Art. 53. Pojazdy uprzywilejowane i uprawnienia kierujących nimi
- 1. Pojazdem uprzywilejowanym w ruchu drogowym może być pojazd samochodowy lub ciągnik rolniczy:
- 1) jednostek ochrony przeciwpożarowej;
- 2) zespołu ratownictwa medycznego;
- 3) Policji;
- 4) jednostki ratownictwa chemicznego;
- 5) Straży Granicznej;
- 5a) Biura Nadzoru Wewnętrznego;
- 6) Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego;
- 7) Agencji Wywiadu;
- 7a) Centralnego Biura Antykorupcyjnego;
- 7b) Służby Kontrwywiadu Wojskowego;
- 7c) Służby Wywiadu Wojskowego;
- 8) Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej;
- 9) Służby Więziennej;
- 10) Służby Ochrony Państwa;
- 10a) (uchylony)
- 10b) (uchylony)
- 10c) straży gminnych (miejskich);
- 10d) podmiotów uprawnionych do wykonywania zadań ratownictwa górskiego;
- 10e) Służby Parku Narodowego;
- 10f) podmiotów uprawnionych do wykonywania zadań ratownictwa wodnego;
- 10g) Krajowej Administracji Skarbowej wykorzystywany przez Służbę Celno-Skarbową;
- 11) Inspekcji Transportu Drogowego;
- 12) jednostki niewymienionej w pkt 1-–11, jeżeli jest używany w związku z ratowaniem życia lub zdrowia ludzkiego -– na podstawie zezwolenia na używanie pojazdu jako uprzywilejowanego wydanego przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych.
- 1a. Minister właściwy do spraw wewnętrznych stwierdza wygaśnięcie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 12, gdy ustaną okoliczności uzasadniające wykorzystanie pojazdu jako uprzywilejowanego.(uchylony)
- 1b. Wniosek podmiotu ubiegającego się o wydanie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 12, zawiera:
- 1) firmę (nazwę) albo imię i nazwisko wnioskodawcy;
- 2) siedzibę i adres albo miejsce zamieszkania wnioskodawcy;
- 3) numer wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego lub oświadczenie o wpisie do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej;
- 4) numer wpisu do rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą – w przypadku podmiotów leczniczych;
- 5) dane pojazdu, który ma być używany jako uprzywilejowany:
- a) rodzaj, markę, typ i model,
- b) numer rejestracyjny, numer VIN albo numer nadwozia, podwozia lub ramy;
- 6) uzasadnienie wniosku, w szczególności:
- a) opis sytuacji związanych z ratowaniem życia lub zdrowia ludzkiego, w których jest używany pojazd, który ma być używany jako uprzywilejowany,
- b) wskazanie okoliczności potwierdzających konieczność zwiększenia liczby pojazdów używanych jako uprzywilejowane – w przypadku podmiotów posiadających już zezwolenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 12;
- 7) firmę (nazwę) oraz adres podmiotu, na rzecz którego są świadczone usługi związane z ratowaniem życia lub zdrowia ludzkiego, oraz zakres świadczonych na jego rzecz usług;
- 8) podpis wnioskodawcy albo osoby upoważnionej do składania oświadczeń woli w imieniu wnioskodawcy.
- 1c. Do wniosku, o którym mowa w ust. 1b, dołącza się:
- 1) dokumenty dotyczące wnioskodawcy:
- a) decyzję właściwego wojewody o wpisie wnioskodawcy do rejestru jednostek współpracujących z systemem Państwowe Ratownictwo Medyczne – w przypadku podmiotów wpisanych do tego rejestru,
- b) potwierdzające konieczność zwiększenia liczby pojazdów używanych jako uprzywilejowane – w przypadku podmiotów posiadających już zezwolenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 12;
- 2) dokumenty dotyczące pojazdu, który ma być używany jako uprzywilejowany:
- a) potwierdzające prawo do użytkowania pojazdu – w przypadku gdy wnioskodawca nie jest właścicielem pojazdu,
- b) kopię dowodu rejestracyjnego,
- c) potwierdzające spełnienie przez pojazd co najmniej wymagań technicznych i jakościowych określonych w Polskich Normach przenoszących europejskie normy zharmonizowane, a odnoszących się do specjalistycznych środków transportu, w tym określających typ ambulansu drogowego – w przypadku pojazdu, który jest używany do przewozu ratowanych osób;
- 3) dokumenty potwierdzające, że pojazd był używany w związku z ratowaniem życia lub zdrowia ludzkiego w okresie 3 miesięcy poprzedzających dzień złożenia wniosku, w szczególności:
- a) zlecenia transportu sanitarnego – w przypadku podmiotów świadczących usługi transportu sanitarnego,
- b) dokumenty zawierające datę oraz zakres zrealizowanej czynności lub zadania – w przypadku podmiotów innych niż świadczące usługi transportu sanitarnego,
- c) potwierdzenia realizacji zleceń, czynności lub zadań, o których mowa w lit. a lub b, przez podmioty, na rzecz których są świadczone usługi związane z ratowaniem życia lub zdrowia ludzkiego.
- 1d. Minister właściwy do spraw wewnętrznych wydaje zezwolenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 12, w drodze decyzji, w terminie 60 dni od dnia otrzymania wniosku, o którym mowa w ust. 1b.
- 1e. Jeżeli minister właściwy do spraw wewnętrznych nie wyda decyzji lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie w terminie, o którym mowa w ust. 1d, uznaje się, że w dniu następującym po dniu, w którym upłynął termin wydania zezwolenia, zostało wydane zezwolenie na używanie pojazdu jako uprzywilejowanego dla pojazdu określonego we wniosku, o którym mowa w ust. 1b. W zakresie nieuregulowanym przepisy działu II rozdziału 8a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691) stosuje się.
- 1f. W przypadku ustania okoliczności uzasadniających używanie pojazdu jako uprzywilejowanego wnioskodawca zaprzestaje używania pojazdu jako uprzywilejowanego i niezwłocznie informuje o tym ministra właściwego do spraw wewnętrznych.
- 1g. W przypadku ustania okoliczności uzasadniających używanie pojazdu jako uprzywilejowanego minister właściwy do spraw wewnętrznych niezwłocznie stwierdza wygaśnięcie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 12.
- 2. Kierujący pojazdem uprzywilejowanym może, pod warunkiem zachowania szczególnej ostrożności, nie stosować się do przepisów o ruchu pojazdów, zatrzymaniu i postoju oraz do znaków i sygnałów drogowych tylko w razie, gdy:
- 1) uczestniczy:
- a) w akcji związanej z ratowaniem życia, zdrowia ludzkiego lub mienia albo koniecznością zapewnienia bezpieczeństwa lub porządku publicznego albo
- b) w przejeździe kolumny pojazdów uprzywilejowanych,
- c) w wykonywaniu zadań związanych bezpośrednio z zapewnieniem bezpieczeństwa osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe, którym na mocy odrębnych przepisów przysługuje ochrona;
- 2) pojazd wysyła jednocześnie sygnały świetlny i dźwiękowy; po zatrzymaniu pojazdu nie wymaga się używania sygnału dźwiękowego;
- 3) w pojeździe włączone są światła drogowe lub mijania.
- 3. Kierujący pojazdem uprzywilejowanym jest obowiązany stosować się do poleceń i sygnałów dawanych przez osoby kierujące ruchem lub upoważnione do jego kontroli.
- 4. Minister właściwy do spraw wewnętrznych, uwzględniając w szczególności konieczność zapewnienia porządku, sprawności i bezpieczeństwa ruchu drogowego, określi, w drodze rozporządzenia, okoliczności, w jakich używane są pojazdy uprzywilejowane w kolumnach.
