1. Lexlege
  2. System informacji prawnej
  3. Ustawa o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji
  4. Rozdział 1. Przepisy ogólne

Ustawa o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji

Stan prawny aktualny na dzień: 

Dz.U.2026.0.526.t.j. - Ustawa z dnia 17 lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji

Przejdź do
Wersje aktu
Ucz się z ArslegePobierz PDF

Wersja obowiązująca

Rozdział 1. Przepisy ogólne

Art.  1. Zakres regulacji ustawy

  • 1. Ustawa określa:
    • 1) zadania Krajowego ośrodka bilansowania i zarządzania emisjami;
    • 2) zasady funkcjonowania Krajowego systemu bilansowania i prognozowania emisji;
    • 3) zasady zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji;
    • 4) zasady funkcjonowania krajowego rejestru jednostek Kioto i uprawnień do emisji;
    • 5) zasady obrotu i zarządzania jednostkami Kioto;
    • 6) zasady funkcjonowania Krajowego systemu zielonych inwestycji oraz Rachunku klimatycznego;
    • 7) warunki i zasady realizacji projektów wspólnych wdrożeń na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
    • 8) warunki i zasady realizacji poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej:
      • a) projektów wspólnych wdrożeń,
      • b) projektów mechanizmu czystego rozwoju;
    • 9) postępowanie i właściwość organów w sprawach wykonywania obowiązków wynikających z:
      • a) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/956 z dnia 10 maja 2023 r. ustanawiającego mechanizm dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO2 (Dz. Urz. UE L 130 z 16.05.2023, str. 52), zwanego dalej „rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/956”,
      • b) rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2023/1773 z dnia 17 sierpnia 2023 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/956 w odniesieniu do obowiązków sprawozdawczych do celów mechanizmu dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO2 w okresie przejściowym (Dz. Urz. UE L 228 z 15.09.2023, str. 94, z późn. zm.), zwanego dalej „rozporządzeniem wykonawczym Komisji (UE) 2023/1773”,
      • c) rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2024/3210 z dnia 18 grudnia 2024 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/956 w odniesieniu do rejestru CBAM (Dz. Urz. UE L 2024/3210 z 30.12.2024), zwanego dalej „rozporządzeniem wykonawczym Komisji (UE) 2024/3210”,
      • d) rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2025/486 z dnia 17 marca 2025 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/956 w odniesieniu do warunków i procedur dotyczących statusu upoważnionego zgłaszającego CBAM (Dz. Urz. UE L 2025/486 z 18.03.2025), zwanego dalej „rozporządzeniem wykonawczym Komisji (UE) 2025/486”;
  • 2. Wykaz gazów cieplarnianych i innych substancji wprowadzanych do powietrza, objętych systemem zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji, określa załącznik nr 1 do ustawy.

Art.  2. Objaśnienie pojęć

  • Ilekroć w ustawie jest mowa o:
    • 1) akredytowanej niezależnej jednostce - rozumie się przez to jednostkę upoważnioną do oceny dokumentacji projektowej, o której mowa w art. 40  ust. 7 pkt 1, oraz weryfikacji wielkości jednostek redukcji emisji uzyskanych w wyniku realizacji projektu wspólnych wdrożeń, wyłonioną lub wskazaną przez Komitet Nadzorujący;
    • 2) aktywności – rozumie się przez to parametry charakteryzujące działalność, której skutkiem jest emisja, takie jak: wielkość produkcji, wielkość zużycia surowców lub paliw, ilość wytworzonych odpadów;
    • 3) bilansowaniu emisji - rozumie się przez to określanie i prognozowanie wielkości emisji, emisji unikniętej, emisji zredukowanej oraz gromadzenie i przetwarzanie informacji o tych wielkościach, przy wykorzystaniu danych gromadzonych na potrzeby polityki krajowej oraz na potrzeby wypełnienia zobowiązań międzynarodowych; 31) certyfikacie CBAM – rozumie się przez to certyfikat CBAM w rozumieniu art. 0_3 pkt 24 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/956;
    • 3a) długoterminowej jednostce poświadczonej redukcji emisji – rozumie się przez to jednostkę, o której mowa w art. 0_3 pkt 9 rozporządzenia Komisji (UE) nr 389/2013 z dnia 2 maja 2013 r. ustanawiającego rejestr Unii zgodnie z dyrektywą 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, decyzjami nr 280/2004/WE i nr 406/2009/WE Parlamentu Europejskiego i Rady oraz uchylającego rozporządzenia Komisji (UE) nr 920/2010 i nr 1193/2011 (Dz. Urz. UE L 122 z 03.05.2013, str. 1), zwanego dalej „rozporządzeniem Komisji (UE) nr 389/2013”;
    • 4) ekwiwalencie - rozumie się przez to jeden megagram (1 Mg) dwutlenku węgla (CO2) albo ilość innego gazu cieplarnianego stanowiącą odpowiednik jednego megagrama (1 Mg) dwutlenku węgla (CO2), obliczoną z wykorzystaniem odpowiedniego współczynnika ocieplenia;
    • 5) emisji - rozumie się przez to wprowadzane w wyniku działalności człowieka, bezpośrednio lub pośrednio do powietrza, gazy cieplarniane lub inne substancje;
    • 6) emisji unikniętej - rozumie się przez to wielkość emisji, jaka mogłaby zostać wprowadzona do powietrza w danym roku z instalacji w ramach technologii stosowanych powszechnie do wytwarzania określonego produktu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a na skutek zastosowania innego rozwiązania technicznego lub technologicznego albo innych surowców lub paliw w nowej instalacji nie została wprowadzona do powietrza;
    • 6a) emisjach wbudowanych – rozumie się przez to emisje wbudowane w rozumieniu art. 0_3 pkt 22 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/956;
    • 7) emisji zredukowanej - rozumie się przez to niewynikającą z obniżenia produkcji wielkość emisji, jaka nie została wprowadzona do powietrza w danym roku z instalacji istniejącej wskutek podjętych działań modernizacyjnych, mających na celu obniżenie wielkości emisji przypadającej na jednostkę powstającego produktu lub jednostkę wykorzystywanego surowca, materiału lub paliwa w zakładzie, na którego terenie jest położona instalacja;
    • 8) gospodarce leśnej - rozumie się przez to działalność w zakresie urządzania, ochrony i zagospodarowywania lasu, utrzymywania i powiększania zasobów i upraw leśnych oraz pozyskiwania, z wyjątkiem skupu, drewna, żywicy, choinek, karpiny, kory, igliwia i płodów runa leśnego;
    • 9) instalacji - rozumie się przez to instalację w rozumieniu art. 3  pkt 6 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2021 r. poz. 1973, 2127 i 2269);
    • 10) jednostce Kioto - rozumie się przez to jednostkę poświadczonej redukcji emisji, jednostkę przyznanej emisji, jednostkę redukcji emisji lub jednostkę pochłaniania;
    • 11) jednostce pochłaniania - rozumie się przez to jeden megagram (1 Mg) dwutlenku węgla (CO2) pochłonięty w wyniku:
      • a) działalności człowieka mającej na celu zwiększenie pochłaniania dwutlenku węgla (CO2) przez gleby użytkowane rolniczo,
      • b) zmian sposobów użytkowania gruntów rolnych lub leśnych, w tym w zakresie zalesiania, ponownego zalesiania i wylesiania,
      • c) prowadzonej gospodarki leśnej;
    • 12) jednostce poświadczonej redukcji emisji - rozumie się przez to wyrażoną w ekwiwalencie emisję zredukowaną gazów cieplarnianych lub emisję unikniętą gazów cieplarnianych, otrzymaną w wyniku realizacji projektu mechanizmu czystego rozwoju;
    • 13) jednostce przyznanej emisji - rozumie się przez to wyrażoną w ekwiwalencie emisję gazów cieplarnianych przyznaną państwu uprawnionemu zgodnie z Protokołem z Kioto do Ramowej konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu, sporządzonym w Kioto dnia 11 grudnia 1997 r. (Dz. U. z 2005 r. poz. 1684), zwanym dalej "Protokołem z Kioto";
    • 14) jednostce redukcji emisji - rozumie się przez to wyrażoną w ekwiwalencie emisję zredukowaną gazów cieplarnianych lub emisję unikniętą gazów cieplarnianych lub jeden megagram (1 Mg) pochłoniętego dwutlenku węgla (CO2), otrzymane w wyniku realizacji projektu wspólnych wdrożeń;
    • 14a) jednostce rocznych limitów emisji – rozumie się przez to jednostkę rocznych limitów emisji w rozumieniu art. 3  pkt 24 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2019/1122 z dnia 12 marca 2019 r. uzupełniającego dyrektywę 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w odniesieniu do funkcjonowania rejestru Unii (Dz. Urz. UE L 177 z 02.07.2019, str. 3 oraz Dz. Urz. UE L 177 z 02.07.2019, str. 66);
    • 15) Komitecie Nadzorującym - rozumie się przez to organ wykonawczy Protokołu z Kioto powołany w celu nadzorowania realizacji projektów wspólnych wdrożeń realizowanych w ramach ścieżki drugiej, o której mowa w art. 37  ust. 3;
    • 16) Krajowej rezerwie jednostek Kioto - rozumie się przez to ilość jednostek Kioto, jaką Rzeczpospolita Polska jest obowiązana utrzymywać w Krajowym rejestrze jednostek Kioto w danym okresie rozliczeniowym zgodnie z przepisami prawa międzynarodowego lub przepisami prawa Unii Europejskiej;
    • 17) krajowym pułapie emisji - rozumie się przez to maksymalną wielkość emisji, jaka może być wyemitowana na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w danym okresie rozliczeniowym, wynikającą z przepisów prawa międzynarodowego lub przepisów prawa Unii Europejskiej;
    • 17a) mechanizmie CBAM – rozumie się przez to mechanizm dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO2 w rozumieniu art. 0_1 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/956;
    • 17b) okresie przejściowym – rozumie się przez to okres przejściowy, o którym mowa w art. 0_32 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/956;
    • 18) okresie rozliczeniowym - rozumie się przez to przedział czasu, w którym są określane emisje w celu uzyskania informacji niezbędnych do wsparcia działań zmierzających do wywiązania się Rzeczypospolitej Polskiej z zobowiązań międzynarodowych w zakresie redukcji emisji;
    • 19) państwach uprawnionych - rozumie się przez to państwa wymienione w Załączniku I do Ramowej konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu, sporządzonej w Nowym Jorku dnia 9 maja 1992 r. (Dz. U. z 1996 r. poz. 238 i 239), zwanej dalej "Konwencją Klimatyczną", które ratyfikowały Protokół z Kioto, zgodnie z art. 0_1 ust. 7 Protokołu z Kioto;
    • 20) podmiocie korzystającym ze środowiska - rozumie się przez to podmiot korzystający ze środowiska w rozumieniu art. 3  pkt 20 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska;
    • 20a) (uchylony)
    • 21) poziomie bazowym - rozumie się przez to szacunkową, określoną z największym prawdopodobieństwem, wielkość emisji gazów cieplarnianych, jaka miałaby miejsce w przypadku, gdyby projekt wspólnych wdrożeń lub projekt mechanizmu czystego rozwoju nie został zrealizowany, stanowiącą poziom odniesienia pozwalający określić emisję zredukowaną lub emisję unikniętą;
    • 22) projekcie mechanizmu czystego rozwoju - rozumie się przez to przedsięwzięcie realizowane przez państwo uprawnione na terytorium innego państwa niż państwo uprawnione, które ma na celu redukcję lub uniknięcie emisji gazów cieplarnianych, a także pochłanianie dwutlenku węgla (CO2) będące następstwem zalesiania lub ponownego zalesiania;
    • 23) projekcie wspólnych wdrożeń - rozumie się przez to przedsięwzięcie realizowane przez państwo uprawnione na terytorium innego państwa uprawnionego, które ma na celu redukcję, uniknięcie emisji gazów cieplarnianych lub pochłanianie dwutlenku węgla (CO2);
    • 24) prowadzącym instalację - rozumie się przez to prowadzącego instalację w rozumieniu art. 3  pkt 31 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska; 241) rejestrze CBAM – rozumie się przez to elektroniczną bazę danych, o której mowa w art. 14  ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/956; 242) rejestrze przejściowym CBAM – rozumie się przez to rejestr przejściowy CBAM, o którym mowa w art. 0_10 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2023/1773; 243) sprawozdaniu CBAM – rozumie się przez to sprawozdanie kwartalne w rozumieniu art. 35  ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/956;
    • 24a) tymczasowej jednostce poświadczonej redukcji emisji – rozumie się przez to jednostkę, o której mowa w art. 3  pkt 11 rozporządzenia Komisji (UE) nr 0_389/2013;
    • 24b) upoważnionym zgłaszającym CBAM – rozumie się przez to upoważnionego zgłaszającego CBAM w rozumieniu art. 0_3 pkt 17 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/956;
    • 25) uprawnieniu do emisji - rozumie się przez to uprawnienie do emisji w rozumieniu przepisów o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych;
    • 26) urządzeniu - rozumie się przez to urządzenie w rozumieniu art. 3  pkt 42 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska;
    • 27) zakładzie - rozumie się przez to zakład w rozumieniu art. 3  pkt 48 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska;
    • 27a) zgłaszającym – rozumie się przez to zgłaszającego objętego obowiązkiem sprawozdawczym w rozumieniu art. 0_2 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2023/1773;
    • 28) źródle emisji - rozumie się przez to instalację lub jej część, której eksploatacja powoduje emisję.