Ustawa o ochronie przyrody

Art. 126.

Skutki prawne objęcia ochroną zwierząt

• • 1. Skarb Państwa odpowiada za szkody wyrządzone przez:
    • 1) żubry - w uprawach, płodach rolnych lub w gospodarstwie leśnym; (Z dniem 30.07.2014 r. art. 126  ust. 1 pkt 1, w części obejmującej wyrazy „w uprawach, płodach rolnych lub w gospodarstwie leśnym” - został uznany za niezgodny z art. 64  ust. 2 Konstytucji RP wyrokiem TK z 21.07.2014 r. (Dz. U. 2014.1002)
    • 2) wilki - w pogłowiu zwierząt gospodarskich; (Z dniem 30.07.2014 r. art. 126  ust. 1 pkt 2, w części obejmującej wyrazy „w pogłowiu zwierząt gospodarskich” - został uznany za niezgodny z art. 64  ust. 2 Konstytucji RP wyrokiem TK z 21.07.2014 r. (Dz. U. 2014.1002)
    • 3) rysie - w pogłowiu zwierząt gospodarskich; (Z dniem 30.07.2014 r. art. 126  ust. 1 pkt 3, w części obejmującej wyrazy „w pogłowiu zwierząt gospodarskich” - został uznany za niezgodny z art. 64  ust. 2 Konstytucji RP wyrokiem TK z 21.07.2014 r. (Dz. U. 2014.1002)
    • 4) niedźwiedzie - w pasiekach, w pogłowiu zwierząt gospodarskich oraz w uprawach rolnych; (Z dniem 30.07.2014 r. art. 126  ust. 1 pkt 4, w części obejmującej wyrazy „w pasiekach, w pogłowiu zwierząt gospodarskich oraz w uprawach rolnych” - został uznany za niezgodny z art. 64  ust. 2 Konstytucji RP wyrokiem TK z 21.07.2014 r. (Dz. U. 2014.1002)
    • 5) bobry - w gospodarstwie rolnym, leśnym lub rybackim.(Wyrokiem TK z 03.07.2013 r., sygn. akt P 49/11 (Dz.U. 2013.842) - z dniem 26.07.2013 r. art. 126  ust. 1 pkt 5 został uznany za niezgodny z Konstytucją w zakresie, w jakim ogranicza odpowiedzialność Skarbu Państwa za szkody wyrządzone przez bobry wyłącznie do szkód powstałych w gospodarstwie rolnym, leśnym lub rybackim.)
  • 2. Odpowiedzialność, o której mowa w ust. 1, nie obejmuje utraconych korzyści.
  • 3. Oględzin i szacowania szkód, o których mowa w ust. 1, a także ustalania wysokości odszkodowania i jego wypłaty, dokonuje regionalny dyrektor ochrony środowiska, a na obszarze parku narodowego dyrektor tego parku.
  • 4. Właściciele lub użytkownicy gospodarstw rolnych i leśnych mogą współdziałać z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska, a na obszarze parku narodowego - z dyrektorem tego parku, w zakresie sposobów zabezpieczania upraw i płodów rolnych, lasów oraz zwierząt gospodarskich przed szkodami powodowanymi przez zwierzęta, o których mowa w ust. 1. (Z dniem 30.07.2014 r. art. 126  ust. 4, w zakresie, w jakim ogranicza grono podmiotów, które mogą współdziałać z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska, a na obszarze parku narodowego – z dyrektorem tego parku, co do sposobów zabezpieczania przed szkodami powodowanymi przez zwierzęta, o których mowa w ust. 1, do właścicieli lub użytkowników gospodarstw rolnych i leśnych oraz w zakresie, w jakim ogranicza mienie, które podlega zabezpieczeniu - został uznany za niezgodny z art. 64  ust. 2 Konstytucji RP wyrokiem TK z 21.07.2014 r. (Dz. U. 2014.1002)
  • 5. Współdziałanie, o którym mowa w ust. 4, może obejmować budowę urządzeń lub wykonanie zabiegów zapobiegających szkodom, finansowane z budżetu właściwego miejscowo dyrektora parku narodowego lub regionalnego dyrektora ochrony środowiska, w ramach zawartych umów cywilnoprawnych.6. Odszkodowanie nie przysługuje:
    • 1) osobom, którym przydzielono grunty stanowiące własność Skarbu Państwa;
    • 2) jeżeli poszkodowany:a) nie dokonał sprzętu upraw lub płodów rolnych w ciągu 14 dni od zakończenia zbiorów tego gatunku roślin w danym regionie,b) nie wyraził zgody na budowę przez regionalnego dyrektora ochrony środowiska lub dyrektora parku narodowego urządzeń lub wykonanie zabiegów zapobiegających szkodom;
    • 3) za szkody:a) powstałe w mieniu Skarbu Państwa, z wyłączeniem mienia oddanego do gospodarczego korzystania na podstawie Kodeksu cywilnego,b) nieprzekraczające w ciągu roku wartości 100 kg żyta w przeliczeniu na jeden hektar uprawy,c) w uprawach rolnych założonych z naruszeniem powszechnie stosowanych wymogów agrotechnicznych,d) wyrządzone przez wilki, niedźwiedzie lub rysie w pogłowiu zwierząt gospodarskich pozostawionych, w okresie od zachodu do wschodu słońca, bez bezpośredniej opieki.
  • 7. Szkody wyrządzone przez zwierzęta łowne, występujące w parkach narodowych, strefach ochronnych zwierząt łownych oraz w rezerwatach przyrody szacuje się oraz dokonuje wypłaty odszkodowań według zasad określonych w rozdziale 9 ustawy z dnia 13 października 1995 r. - Prawo łowieckie (Dz. U. z 2005 r. Nr 127, poz. 1066, z późn. zm.).
  • 8. Szacowanie szkód wyrządzonych przez zwierzęta łowne w strefie ochronnej zwierząt łownych należy do zadań Służby Parku Narodowego, a w rezerwatach przyrody - do sprawującego nadzór nad rezerwatem.
  • 9. Odszkodowania za szkody spowodowane przez zwierzęta łowne w parku narodowym oraz strefie ochronnej zwierząt łownych są pokrywane ze środków parku narodowego, a za szkody spowodowane w rezerwatach przyrody - ze środków regionalnej dyrekcji ochrony środowiska.
  • 10. W sprawach spornych dotyczących wysokości odszkodowań za szkody wyrządzone przez zwierzęta, o których mowa w ust. 1, orzekają sądy powszechne.
  • 11. Minister właściwy do spraw środowiska w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw rolnictwa i ministrem właściwym do spraw rybołówstwa określi, w drodze rozporządzenia, tryb postępowania przy szacowaniu szkód oraz sposób wypłaty odszkodowań za szkody, o których mowa w ust. 1, a także wzory dokumentów dotyczących szacowania szkód i wyliczania odszkodowań oraz terminy zgłoszenia i szacowania szkody, kierując się potrzebą dokonywania oceny rzeczywistej szkody oraz przyjęcia wysokości wyceny szkody według cen rynkowych.
  • 12. Rada Ministrów może określić, w drodze rozporządzenia, inne niż wymienione w ust. 1 gatunki zwierząt chronionych wyrządzających szkody, za które odpowiada Skarb Państwa, kierując się potrzebą utrzymania ochrony gatunkowej zwierząt zagrożonych wyginięciem i wyrządzających szkody w gospodarce człowieka.