Kodeks morski
Stan prawny aktualny na dzień:
Dz.U.2023.0.1309.t.j. - Ustawa z dnia 18 września 2001 r. - Kodeks morski
Zaloguj się, aby obserwować akt
Funkcja obserwowania aktów jest dostępna dla zalogowanych użytkowników.
Wersja obowiązująca
Dział II. Zastaw na statku
Art. 76. Hipoteka morska
- § 1. Na statku wpisanym do rejestru okrętowego można ustanowić zastaw wpisany do tego rejestru (hipotekę morską). Do hipoteki morskiej stosuje się odpowiednio przepisy prawa cywilnego o hipotece, z uwzględnieniem przepisów niniejszego działu.
- § 2. Do powstania hipoteki morskiej niezbędny jest wpis do rejestru okrętowego.
Art. 77. Oświadczenie woli właściciela o ustanowieniu na statku hipoteki morskiej
- Oświadczenie woli właściciela o ustanowieniu na jego statku hipoteki morskiej powinno być złożone na piśmie, z podpisem notarialnie poświadczonym, z zastrzeżeniem art. 84 , umowa o przejęcie przez wierzyciela hipotecznego posiadania statku obciążonego hipoteką morską, § 1.
Art. 78. Wyrażenie hipoteki morskiej w walucie obcej lub w jednostkach obliczeniowych
- § 1. Hipoteka morska może być wyrażona również w walucie obcej lub jednostkach obliczeniowych określonych w art. 101 , granica odpowiedzialności dłużnika w związku z żeglugą statkiem o pojemności brutto do 300 ton, § 2.
- § 2. W celu zabezpieczenia tej samej wierzytelności można ustanowić hipotekę morską na więcej niż jednym statku.
Art. 79. Zakres wierzytelności obciążonych hipoteką morską
- § 1. Hipoteka morska obciąża, oprócz statku i jego przynależności, także wierzytelności właściciela statku powstałe po ustanowieniu hipoteki z tytułu:
- 1) odszkodowania za uszkodzenie lub stratę statku, łącznie z odszkodowaniem ubezpieczeniowym;
- 2) wynagrodzenia za ratownictwo w zakresie, w jakim wyrównuje ono szkody w statku spowodowane ratownictwem;
- 3) udziału statku w awarii wspólnej;
- 4) opłat za najem lub dzierżawę statku.
- § 2. Strony mogą rozszerzyć zakres wierzytelności obciążonych hipoteką morską.
Art. 80. Umowa o przeniesienie własności statku obciążonego hipoteką morską na osobę zagraniczną
- Umowa o przeniesienie własności statku obciążonego hipoteką morską na osobę zagraniczną w rozumieniu ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych i innych osób zagranicznych w obrocie gospodarczym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. poz. 649) wymaga uprzedniej zgody wierzyciela hipotecznego wyrażonej na piśmie, z podpisem notarialnie poświadczonym.
Art. 81. Uprawnienia wierzyciela hipotecznego
- W przypadku świadomego, znacznego zwiększenia ryzyka związanego z eksploatacją statku obciążonego hipoteką morską, które powoduje istotne pogorszenie sytuacji wierzyciela hipotecznego, może on żądać niezwłocznego zaspokojenia z przedmiotu hipoteki lub dodatkowego odpowiedniego zabezpieczenia.
Art. 82. Hipoteka morska na statku w budowie
- § 1. Hipotekę morską można ustanowić na statku w budowie.
- § 2. Hipoteka morska na statku w budowie obejmuje materiały, urządzenia i wyposażenie znajdujące się na terenie stoczni budującej obciążony hipoteką statek, które przez oznakowanie lub w inny sposób zostały wyraźnie zidentyfikowane jako przeznaczone do budowy lub na wyposażenie tego statku.
Art. 83. Zaspokojenie wierzyciela hipotecznego z przedmiotu hipoteki morskiej
- § 1. Wierzytelność zabezpieczona hipoteką morską podlega zaspokojeniu z przedmiotu tej hipoteki z pierwszeństwem przed innymi wierzytelnościami, z wyjątkiem wierzytelności uprzywilejowanych, o których mowa w art. 91 , kosztów egzekucyjnych, należności alimentacyjnych oraz rent z tytułu odszkodowania za wywołanie choroby, niezdolności do pracy, kalectwa lub śmierci, jak również kosztów ostatniej choroby i zwykłego pogrzebu właściciela statku.
- § 2. Zaspokojenie wierzyciela hipotecznego z przedmiotu hipoteki morskiej następuje w drodze sądowego postępowania egzekucyjnego, o ile przepisy niniejszego działu nie stanowią inaczej.
Art. 84. Umowa o ustanowieniu hipoteki morskiej
- § 1. Umowa zawarta między właścicielem statku a wierzycielem o ustanowieniu hipoteki morskiej może przewidywać przejęcie przez wierzyciela hipotecznego posiadania statku obciążonego hipoteką, łącznie z upoważnieniem do jego sprzedaży, w celu zaspokojenia zabezpieczonej wierzytelności z dochodu, jaki przynosi statek, lub z ceny uzyskanej z jego sprzedaży. Umowa powinna określać wartość statku.
- § 2. Umowa, o której mowa w § 1, powinna być sporządzona na piśmie, z podpisami stron notarialnie poświadczonymi, i wpisana do rejestru okrętowego.
- § 3. Zawarcie umowy, o której mowa w § 1, wymaga uprzedniej zgody pozostałych wierzycieli hipotecznych wyrażonej na piśmie, z podpisami notarialnie poświadczonymi.
Art. 85. Przejęcie posiadania statku obciążonego hipoteką morską
- § 1. Przejęcie posiadania statku obciążonego hipoteką morską ustanowioną na podstawie umowy, o której mowa w art. 84 , umowa o przejęcie przez wierzyciela hipotecznego posiadania statku obciążonego hipoteką morską, § 1, może nastąpić, jeżeli właściciel statku nie zaspokaja zabezpieczonej taką hipoteką wierzytelności lub w innych przypadkach przewidzianych w umowie.
- § 2. Przejęcie posiadania statku wymaga złożenia przez wierzyciela hipotecznego oświadczenia w tej sprawie, z powołaniem się na okoliczności uzasadniające przejęcie posiadania.
- § 3. Oświadczenie, o którym mowa w § 2, powinno być złożone na piśmie, z podpisem notarialnie poświadczonym; podlega ono ujawnieniu w rejestrze okrętowym nie wcześniej niż po upływie 14 dni od dnia zawiadomienia właściciela statku zgodnie z art. 87 , zamiar podjęcia przez wierzyciela hipotecznego działań dla zaspokojenia roszczeń z hipoteki morskiej, § 1, chyba że właściciel wyraził zgodę na wcześniejszy termin.
- § 4. Wprowadzenie wierzyciela hipotecznego w posiadanie statku może nastąpić, na jego wniosek, przy udziale komornika. Do wniosku należy dołączyć postanowienie izby morskiej stwierdzające zgodność oświadczenia, o którym mowa w § 2, z treścią umowy, o której mowa w art. 84 , umowa o przejęcie przez wierzyciela hipotecznego posiadania statku obciążonego hipoteką morską, § 1.
- § 5. Wierzyciel hipoteczny, który przejął statek w posiadanie zgodnie z przepisami § 1-4, może oddać go w posiadanie osobie trzeciej bądź też wydzierżawić lub oddać w najem w celu zaspokojenia zabezpieczonej wierzytelności z opłat za dzierżawę lub najem statku. Umowa, o której mowa w art. 84 , umowa o przejęcie przez wierzyciela hipotecznego posiadania statku obciążonego hipoteką morską, § 1, może przewidywać, że do oddania statku w posiadanie osobie trzeciej, a także zawarcia umowy dzierżawy lub najmu statku potrzebna jest zgoda właściciela statku.
Art. 86. Sprzedaż statku obciążonego hipoteką morską
- § 1. Sprzedaż statku obciążonego hipoteką morską zgodnie z art. 84 , umowa o przejęcie przez wierzyciela hipotecznego posiadania statku obciążonego hipoteką morską, § 1 może nastąpić na wniosek wierzyciela hipotecznego po upływie terminu zaspokojenia wierzytelności.
- § 2. Sprzedaż przeprowadza notariusz albo komornik w terminie 30 dni, licząc od dnia złożenia przez wierzyciela hipotecznego wniosku o dokonanie sprzedaży. Wniosek taki powinien być złożony na piśmie, z podpisem notarialnie poświadczonym; podlega on ujawnieniu w rejestrze okrętowym nie wcześniej niż po upływie 14 dni od dnia zawiadomienia właściciela statku i organu rejestrowego zgodnie z art. 87 , zamiar podjęcia przez wierzyciela hipotecznego działań dla zaspokojenia roszczeń z hipoteki morskiej, § 1, chyba że właściciel wyraził zgodę na wcześniejszy termin.
- § 3. Wierzyciel hipoteczny powinien na piśmie zawiadomić innych wierzycieli hipotecznych o złożeniu wniosku o dokonanie sprzedaży statku zgodnie z § 1 co najmniej na 7 dni przed datą sprzedaży. W braku zawiadomienia ponosi on odpowiedzialność za wynikłą stąd szkodę.
- § 4. Sprzedaż statku dokonana zgodnie z przepisami § 1 i 2 ma te same skutki prawne, co sprzedaż dokonana w drodze sądowego postępowania egzekucyjnego.
Art. 87. Zamiar podjęcia przez wierzyciela hipotecznego działań dla zaspokojenia roszczeń
- § 1. Przed podjęciem przez wierzyciela hipotecznego czynności mających na celu jego zaspokojenie ze statku, o których mowa w art. 85 , tryb przejęcia posiadania statku obciążonego hipoteką morską, § 1 lub art. 86 , sprzedaż statku obciążonego hipoteką morską, § 1, powinien on na piśmie zawiadomić właściciela statku i organ rejestrowy o zamierzonym podjęciu działań zmierzających do zaspokojenia jego roszczeń wynikających z ustanowionej na tym statku hipoteki morskiej.
- § 2. Właściciel statku może w ciągu 14 dni od dnia zawiadomienia, o którym mowa w § 1, zaspokoić wierzyciela hipotecznego bądź wystąpić do sądu z powództwem o ustalenie, że wierzytelność nie istnieje albo nie jest wymagalna w całości lub w części. Wniesienie tego powództwa powoduje zawieszenie prawa wierzyciela hipotecznego do zaspokojenia się zgodnie z art. 85 , tryb przejęcia posiadania statku obciążonego hipoteką morską, § 1 lub art. 86 , sprzedaż statku obciążonego hipoteką morską, § 1 do czasu prawomocnego zakończenia postępowania.
- § 3. Wniesienie do sądu powództwa, o którym mowa w § 2, wymaga ujawnienia w rejestrze okrętowym.
- § 4. Jeżeli wierzycielem hipotecznym jest bank zagraniczny lub zagraniczna instytucja finansowa, jego wierzytelność może być zaspokojona w walutach obcych, jeżeli hipoteka była wyrażona w tych walutach lub jednostkach obliczeniowych określonych w art. 101 , granica odpowiedzialności dłużnika w związku z żeglugą statkiem o pojemności brutto do 300 ton, § 2. Zaspokojenie następuje za pośrednictwem banku, który na podstawie odrębnych przepisów jest upoważniony do skupu i sprzedaży walut obcych, wskazanego przez wierzyciela hipotecznego.
Art. 88. Umowa o przejęcie przez wierzyciela hipotecznego posiadania obciążonego hipoteką morską statku w budowie
- Umowa o ustanowienie hipoteki morskiej zgodnie z art. 84 , umowa o przejęcie przez wierzyciela hipotecznego posiadania statku obciążonego hipoteką morską, § 1 może dotyczyć także statku w budowie.
Art. 89. Stosowanie do zastawu na statkach przepisów o zastawie na rzeczach ruchomych
- Do niebędącego hipoteką morską zastawu na statkach stosuje się przepisy prawa cywilnego o zastawie na rzeczach ruchomych.