Ustawa o Państwowej Inspekcji Pracy

Art. 18.

Zakres działania głównego inspektora pracy

• • 1. Do zakresu działania Głównego Inspektora Pracy należy:
    • 1) kierowanie działalnością Głównego Inspektoratu Pracy i okręgowych inspektorów pracy;
    • 2) rozpatrywanie odwołań od decyzji okręgowych inspektorów pracy;
    • 3) opracowywanie rocznych i wieloletnich programów działania Państwowej Inspekcji Pracy dotyczących ukierunkowanych kontroli na podstawie analizy ryzyka;
    • 4) sprawowanie ogólnego nadzoru nad:
      • a) przestrzeganiem prawa pracy oraz przedkładanie właściwym organom ocen, opinii i wniosków w tej dziedzinie,
      • b) postępowaniem mandatowym w sprawach o wykroczenia, o których mowa w art. 17  § 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz. U. z 2024 r. poz. 977 i 1544);
    • 5) opiniowanie projektów aktów prawnych dotyczących prawa pracy oraz inicjowanie prac legislacyjnych w tej dziedzinie;
    • 6) inicjowanie przedsięwzięć w zakresie wdrażania postępu technicznego w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy;
    • 7) przedstawianie wniosków w sprawach nauczania i szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy, organizowanie i prowadzenie szkolenia inspektorów pracy oraz nadzór nad działalnością Ośrodka;
    • 8) prowadzenie działalności wydawniczej i promocyjnej w zakresie ochrony pracy;
    • 9) udział w pracach komisji rządowych badających wypadki przy pracy;
    • 10) sporządzanie i przedkładanie informacji i sprawozdań, o których mowa w ust. 3;
    • 11) nadawanie i cofanie uprawnień rzeczoznawcy do spraw bezpieczeństwa i higieny pracy, o których mowa w art. 9 ; ,. 12) wydawanie interpretacji indywidualnych w drodze decyzji.
  • 2. Główny Inspektor Pracy udostępnia ministrowi właściwemu do spraw pracy zbiorcze wyniki kontroli oraz oceny przestrzegania prawa pracy, w tym przepisów dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy oraz legalności zatrudnienia.
  • 2a. Główny Inspektor Pracy jest obowiązany do przekazywania ministrowi właściwemu do spraw pracy oraz ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, nie później niż do dnia 30 kwietnia następnego roku, zbiorczych wyników kontroli, o której mowa w art. 10  ust. 1 pkt 4, w zakresie dotyczącym powierzania wykonywania pracy cudzoziemcom przebywającym bez ważnego dokumentu uprawniającego do pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z uwzględnieniem liczby przeprowadzonych w poprzednim roku kontroli oraz procentowego udziału podmiotów powierzających wykonywanie pracy cudzoziemcom przebywającym bez ważnego dokumentu uprawniającego do pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w każdym sektorze, o którym mowa w art. 10  ust. 1a.
  • 3. Główny Inspektor Pracy przedstawia Sejmowi oraz Radzie Ministrów, nie później niż do dnia 30 czerwca następnego roku kalendarzowego, informacje z działalności Państwowej Inspekcji Pracy oraz coroczne sprawozdanie z jej działalności wraz z wynikającymi z tej działalności wnioskami dotyczącymi przestrzegania prawa pracy, przepisów ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia w zakresie określonym w art. 10  ust. 1 pkt 3 oraz przepisów ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie określonym w art. 10  ust. 1 pkt 4, przez podmioty kontrolowane i organy sprawujące nadzór nad przedsiębiorstwami lub innymi jednostkami organizacyjnymi państwowymi albo samorządowymi.
  • 4. Sprawozdanie roczne, o którym mowa w ust. 3, Główny Inspektor Pracy przedstawia Radzie Ochrony Pracy oraz podaje do wiadomości publicznej.
  • 5. Główny Inspektor Pracy wykonuje swoje zadania przy pomocy podległego mu Głównego Inspektoratu Pracy.
  • 6. Główny Inspektor Pracy dokonuje czynności w sprawach z zakresu prawa pracy wobec pracowników Głównego Inspektoratu Pracy oraz pracowników nadzorujących lub wykonujących czynności kontrolne.
  • 7. Główny Inspektor Pracy może upoważnić okręgowego inspektora pracy do dokonywania czynności w sprawach z zakresu prawa pracy wobec pracowników okręgowego inspektoratu pracy nadzorujących lub wykonujących czynności kontrolne.
  • 8. Główny Inspektor Pracy:
    • 1) opracowuje wieloletnią strategię budowania zdolności i poprawy warunków pracy Państwowej Inspekcji Pracy, obejmującą w szczególności:
      • a) rozwiązanie problemu nieobsadzonych etatów,
      • b) wprowadzenie narzędzi informatycznych na potrzeby skutecznych kontroli,
      • c) opracowanie: – metod zarządzania i narzędzi oceny ryzyka, aby kontrole były ukierunkowane i skuteczne, – planu szkoleń dla pracowników w zakresie wdrażania nowych przepisów, standardów operacyjnych i narzędzi informatycznych;
    • 2) przedkłada strategię do zatwierdzenia Radzie Ochrony Pracy.
  • 9. Rada Ochrony Pracy zatwierdza strategię, o której mowa w ust. 8, w terminie 14 dni od dnia jej przekazania przez Głównego Inspektora Pracy. Brak stanowiska Rady Ochrony Pracy w terminie 14 dni oznacza zatwierdzenie strategii. Termin ten dotyczy każdego kolejnego rozpatrzenia tej strategii w brzmieniu zmienionym po zgłoszeniu przez Radę Ochrony Pracy uwag.