiągnął 60 lat, jeżeli jest kobietą, albo ma ukończone 60 lat, lecz nie osiągnął 65 lat, jeżeli jest mężczyzną;
- 2) podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu, określonemu w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników, przez okres wymagany do uzyskania emerytury rolniczej z chwilą ukończenia 55 lat, jeżeli jest kobietą, albo 60 lat, jeżeli jest mężczyzną;
- 3) prowadził nieprzerwanie działalność rolniczą w okresie 10 lat bezpośrednio poprzedzających zgłoszenie wniosku o rentę strukturalną i działalność ta była jedynym lub głównym źródłem jego utrzymania;
- 4) zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej;
- 5) przekazał gospodarstwo rolne o łącznej powierzchni wynoszącej co najmniej 3 ha.
- 2. Uznaje się, że działalność rolnicza była jedynym lub głównym źródłem utrzymania rolnika, jeżeli w okresie 10 lat, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, podlegał on ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu, określonemu w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników, przez co najmniej 5 lat, z czego co najmniej 2 lata tego ubezpieczenia przypadały na okres bezpośrednio przed zgłoszeniem wniosku o rentę strukturalną.
- 3. Gospodarstwo rolne, o którym mowa w ust. 1 pkt 5, może być przekazane, jeżeli przez okres co najmniej ostatnich 5 lat przed złożeniem wniosku o przyznanie renty strukturalnej stanowiło własność rolnika lub jego małżonka lub współwłasność małżonków.
- 4. Przepisy dotyczące rolnika stosuje się odpowiednio do małżonka rolnika.
Art. 4. Postępowanie w sprawie renty strukturalnej w przypadku rolnika pozostającego w związku małżeńskim
- 1. Jeżeli rolnik pozostaje w związku małżeńskim, postępowanie w sprawie renty strukturalnej dotyczy obojga małżonków.
- 2. Renta strukturalna przysługuje, jeżeli rolnik i jego małżonek spełniają jednocześnie warunki określone w art. 3 , warunki przyznania renty strukturalnej, ust. 1 pkt 1-4, z zastrzeżeniem art. 5 , wyłączenie prawa do renty strukturalnej, ust. 2, oraz przekażą gospodarstwo rolne, o którym mowa w art. 3 , warunki przyznania renty strukturalnej, ust. 1 pkt 5.
Art. 5. Wyłączenie prawa do renty strukturalnej
- 1. Prawo do renty strukturalnej nie przysługuje rolnikowi, który ma ustalone prawo do emerytury lub renty z ubezpieczenia społecznego lub zaopatrzenia emerytalnego albo który jest objęty innym niż rolnicze ubezpieczeniem społecznym lub zaopatrzeniem emerytalnym.
- 2. Jeżeli do rolnika mają zastosowanie przepisy ust. 1, prawo do renty strukturalnej przysługuje jego małżonkowi, o ile spełnia warunki określone w art. 3 , warunki przyznania renty strukturalnej, ust. 1.
- 3. Prawo do renty strukturalnej nie przysługuje, jeżeli w skład gospodarstwa rolnego, o którym mowa w art. 3 , warunki przyznania renty strukturalnej, ust. 1 pkt 5, wchodzą grunty przejęte w trybie niniejszej ustawy, chyba że rolnik prowadził działalność rolniczą w powiększonym gospodarstwie co najmniej 5 lat.
Art. 6. Przekazanie gospodarstwa rolnego
- 1. Warunek przekazania gospodarstwa rolnego, o którym mowa w art. 3 , warunki przyznania renty strukturalnej, ust. 1 pkt 5, uważa się za spełniony, jeżeli grunty wchodzące w skład tego gospodarstwa przekazane zostały na powiększenie jednego lub kilku gospodarstw już istniejących, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3.
- 2. Powierzchnia powiększonego gospodarstwa nie może być mniejsza niż 15 ha, z zastrzeżeniem ust. 3.
- 3. Rada Ministrów może określić, w drodze rozporządzenia, województwa lub powiaty, w których powierzchnia powiększonego gospodarstwa może być mniejsza od 15 ha, określając wymaganą w danym województwie lub powiecie powierzchnię powiększonego gospodarstwa, przy uwzględnieniu średniej powierzchni gospodarstwa rolnego w województwie lub powiecie.
Art. 8. Wymogi dotyczące osoby na rzecz której następuje przekazanie gospodarstwa rolnego
- 1. Umowa, o której mowa w art. 7 , może być zawarta z osobą fizyczną, która spełnia łącznie następujące warunki:
- 1) jest rolnikiem,
- 2) posiada kwalifikacje rolnicze,
- 3) nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty z ubezpieczenia społecznego lub zaopatrzenia emerytalnego.
- 2. Uważa się, że osoba fizyczna przejmująca gospodarstwo rolne posiada kwalifikacje rolnicze, jeżeli:
- 1) uzyskała zasadnicze zawodowe, zasadnicze branżowe, średnie lub średnie branżowe albo wyższe wykształcenie rolnicze lub ekonomiczne o specjalności przydatnej do prowadzenia działalności rolniczej, lub
- 2) prowadzi działalność rolniczą od co najmniej 5 lat.
- 3. Umowa, o której mowa w art. 7 , może być zawarta z osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, jeżeli działalność rolnicza należy do zakresu jej działania.
Art. 9. Przejęcie gospodarstwa rolnego przez skarb państwa
- 1. Na wniosek rolnika, który nie ma możliwości przekazania całości lub części gospodarstwa rolnego na warunkach określonych w art. 6 i art. 8 , wskazane we wniosku nieruchomości wchodzące w skład tego gospodarstwa przejmuje się nieodpłatnie na własność Skarbu Państwa.
- 2. Na własność Skarbu Państwa mogą być przejęte wyłącznie nieruchomości wolne od obciążeń, z wyjątkiem służebności gruntowych.
- 3. Przejęcie nieruchomości, o których mowa w ust. 1, następuje w drodze decyzji Prezesa Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa.
- 4. Od decyzji, o której mowa w ust. 3, przysługuje odwołanie do ministra właściwego do spraw rozwoju wsi, w terminie i na zasadach określonych w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego.
- 5. Nieruchomości przejęte w drodze decyzji, o której mowa w ust. 3, wchodzą w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa.
- 6. Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa gospodaruje przejętymi nieruchomościami na zasadach określonych w przepisach o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa.
Art. 10. Zaprzestanie działalności rolniczej
- Warunek zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 4, uważa się za spełniony, jeżeli po przekazaniu gospodarstwa rolnego ani uprawniony do renty strukturalnej, ani jego małżonek:
- 1) nie jest właścicielem (współwłaścicielem) lub posiadaczem gruntów będących gospodarstwem rolnym w rozumieniu przepisów o podatku rolnym;
- 2) nie prowadzi działu specjalnego produkcji rolnej w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, z wyjątkiem prowadzenia pasiek.
Rozdział 3. Wysokość i zasady wypłacania renty strukturalnej
Art. 11. Wysokość renty strukturalnej
- 1. Wysokość renty strukturalnej stanowi półtorakrotność najniższej emerytury.
- 2. Jeżeli do renty strukturalnej uprawniony jest rolnik i jego małżonek, każdemu z uprawnionych przysługuje świadczenie w wysokości określonej w ust. 1.
Art. 12. Zmiana wysokości renty
- W przypadku zmiany wysokości najniższej emerytury rentę strukturalną wypłaca się w odpowiednio zmienionej wysokości, z uwzględnieniem terminów waloryzacji emerytur i rent przysługujących na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Art. 13. Zawieszenie wypłaty renty
- 1. Wypłata renty strukturalnej ulega zawieszeniu, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4, jeżeli uprawniony do renty strukturalnej podejmie prowadzenie działalności podlegającej obowiązkowi ubezpieczenia społecznego bez względu na wysokość osiąganego przychodu.
- 2. Za działalność podlegającą obowiązkowi ubezpieczenia społecznego uważa się zatrudnienie lub inną pracę zarobkową albo prowadzenie pozarolniczej działalności, o których mowa w przepisach o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych.
- 3. W przypadku podjęcia prowadzenia pozarolniczej działalności, o której mowa w ust. 2, wypłata renty strukturalnej ulega zawieszeniu w połowie.
- 4. W przypadku podjęcia prowadzenia działalności innej niż wymieniona w ust. 3 wypłata renty strukturalnej ulega zawieszeniu w całości.
Art. 14. Okres wypłacania renty
- Rentę strukturalną wypłaca się do osiągnięcia wieku emerytalnego albo do czasu nabycia prawa do renty lub emerytury z ubezpieczenia społecznego lub zaopatrzenia emerytalnego, nie dłużej jednak niż przez 5 lat.
Art. 15. Ustanie prawa do renty
- Jeżeli uprawniony do renty strukturalnej lub jego małżonek podejmie prowadzenie działalności rolniczej jako właściciel (współwłaściciel) lub posiadacz gospodarstwa rolnego, prawo do renty strukturalnej ustaje i nie podlega przywróceniu.
Rozdział 4. Zasady postępowania w sprawach rent strukturalnych
Art. 16. Kompetencje prezesa kasy rolniczego ubezpieczenia społecznego
- 1. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, zwany dalej „Prezesem Kasy”, wydaje decyzje w sprawach przyznania rent strukturalnych oraz wypłaca świadczenia z tego tytułu.
- 2. Prezes Kasy może upoważnić pracowników Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, zwanej dalej „Kasą”, do wydawania decyzji w sprawach, o których mowa w ust. 1.
- 3. Od decyzji Prezesa Kasy w sprawie przyznania renty strukturalnej przysługuje odwołanie do ministra właściwego do spraw rozwoju wsi w terminie i na zasadach określonych w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego.
Art. 17. Postępowanie w sprawie przyznania renty
- 1. Wniosek o przyznanie renty strukturalnej, zwany dalej „wnioskiem”, należy złożyć w I kwartale danego roku.
- 2. Postępowanie w sprawie przyznania renty strukturalnej wszczyna się na podstawie wniosku rolnika złożonego w jednostce organizacyjnej Kasy, w której jest on ubezpieczony.
- 3. Do złożenia wniosku w danym roku uprawnieni są rolnicy, którzy ukończą wiek, o którym mowa w art. 3 , warunki przyznania renty strukturalnej, ust. 1 pkt 1, nie później niż do dnia 31 grudnia następnego roku kalendarzowego.
- 4. Wniosek złożony po terminie, o którym mowa w ust. 1, zostanie odesłany rolnikowi.
- 5. Jeżeli rolnik pozostaje w związku małżeńskim, wniosek powinien obejmować także małżonka rolnika.
- 6. Do wniosku należy dołączyć dokumenty uzasadniające prawo do renty strukturalnej.
- 7. Renty strukturalne przyznane w oparciu o wniosek, o którym mowa w ust. 1, wypłaca się nie wcześniej niż od dnia 1 stycznia następnego roku kalendarzowego.
Art. 18. Weryfikacja wniosku
- 1. Prezes Kasy przeprowadza weryfikację wniosków, o których mowa w art. 17 ust. 2, w terminie do dnia 30 czerwca danego roku.
- 2. Jeżeli w wyniku weryfikacji wniosku okaże się, że:
- 1) rolnik nie spełnia i nie spełni do dnia 31 grudnia następnego roku kalendarzowego warunków określonych w art. 3 ust. 1 pkt 1-3 lub
- 2) rolnik nie jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni co najmniej 3 ha, współwłaścicielem takiego gospodarstwa wraz z małżonkiem, ani właścicielem takiego gospodarstwa nie jest małżonek rolnika - Prezes Kasy wydaje decyzję odmawiającą przyznania prawa do renty strukturalnej.
- 3. Jeżeli w wyniku weryfikacji złożonego wniosku okaże się, że rolnik spełnia lub spełni do dnia 31 grudnia następnego roku kalendarzowego warunki określone w art. 3 ust. 1 pkt 1-3 oraz jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni co najmniej 3 ha lub współwłaścicielem takiego gospodarstwa wraz z małżonkiem, lub właścicielem takiego gospodarstwa jest małżonek rolnika, Prezes Kasy wydaje postanowienie o spełnieniu tych warunków.
- 4. Na postanowienie, o którym mowa w ust. 3, nie przysługuje zażalenie.
- 5. W postanowieniu, o którym mowa w ust. 3, zamieszcza się również informacje o pozostałych warunkach niezbędnych do przyznania renty strukturalnej.
- 6. Podczas weryfikacji wniosku Prezes Kasy stwierdza także, czy zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 5 , oraz ustala, czy dalsze postępowanie o rentę strukturalną dotyczyć będzie małżonków, czy tylko jednego z nich. W zakresie uprawnień każdego z małżonków Prezes Kasy wydaje odpowiednio decyzję lub postanowienie, o których mowa w ust. 2 i 3.
Art. 19. Decyzja o przyznaniu renty
- 1. Prezes Kasy wydaje decyzję w sprawie przyznania renty strukturalnej w ciągu 30 dni od wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji.
- 2. Rentę strukturalną wypłaca się od miesiąca, w którym zostały spełnione wszystkie warunki określone w art. 3 , warunki przyznania renty strukturalnej, ust. 1, z uwzględnieniem art. 17 , postępowanie w sprawie przyznania renty, ust. 7.
Art. 20. Wyjaśnienia lub dodatkowe dokumenty
- 1. Prezes Kasy może wezwać wnioskodawcę oraz przejmującego gospodarstwo do złożenia wyjaśnień lub dodatkowych dokumentów mających wpływ na ustalenie prawa do renty strukturalnej.
- 2. Minister właściwy do spraw rozwoju wsi określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady i tryb postępowania w sprawie przyznawania i wypłaty rent strukturalnych, mając na uwadze procedurę składania, przyjmowania, dokumentowania i weryfikacji wniosków o ustalenie prawa do renty strukturalnej, przyznawania prawa i wypłaty świadczeń oraz dokumentowania przekazania gospodarstwa rolnego i zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej.
Rozdział 5. Sposób finansowania rent strukturalnych
Art. 21. Finansowanie rent
- 1. Renty strukturalne finansowane są z budżetu państwa.
- 2. Kwota środków przeznaczanych na finansowanie rent strukturalnych określana jest corocznie w ustawie budżetowej.
- 3. Środki finansowe przeznaczone na wypłatę rent strukturalnych Prezes Kasy gromadzi na odrębnym rachunku bankowym.
- 4. Ze środków, o których mowa w ust. 3, finansuje się także koszty obsługi rent strukturalnych przez Kasę w wysokości do 3,5% planowanych wydatków na te świadczenia.
- 5. Przychody i rozchody środków, o których mowa w ust. 2, Prezes Kasy ujmuje w planie rzeczowo-finansowym Kasy oraz w sprawozdaniu rocznym.
Rozdział 6. Zmiany w przepisach obowiązujących, przepisy przejściowe i przepis końcowy
Art. 22. Zmiana ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych
- W ustawie z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. poz. 176, z późn. zm.): (zmiany pominięte).
Art. 23. Zmiana ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi skarbu państwa
- W ustawie z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz. U. z 1995 r. poz. 299, z późn. zm): (zmiany pominięte).
Art. 24. Zmiana ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym
- W ustawie z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. poz. 153, z późn. zm.): (zmiany pominięte).
Art. 26. Przepis przejściowy
- Ostateczny termin składania wniosków o przyznanie renty strukturalnej upływa z dniem 31 grudnia 2003 r.
Art. 27. Wejście ustawy w życie
- Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2002 r. ---------- [Ustawa została ogłoszona 26.05.2001 r. - Dz.U. z 2001 r. poz. 539]