Ustawa o usługach płatniczych

Art.  118. Działalność w charakterze biura usług płatniczych

• 1. Działalność w zakresie usług płatniczych w charakterze biura usług płatniczych jest działalnością regulowaną w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców.
• 2. Działalność, o której mowa w ust. 1, może być wykonywana wyłącznie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
• 2a. Działalność, o której mowa w ust. 1, obejmuje wyłącznie świadczenie usługi płatniczej, o której mowa w art. 3  ust. 1 pkt 6.
• 3. Średnia całkowitej kwoty transakcji płatniczych z poprzednich 12 miesięcy wykonanych przez biuro usług płatniczych, w tym przez agentów, za pośrednictwem których świadczy ono usługi płatnicze, nie może przekraczać kwoty 500.000 euro miesięcznie.
• 3a. Kwota pojedynczej transakcji płatniczej wykonanej przez biuro usług płatniczych, w tym przez agentów, za pośrednictwem których świadczy ono usługę przekazu pieniężnego, nie może przekraczać równowartości w walucie polskiej kwoty 2 500 euro ustalonej przy zastosowaniu kursu średniego ogłaszanego przez NBP obowiązującego w dniu poprzedzającym dzień wykonania tego przekazu.
• 3b. Suma środków pieniężnych przyjętych przez biuro usług płatniczych, w tym przez agentów, za pośrednictwem których świadczy ono usługę przekazu pieniężnego, w celu wykonania usług płatniczych na rzecz tego samego płatnika, nie może w danym miesiącu przekraczać równowartości w walucie polskiej kwoty 10 000 euro ustalonej przy zastosowaniu kursu średniego ogłaszanego przez NBP obowiązującego w ostatnim dniu miesiąca poprzedzającego ten miesiąc.
• 3c. Biuro usług płatniczych, w ramach usługi przekazu pieniężnego, dokonuje transferu środków pieniężnych otrzymanych od płatnika na rachunek płatniczy odbiorcy w drodze polecenia przelewu wyłącznie za pośrednictwem rachunku płatniczego utworzonego do dokonywania takich transferów, prowadzonego dla biura usług płatniczych przez dostawcę, o którym mowa w art. 4  ust. 2 pkt 1–4, 6 i 9.
• 3d. W przypadku wszczęcia postępowania egzekucyjnego przeciwko biuru usług płatniczych środki pieniężne znajdujące się na rachunku płatniczym, o którym mowa w ust. 3c, są wolne od zajęcia na podstawie sądowego albo administracyjnego tytułu wykonawczego. Wyłączenie to nie obejmuje roszczeń użytkowników wobec biura usług płatniczych z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania usługi przekazu pieniężnego za pośrednictwem tego rachunku.
• 4. Przy ustalaniu średniej, o której mowa w ust. 3, całkowitą kwotę transakcji płatniczych za dany miesiąc oblicza się przy zastosowaniu kursu średniego ogłaszanego przez NBP, obowiązującego w ostatnim dniu miesiąca poprzedzającego ten miesiąc.
• 5. Biuro usług płatniczych może prowadzić działalność gospodarczą inną niż świadczenie usług płatniczych.

Art.  119. Wpis działalności w zakresie usług płatniczych do rejestru

• 1. Działalność w zakresie usług płatniczych w charakterze biura usług płatniczych może być wykonywana po uzyskaniu wpisu do rejestru biur usług płatniczych.
• 2. Rejestr biur usług płatniczych jest rejestrem działalności regulowanej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców, dla działalności, o której mowa w art. 118  ust. 1.

Art.  119a. Wpis do rejestru biur usług płatniczych

• 1. Wpis do rejestru biur usług płatniczych następuje na pisemny wniosek przedsiębiorcy zawierający dane, o których mowa w art. 136  pkt 2–4.
• 2. Do wniosku, o którym mowa w ust. 1, dołącza się oświadczenie wnioskodawcy o następującej treści: „Oświadczam, że dane zawarte we wniosku są kompletne i zgodne z prawdą. Znane mi są i spełniam warunki wykonywania działalności gospodarczej w charakterze biura usług płatniczych określone w ustawie z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2360).”. Składający oświadczenie zawiera w nim klauzulę o następującej treści: „Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.”. Klauzula ta zastępuje pouczenie organu uprawnionego do odebrania oświadczenia o odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.
• 2a. Do wniosku, o którym mowa w ust. 1, dołącza się informacje o danych kontaktowych dla celów sprawowania nadzoru przez KNF, obejmujące co najmniej:
  • 1) dane kontaktowe wnioskodawcy, w tym imię i nazwisko, numer telefonu oraz adres poczty elektronicznej osoby uprawnionej do jego reprezentowania;
  • 2) adres wnioskodawcy wskazany do doręczeń korespondencji w formie pisemnej.
• 3. KNF dokonuje wpisu biura usług płatniczych w terminie 14 dni od dnia wpływu do KNF wniosku o wpis wraz z oświadczeniem, o którym mowa w ust. 2, oraz informacjami, o których mowa w ust. 2a.
• 4. Za dzień rozpoczęcia działalności w charakterze biura usług płatniczych uważa się dzień dokonania wpisu do rejestru.
• 5. Wnioskodawca oraz biuro usług płatniczych powiadamia KNF o zmianie danych, o których mowa w ust. 2a, niezwłocznie, jednak nie później niż w terminie 14 dni od dnia uzyskania informacji o zmianie.

Art.  119b. Wymogi wobec osoby zarządzającej biurem usług płatniczych

• Osoba zarządzająca biurem usług płatniczych nie może być osobą prawomocnie skazaną za przestępstwo przeciwko wymiarowi sprawiedliwości, przestępstwo przeciwko obrotowi gospodarczemu, przestępstwo przeciwko obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi, przestępstwo, o którym mowa w art. 165a  Kodeksu karnego, przestępstwo popełnione w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej lub przestępstwo skarbowe.

Art.  119c. Obowiązki biura usług płatniczych

• 1. Biuro usług płatniczych jest obowiązane do zapewnienia rozwiązań organizacyjnych pozwalających na wykonywanie obowiązków związanych z przeciwdziałaniem praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu zgodnie z ustawą o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy.
• 2. Do biur usług płatniczych stosuje się odpowiednio przepis art. 73  i art. 75 .

Art.  120. Uchylony

Art.  121. Świadczenie usług przez biuro usług płatniczych

• Biuro usług płatniczych może świadczyć usługi płatnicze za pośrednictwem agenta oraz powierzyć innemu przedsiębiorcy wykonywanie określonych czynności operacyjnych związanych ze świadczeniem usług płatniczych; przepisy art. 84  ust. 2 i 3, art. 85  oraz art 88–90 stosuje się odpowiednio.

Art.  122. Uchylony

• 1. Wniosek o dokonanie wpisu biura usług płatniczych do rejestru zawiera odpowiednio dane dotyczące:
  • 1) wnioskodawcy:
    • a) nazwę (firmę),
    • b) numer w rejestrze przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym, o ile wnioskodawca taki numer posiada, oraz numer identyfikacji podatkowej (NIP),
    • c) siedzibę i adres albo miejsce zamieszkania i adres oraz adres głównego miejsca wykonywania działalności;
  • 2) agentów wnioskodawcy:
    • a) imię i nazwisko albo nazwę (firmę),
    • b) siedzibę i adres albo miejsce zamieszkania i adres oraz adres głównego miejsca wykonywania działalności agenta;
  • 3) oddziałów wnioskodawcy:
    • a) nazwę (firmę) oddziału,
    • b) adres oddziału.
• 2. Do wniosku o dokonanie wpisu do rejestru, o którym mowa w ust. 1, dołącza się oświadczenie następującej treści: "Oświadczam, że:
  • 1) dane zawarte we wniosku są kompletne i zgodne z prawdą;
  • 2) znane mi są i spełniam warunki wykonywania działalności gospodarczej w charakterze biura usług płatniczych, określone w ustawie z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2003).".

Art.  122a. Zaświadczenie o dokonaniu wpisu do rejestru biur usług płatniczych

• KNF wydaje z urzędu zaświadczenie o dokonaniu wpisu do rejestru.

Art.  123. Zawiadomienie o zamiarze zakończenia działalności w charakterze biura usług płatniczych

• Biuro usług płatniczych zawiadamia KNF o zamiarze zakończenia działalności gospodarczej lub działalności w charakterze biura usług płatniczych, wskazując datę zakończenia działalności.

Art.  124. Uchylony

Art.  125. Obowiązek ochrony środków pieniężnych otrzymanych od użytkowników

• 1. Biuro usług płatniczych jest zobowiązane do ochrony środków pieniężnych otrzymanych od użytkowników, w tym za pośrednictwem agenta lub innego dostawcy, w celu wykonania transakcji płatniczych.
• 2. Obowiązek, o którym mowa w ust. 1, biuro usług płatniczych wykonuje przez zawarcie odpowiednio z bankiem krajowym, instytucją kredytową, oddziałem banku zagranicznego albo zakładem ubezpieczeń, które nie należą do tej samej grupy co dane biuro usług płatniczych, umowy gwarancji bankowej albo ubezpieczeniowej albo umowy ubezpieczenia.
• 3. Umowa gwarancji bankowej albo ubezpieczeniowej albo umowa ubezpieczenia obejmuje zwrot przez gwaranta lub zakład ubezpieczeń wpłat wniesionych przez użytkowników w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania transakcji płatniczej wynikającej z umowy o świadczenie usług płatniczych przez biuro usług płatniczych, do wysokości dokonanej wpłaty.
• 4. Umowa gwarancji bankowej albo ubezpieczeniowej powinna obejmować upoważnienie dla KNF do wydawania dyspozycji wypłaty przez gwaranta środków pieniężnych z gwarancji.
• 5. Umowa gwarancji albo ubezpieczenia, o której mowa w ust. 2, nie może być zawarta na okres krótszy niż 12 miesięcy.
• 5a. Biuro usług płatniczych, przed złożeniem zlecenia płatniczego, udostępnia użytkownikowi informacje dotyczące w szczególności zakresu umowy i wysokości sumy gwarancyjnej zawartej umowy gwarancji bankowej albo ubezpieczeniowej albo umowy ubezpieczenia, o których mowa w ust. 2, w sposób umożliwiający zapoznanie się przez użytkownika ze sposobem ochrony środków finansowych. W przypadku gdy użytkownik wnioskuje o ich przekazanie w postaci papierowej lub na innym trwałym nośniku informacji, biuro usług płatniczych przekazuje informacje niezwłocznie po wykonaniu transakcji płatniczej.
• 6. Biuro usług płatniczych jest obowiązane złożyć w KNF dokument potwierdzający zawarcie pierwszej umowy gwarancji bankowej albo ubezpieczeniowej albo pierwszej umowy ubezpieczenia, w terminie 7 dni od dnia zawarcia takiej umowy, a następnie składać do KNF dokumenty potwierdzające każdorazowe zawarcie kolejnej umowy gwarancji bankowej albo ubezpieczeniowej albo umowy ubezpieczenia przed upływem terminu obowiązywania umowy poprzedniej, w terminie 7 dni od dnia jej zawarcia.
• 7. (uchylony)
• 8. Minister właściwy do spraw instytucji finansowych określi, w drodze rozporządzenia, minimalną sumę gwarancji, o których mowa w ust. 2, oraz termin powstania obowiązku zawarcia umowy gwarancji, uwzględniając wysokość kwot transakcji płatniczych.
• 8a. Minister właściwy do spraw instytucji finansowych może określić, w drodze rozporządzenia, wzory formularzy umowy gwarancji bankowej oraz umowy gwarancji ubezpieczeniowej, o których mowa w ust. 2, kierując się potrzebą uwzględnienia niezbędnych elementów umowy.
• 9. Minister właściwy do spraw instytucji finansowych określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy zakres ubezpieczenia, o którym mowa w ust. 2, termin powstania obowiązku ubezpieczenia oraz minimalną sumę gwarancyjną, uwzględniając wysokość kwot transakcji płatniczych.
• 10. KNF jest uprawniony do występowania na rzecz użytkowników w sprawach wypłaty środków z tytułu umowy gwarancji bankowej albo umowy gwarancji ubezpieczeniowej na zasadach określonych w treści tych umów.

Art.  126. Obowiązek zgłoszenia knf określonych zdarzeń

• 1. Biuro usług płatniczych jest zobowiązane do zgłoszenia KNF:
  • 1) każdego przekroczenia poziomu 500.000 euro:
    • a) całkowitej kwoty transakcji płatniczych, w tym wykonanych przez agentów, za pośrednictwem których biuro usług płatniczych świadczy usługi płatnicze, w danym miesiącu,
    • b) średniej miesięcznej kwoty transakcji płatniczych, w tym wykonywanych przez agentów, za pośrednictwem których biuro usług płatniczych świadczy usługi płatnicze, za każdy okres ostatnich 3 miesięcy i ostatnich 12 miesięcy;
  • 2) wszczęcia postępowania karnego w sprawie o przestępstwo, o którym mowa w art. 119b , lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe przeciwko osobie zarządzającej.
• 2. Do obliczania kwoty transakcji płatniczych, o których mowa w ust. 1 pkt 1, stosuje się odpowiednio przepis art. 118  ust. 4.
• 3. Zgłoszenia, o których mowa w ust. 1, powinny zostać dokonane w terminie 14 dni od dnia:
  • 1) zakończenia okresów, o których mowa w ust. 1 pkt 1;
  • 2) powzięcia wiadomości przez biuro o wszczęciu postępowania, o którym mowa w ust. 1 pkt 2.
• 4. (uchylony)

Art.  126a. Zgłoszenie biura usług płatniczych

• 1. Biuro usług płatniczych zgłasza do KNF:
  • 1) numer rachunku płatniczego, o którym mowa w art. 118  ust. 3c, wraz z kopią umowy tego rachunku;
  • 2) zmiany w zakresie informacji, o których mowa w art. 119a  ust. 2a.
• 2. Zgłoszenie, o którym mowa w ust. 1, jest dokonywane w terminie 14 dni od dnia:
  • 1) zawarcia albo zmiany umowy rachunku płatniczego, o którym mowa w ust. 1 pkt 1;
  • 2) zmian w zakresie informacji, o których mowa w ust. 1 pkt 2.

Art.  127. Przekroczenie przez biuro usług płatniczych średniej całkowitej kwoty transakcji płatniczych

• 1. W przypadku przekroczenia średniej całkowitej kwoty transakcji płatniczych, o której mowa w art. 118  ust. 3, biuro usług płatniczych, niezależnie od obowiązku dokonania zgłoszenia, o którym mowa w art. 126  ust. 1 pkt 1 lit. b:
  • 1) dostosowuje rozmiar prowadzonej działalności w zakresie usług płatniczych do wymogu, o którym mowa w art. 118  ust. 3, albo
  • 2) składa wniosek o dokonanie wpisu do rejestru małych instytucji płatniczych, o którym mowa w art. 117j  ust. 1, albo
  • 3) składa wniosek o wydanie zezwolenia, o którym mowa w art. 60  ust. 1 – w terminie 30 dni od dnia zakończenia okresu, w którym nastąpiło przekroczenie.
• 2. W przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 albo 3, do czasu rozpoznania wniosku przepisu ust. 1 pkt 1 nie stosuje się. W przypadku odmowy wpisu do rejestru małych instytucji płatniczych, odmowy wydania zezwolenia, umorzenia postępowania albo pozostawienia wniosku bez rozpoznania termin ten biegnie od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna, lub od dnia pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
• 3. Średnia całkowita kwota transakcji płatniczych biura usług płatniczych nie może przekraczać w okresie rozpoznawania wniosku wysokości kwoty określonej w zgłoszeniu dokonanym na podstawie art. 126  ust. 1 pkt 1 lit. b.

Art.  128. Obowiązki informacyjne biura usług płatniczych

• 1. Biuro usług płatniczych jest obowiązane do przekazywania KNF informacji o łącznej wartości i liczbie transakcji płatniczych wykonanych, w tym także przez jego agentów:
  • 1) (uchylony)
  • 2) w poszczególnych miesiącach danego roku – w terminie do dnia 31 stycznia następnego roku;
  • 3) w danym miesiącu w okresie, o którym mowa w art. 127  ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 zdanie drugie - w terminie do piętnastego dnia następnego miesiąca.
• 1a. Przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się także w przypadku, gdy biuro usług płatniczych, w tym także przez swoich agentów, w danym okresie nie wykonało żadnej transakcji płatniczej, z wyjątkiem przypadku, gdy osoba wykonująca działalność gospodarczą w charakterze biura usług płatniczych w danym okresie miała zawieszoną działalność gospodarczą.
• 1b. W przypadku naruszenia obowiązku, o którym mowa w ust. 1, KNF wzywa biuro usług płatniczych do przekazania informacji w terminie wskazanym w wezwaniu.
• 2. KNF informuje Komisję Europejską o liczbie biur usług płatniczych oraz całkowitej kwocie transakcji płatniczych wykonanych w danym roku przez biura usług płatniczych, w tym także przez ich agentów.
• 3. KNF udostępnia NBP dane, o których mowa w ust. 1 pkt 2, niezwłocznie po ich otrzymaniu.

Art.  129. Nadzór nad biurami usług płatniczych

• 1. Działalność w zakresie usług płatniczych prowadzona przez biura usług płatniczych podlega nadzorowi sprawowanemu przez KNF w zakresie i na zasadach określonych w niniejszej ustawie oraz w ustawie o nadzorze nad rynkiem finansowym.
• 2. Celem nadzoru nad biurami usług płatniczych jest zapewnienie zgodności działalności biur usług płatniczych z przepisami ustawy oraz ochrona interesów użytkowników usług płatniczych.
• 3. Do nadzoru nad biurami usług płatniczych stosuje się odpowiednio przepisy art. 102  ust. 1 pkt 1, ust. 1a i 1b, art. 106  ust. 1 oraz art. 112 .
• 4. W ramach nadzoru KNF może wydawać biurom usług płatniczych zalecenia w zakresie:
  • 1) zapewnienia zgodności działalności biura z przepisami ustawy;
  • 2) podjęcia środków koniecznych do zapobieżenia naruszeniom interesów użytkowników.
• 4a. Zalecenia, o których mowa w ust. 4, są sporządzane na piśmie utrwalonym:
  • 1) w postaci papierowej i opatrywane podpisem własnoręcznym albo
  • 2) w postaci elektronicznej i opatrywane kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym lub kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną KNF ze wskazaniem w treści pisma osoby opatrującej pismo pieczęcią.
• 4b. Zalecenia i wystąpienia, o których mowa w ust. 4a pkt 2, doręcza się na adres do doręczeń elektronicznych.
• 5. W razie stwierdzenia, że działalność biura usług płatniczych jest wykonywana z naruszeniem prawa lub stwarza zagrożenie interesów użytkowników, w szczególności:
  • 1) nie wykonuje albo wykonuje nieprawidłowo obowiązek udzielenia informacji, o którym mowa w art. 102  ust. 1 pkt 1,
  • 2) nie wykonuje zalecenia albo nakazu, o których mowa w art. 106  ust. 1,
  • 3) narusza obowiązki, o których mowa w art. 125 , art. 126  ust. 1, art. 126a  lub art. 128  ust. 1,
  • 4) nie wykonuje zaleceń, o których mowa w ust. 4 – KNF, w formie pisemnej, udziela biuru usług płatniczych upomnienia oraz wzywa do usunięcia naruszeń i wyznacza termin ich usunięcia.
• 6. W przypadkach, o których mowa w ust. 5, KNF może także:
  • 1) nałożyć na osobę, która w okresie, w którym nastąpiły naruszenia, pełniła funkcję osoby zarządzającej bezpośrednio odpowiedzialnej za stwierdzone naruszenia, albo była członkiem organu statutowego bezpośrednio odpowiedzialnym za nadzór nad obszarem, w którym stwierdzono naruszenia, karę pieniężną do wysokości 500 000 zł;
  • 2) nałożyć na biuro usług płatniczych karę pieniężną w wysokości do 500.000 zł.
• 6a. KNF może wydać decyzję o zakazie wykonywania działalności w zakresie biura usług płatniczych, w przypadku gdy:
  • 1) oświadczenie, o którym mowa w art. 119a  ust. 2, zostało złożone niezgodnie ze stanem faktycznym;
  • 2) stwierdzi rażące naruszenie warunków wymaganych prawem do prowadzenia działalności w charakterze biura usług płatniczych lub wynikających z przepisów ustawy obowiązków związanych z prowadzeniem działalności w charakterze biura usług płatniczych;
  • 3) pomimo udzielenia upomnienia, o którym mowa w ust. 5, biuro usług płatniczych nie usunęło naruszeń w terminie wskazanym przez KNF.
• 7. W przypadku niewykonania zalecenia lub nakazu, o których mowa w art. 106  ust. 1, KNF może:
  • 1) nałożyć kary pieniężne, o których mowa w ust. 6;
  • 2) wydać decyzję, o której mowa w ust. 6a.
• 8. Do nakładania kar, o których mowa w ust. 6, stosuje się odpowiednio przepisy art. 105  ust. 2, 4 i 5.
• 9. Decyzja, o której mowa w ust. 6a, podlega natychmiastowemu wykonaniu.

Art.  130. Obowiązek wpłat na pokrycie kosztów nadzoru

• 1. Biura usług płatniczych wnoszą wpłaty na pokrycie kosztów nadzoru w kwocie stanowiącej iloczyn całkowitej kwoty transakcji płatniczych wykonanych przez biuro, w tym także przez jego agentów, i stawki nieprzekraczającej 0,023%.
• 2. Należności z tytułu wpłat, o których mowa w ust. 1, podlegają egzekucji w trybie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
• 3. Prezes Rady Ministrów określi, w drodze rozporządzenia:
  • 1) terminy uiszczania, wysokość i sposób obliczania wpłat, o których mowa w ust. 1,
  • 2) sposób i terminy rozliczenia należności z tytułu wpłat, o których mowa w ust. 1 - uwzględniając konieczność zapewnienia skuteczności sprawowanego nadzoru, mając zarazem na względzie, aby wysokość wpłat na pokrycie kosztów nadzoru nie wpływała w istotny sposób na zwiększenie kosztów działalności podmiotów obowiązanych do ich uiszczenia.

Art.  131. Zawiadomienie o rozpoczęciu świadczenia usług płatniczych przez kasę oszczędnościowo-kredytową

• 1. Kasa oszczędnościowo-kredytowa w terminie 30 dni od dnia rozpoczęcia działalności w zakresie świadczenia usług płatniczych zawiadamia KNF o rozpoczęciu tej działalności, wskazując:
  • 1) nazwę (firmę) i siedzibę i adres;
  • 2) numer w rejestrze przedsiębiorców;
  • 3) wykaz świadczonych usług płatniczych;
  • 4) nazwy i adresy posiadanych oddziałów.
• 2. Krajowa Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo-Kredytowa zawiadamia KNF o zakończeniu działalności przez kasę oszczędnościowo-kredytową w terminie 14 dni od dnia uzyskania takiej informacji ze wskazaniem daty zakończenia działalności przez kasę oszczędnościowo-kredytową.
• 3. Przepisu ust. 2 nie stosuje się w przypadku, gdy zakończenie działalności jest następstwem wydania decyzji, o której mowa w art. 74c  ust. 3 lub 4 ustawy o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych, lub ogłoszenia upadłości.

Art.  132. Uchylony