Kluczowe znaczenie będzie miał nie tytuł umowy, lecz rzeczywisty sposób wykonywania obowiązków. Stosunek pracy może zostać stwierdzony zwłaszcza wtedy, gdy praca jest wykonywana:
- osobiście,
- w sposób ciągły i powtarzalny,
- pod kierownictwem przedsiębiorcy,
- w miejscu i czasie przez niego wyznaczonym.
Stwierdzenie przez PIP istnienia stosunku pracy może skutkować koniecznością uregulowania składek ZUS, podatków, świadczeń pracowniczych.
Ustawa wprowadza także rozwiązania takie jak:
- interpretacja indywidualna - pracodawca będzie mógł wystąpić do PIP z wnioskiem o sprawdzenie czy sposób, w jaki zatrudnia swoich pracowników jest zgodny z prawem;
- wymiana danych pomiędzy PIP, ZUS i KAS, aby usprawnić kontrole;
- możliwość przeprowadzania przez PIP zdalnych kontroli;
- obowiązek sporządzania przez PIP rocznych i wieloletnich planów działań dla kontroli celowych na podstawie analizy ryzyka;
- zwiększenie maksymalnej wysokości grzywny, jaką PIP może nałożyć w postępowaniu mandatowym.
Jak przygotować firmę?
- Przeprowadź audyt umów. Sprawdź, czy umowy B2B i zlecenia nie zawierają elementów typowych dla stosunku pracy.
- Dostosuj praktykę do treści umowy. Sama zmiana zapisów nie wystarczy. Współpracownik powinien mieć realną samodzielność w organizacji pracy i sposobie realizacji usług.
- Gromadź dowody. Warto przechowywać korespondencję biznesową, ustalenia dotyczące zakresu usług oraz dokumenty potwierdzające samodzielność kontrahenta.
- W razie wątpliwości rozważ możliwość wystąpienia do PIP o indywidualną interpretację.
Podsumowanie
Nowe uprawnienia PIP oznaczają większą kontrolę nad legalnością zatrudnienia. Dla przedsiębiorców kluczowe będzie nie to, jak nazwano umowę, lecz jak współpraca wygląda w praktyce. Wczesny audyt umów, dostosowanie organizacji pracy i odpowiednia dokumentacja mogą znacząco ograniczyć ryzyko sporów oraz negatywnych konsekwencji finansowych. Co istotne, nowe przepisy nie likwidują ani B2B, ani umów zlecenia. Nadal można z nich korzystać, o ile odpowiadają rzeczywistemu modelowi współpracy i nie zastępują etatu.
Autorem artykułu jest adw. Daniel Wiszniewski, z Kancelarii Adwokackiej Daniel Wiszniewski.
