Ustawa o służbie cywilnej

Art.  10. Szef służby cywilnej

• 1. Szef Służby Cywilnej jest centralnym organem administracji rządowej właściwym w sprawach służby cywilnej.
• 2. Szef Służby Cywilnej podlega bezpośrednio Prezesowi Rady Ministrów.
• 3. Szefa Służby Cywilnej powołuje i odwołuje Prezes Rady Ministrów.
• 4. Przed przystąpieniem do wykonywania obowiązków Szef Służby Cywilnej składa przed Prezesem Rady Ministrów następujące ślubowanie: "Obejmując stanowisko Szefa Służby Cywilnej, uroczyście ślubuję dochować wierności postanowieniom Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, w szczególności strzec zawodowego, rzetelnego, bezstronnego i politycznie neutralnego wykonywania zadań państwa w urzędach administracji rządowej przez korpus służby cywilnej, a powierzone mi obowiązki wypełniać sumiennie i bezstronnie.". Ślubowanie może być złożone z dodaniem słów "Tak mi dopomóż Bóg".
• 5. Szef Służby Cywilnej niezwłocznie wyznacza, w uzgodnieniu z Prezesem Rady Ministrów, zastępującą go osobę.
• 6. Osoba zastępująca Szefa Służby Cywilnej wykonuje zadania Szefa Służby Cywilnej podczas jego nieobecności oraz w razie nieobsadzenia stanowiska Szefa Służby Cywilnej - do czasu jego obsadzenia.

Art.  11. Wymogi wobec kandydata na stanowisko szefa służby cywilnej

• 1. Szefem Służby Cywilnej może być osoba, która:
  • 1) jest obywatelem polskim;
  • 2) korzysta z pełni praw publicznych;
  • 3) nie była skazana prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe;
  • 4) posiada tytuł zawodowy magistra lub równorzędny;
  • 5) zna co najmniej jeden język obcy spośród języków roboczych Unii Europejskiej;
  • 6) cieszy się nieposzlakowaną opinią;
  • 7) nie była skazana prawomocnym wyrokiem orzekającym zakaz zajmowania stanowisk kierowniczych w urzędach organów władzy publicznej lub pełnienia funkcji związanych z dysponowaniem środkami publicznymi;
  • 8) (uchylony);
  • 9) nie jest członkiem partii politycznej.
• 2. Osoba zastępująca Szefa Służby Cywilnej, o której mowa w art. 10  ust. 5, powinna spełniać warunki, o których mowa w ust. 1 pkt 1–7 i 9.

Art.  12. Uchylony

Art.  13. Uchylony

Art.  14. Obsługa szefa służby cywilnej

• Obsługę Szefa Służby Cywilnej zapewnia Kancelaria Prezesa Rady Ministrów.

Art.  15. Zadania szefa służby cywilnej

• 1. Szef Służby Cywilnej realizuje zadania określone w ustawie, w szczególności:
  • 1) czuwa nad przestrzeganiem zasad służby cywilnej;
  • 2) kieruje procesem zarządzania zasobami ludzkimi w służbie cywilnej;
  • 3) gromadzi informacje o korpusie służby cywilnej;
  • 4) przygotowuje projekty aktów normatywnych dotyczących służby cywilnej;
  • 5) monitoruje i nadzoruje wykorzystanie środków, o których mowa w art. 7  ust. 1;
  • 6) planuje, organizuje i nadzoruje szkolenia centralne w służbie cywilnej;
  • 7) upowszechnia informacje o służbie cywilnej;
  • 8) zapewnia warunki upowszechniania informacji o wolnych stanowiskach pracy;
  • 8a) prowadzi działania promujące służbę cywilną;
  • 9) prowadzi współpracę międzynarodową w sprawach dotyczących służby cywilnej.
• 2. Szef Służby Cywilnej przygotowuje i przedstawia Radzie Ministrów projekt strategii zarządzania zasobami ludzkimi w służbie cywilnej, która zawiera diagnozę służby cywilnej, określenie celów strategicznych, systemu realizacji oraz ram finansowych.
• 3. Rada Ministrów przyjmuje, w drodze uchwały, strategię zarządzania zasobami ludzkimi w służbie cywilnej.
• 4. Szef Służby Cywilnej może zwrócić się do Prezesa Rady Ministrów z wnioskiem o przeprowadzenie kontroli w zakresie realizacji zadań wynikających z ustawy.
• 5. Szef Służby Cywilnej przetwarza dane osobowe członków korpusu służby cywilnej oraz zbiera, wykorzystuje i przetwarza inne informacje w celu realizacji ustawowych zadań.
• 6. Szef Służby Cywilnej zbiera i przetwarza szczegółowe dane o stanie zatrudnienia i wynagrodzeniach członków korpusu służby cywilnej.
• 7. Szef Służby Cywilnej przedstawia Prezesowi Rady Ministrów, do końca marca każdego roku, sprawozdanie o stanie służby cywilnej i o realizacji zadań tej służby za rok poprzedni. Prezes Rady Ministrów w terminie 3 miesięcy przyjmuje albo odrzuca sprawozdanie.
• 8. Szef Służby Cywilnej może tworzyć zespoły jako organy opiniodawcze lub doradcze w sprawach należących do zakresu działania Szefa Służby Cywilnej.
• 9. Szef Służby Cywilnej określi, w drodze zarządzenia, standardy zarządzania zasobami ludzkimi w służbie cywilnej.
• 10. Prezes Rady Ministrów określi, w drodze zarządzenia, wytyczne w zakresie przestrzegania zasad służby cywilnej oraz zasady etyki korpusu służby cywilnej.

Art.  15a. Wykonywanie zadań szefa służby cywilnej wobec pracowników korpusu służby cywilnej będących członkami służby zagranicznej

• W stosunku do pracowników korpusu służby cywilnej będących członkami służby zagranicznej zadania Szefa Służby Cywilnej określone w art. 15  ust. 1 pkt 2, 6 i 7 oraz ust. 5, 6 i 9 wykonuje Szef Służby Zagranicznej.

Art.  16. Finansowanie realizacji strategii zarządzania zasobami ludzkimi w służbie cywilnej

• 1. W ramach realizacji strategii zarządzania zasobami ludzkimi w służbie cywilnej oraz w celu wdrożenia standardów, wytycznych i zasad, o których mowa w art. 15  ust. 9 i 10, Szef Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, na wniosek Szefa Służby Cywilnej, dysponuje, w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1483, 1844 i 1846 oraz z 2026 r. poz. 426), środkami z rezerwy budżetowej na modernizację służby cywilnej, utworzonej w ustawie budżetowej.
• 2. Szef Służby Cywilnej, w porozumieniu z Szefem Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, określi, w drodze zarządzenia, warunki przyznawania urzędom administracji rządowej dofinansowania na realizację strategii zarządzania zasobami ludzkimi w służbie cywilnej oraz w celu wdrożenia standardów, wytycznych i zasad, o których mowa w art. 15  ust. 9 i 10.

Art.  17. Dyrektorzy generalni urzędów

• 1. Szef Służby Cywilnej realizuje zadania określone w ustawie przy pomocy dyrektorów generalnych urzędów.
• 2. Szef Służby Cywilnej określi, w drodze zarządzenia, warunki i tryb współdziałania z dyrektorami generalnymi urzędów w sprawach dotyczących zapewnienia przez korpus służby cywilnej zawodowego, rzetelnego, bezstronnego i politycznie neutralnego wykonywania zadań państwa oraz kierowania procesem zarządzania zasobami ludzkimi w służbie cywilnej.
• 3. Szef Służby Cywilnej może żądać od dyrektora generalnego urzędu informacji, dokumentów i sprawozdań okresowych w zakresie zadań wynikających z ustawy.

Art.  17a. Zawarcie przez szefa służby cywilnej ponadzakładowego układu zbiorowego pracy dla członków korpusu

• Szef Służby Cywilnej może zawrzeć ponadzakładowy układ zbiorowy pracy dla członków korpusu służby cywilnej w imieniu dyrektorów generalnych urzędów, w trybie przepisów ustawy z dnia 5 listopada 2025 r. o układach zbiorowych pracy i porozumieniach zbiorowych (Dz. U. poz. 1661).

Art.  18. Audytu wewnętrzny w zakresie zadań wynikających z ustawy

• Minister właściwy do spraw finansów publicznych, na wniosek Szefa Służby Cywilnej, zleca wykonanie audytu wewnętrznego w zakresie zadań wynikających z ustawy.

Art.  19. Rada służby publicznej

• 1. Przy Prezesie Rady Ministrów działa Rada Służby Publicznej, zwana dalej „Radą”.
• 2. Do zakresu działania Rady, jako organu opiniodawczo-doradczego, należy w szczególności wyrażanie opinii w sprawach:
  • 1) dotyczących służby cywilnej przedstawianych jej przez Prezesa Rady Ministrów lub Szefa Służby Cywilnej oraz z własnej inicjatywy;
  • 2) projektu programu zarządzania zasobami ludzkimi w służbie cywilnej;
  • 3) projektu ustawy budżetowej w części dotyczącej służby cywilnej oraz corocznego wykonania budżetu państwa w tym zakresie;
  • 4) proponowanego wskaźnika wzrostu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej w zakresie służby cywilnej;
  • 5) projektów aktów normatywnych dotyczących służby cywilnej;
  • 6) planu szkoleń centralnych w służbie cywilnej;
  • 7) etyki korpusu służby cywilnej;
  • 8) projektu regulaminu określającego tryb pracy Wyższej Komisji Dyscyplinarnej Służby Cywilnej;
  • 9) sprawozdania Szefa Służby Cywilnej, o którym mowa w art. 15  ust. 7.
• 3. Rada ponadto:
  • 1) ocenia przebieg postępowań kwalifikacyjnych w służbie cywilnej;
  • 2) może wystąpić do Szefa Służby Cywilnej z wnioskiem o zajęcie stanowiska w sprawach określonych przez Radę w zakresie stosowania zasad służby cywilnej;
  • 3) może wystąpić do Szefa Służby Cywilnej z wnioskiem o zajęcie stanowiska w sprawie skargi skierowanej do Rady przez członka korpusu służby cywilnej lub w sprawach uwag i wniosków przedstawicieli związków zawodowych i stowarzyszeń urzędniczych działających w ramach administracji publicznej;
  • 4) może skierować swojego przedstawiciela w celu obserwacji przebiegu postępowania kwalifikacyjnego, na poziomie średniego szczebla zarządzania w służbie cywilnej, a w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w przebiegu postępowania kwalifikacyjnego, może zwrócić się do Szefa Służby Cywilnej o zarządzenie przeprowadzenia ponownego postępowania kwalifikacyjnego;
  • 5) określa kierunki modernizacji służby cywilnej pod kątem zmieniających się zadań, potrzeb i oczekiwań Prezesa Rady Ministrów;
  • 6) we współpracy z KSAP upowszechnia najlepsze europejskie standardy, wzorce i doświadczenia w zakresie funkcjonowania służby publicznej.
• 4. Przewodniczący Rady wchodzi w skład Rady Krajowej Szkoły Administracji Publicznej im. Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Lecha Kaczyńskiego.

Art.  20. Skład i tryb powoływania członków rady

• 1. Rada liczy 7–9 członków.
• 2. Prezes Rady Ministrów powołuje członków Rady spośród osób odpowiadających warunkom określonym w art. 4  pkt 1–3 i 5, których wiedza, doświadczenie i autorytet dają rękojmię prawidłowej realizacji zadań Rady.
• 3. Prezes Rady Ministrów powołuje przewodniczącego i wiceprzewodniczącego Rady spośród członków Rady.

Art.  21. Kadencja członków rady

• 1. Kadencja członków Rady trwa 4 lata.
• 2. Członkowie Rady pełnią swoje funkcje do czasu powołania ich następców.
• 3. Członkowie Rady pełnią swoje funkcje społecznie.

Art.  22. Wygaśnięcie członkostwa lub odwołanie członka rady przed upływem kadencji

• 1. Członkostwo w Radzie wygasa:
  • 1) w razie śmierci członka Rady;
  • 2) jeżeli członek Rady przestał spełniać którykolwiek z warunków określonych w art. 4  pkt 1–3;
  • 3) niewykonywania obowiązków członka Rady przez okres dłuższy, niż 12 miesięcy, jeśli przyczyną nie jest długotrwała choroba, stwierdzona orzeczeniem lekarskim.
• 2. Prezes Rady Ministrów odwołuje członka Rady również w razie złożenia przez niego rezygnacji.
• 3. W przypadku wygaśnięcia członkostwa w Radzie lub odwołania członka Rady przed upływem kadencji, Prezes Rady Ministrów powołuje nowego członka Rady na okres do końca tej kadencji.

Art.  23. Tryb pracy rady i obsługa jej prac

• 1. Tryb pracy Rady określa regulamin uchwalany przez Radę.
• 2. Obsługę prac Rady zapewnia Kancelaria Prezesa Rady Ministrów.

Art.  23a. Dzień służby cywilnej

• Dzień 17 lutego ustanawia się Dniem Służby Cywilnej.

Art.  23b. Odznaka honorowa za zasługi dla służby cywilnej

• 1. Ustanawia się Odznakę Honorową za Zasługi dla Służby Cywilnej, zwaną dalej „odznaką”.
• 2. Odznaka jest zaszczytnym, honorowym wyróżnieniem i może być nadawana za szczególne zasługi na rzecz służby cywilnej.

Art.  23c. Nadawanie odznaki honorowej za zasługi dla służby cywilnej

• Odznakę nadaje Prezes Rady Ministrów:
  • 1) z własnej inicjatywy lub
  • 2) na pisemny wniosek Szefa Służby Cywilnej, lub
  • 3) na pisemny wniosek:
    • a) Szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów,
    • b) członka Rady Ministrów,
    • c) kierownika centralnego organu administracji rządowej,
    • d) wojewody – po zasięgnięciu opinii Szefa Służby Cywilnej.

Art.  23d. Wniosek o nadanie odznaki honorowej za zasługi dla służby cywilnej

• 1. Wniosek o nadanie odznaki zawiera:
  • 1) dane osoby przedstawionej do wyróżnienia:
    • a) imię (imiona),
    • b) nazwisko,
    • c) datę i miejsce urodzenia,
    • d) imię ojca;
  • 2) uzasadnienie nadania odznaki, ze szczególnym uwzględnieniem zasług;
  • 3) wskazanie wnioskodawcy;
  • 4) imię, nazwisko i podpis wnioskodawcy lub osoby działającej w imieniu wnioskodawcy;
  • 5) datę podpisania wniosku.
• 2. Prezes Rady Ministrów rozpatruje wniosek o nadanie odznaki w terminie 60 dni od dnia jego otrzymania.

Art.  23e. Dyplom potwierdzający nadanie odznaki honorowej za zasługi dla służby cywilnej

• 1. Osoba wyróżniona odznaką otrzymuje nadaną jej odznakę wraz z dyplomem potwierdzającym jej nadanie.
• 2. Odznaka może być nadana tej samej osobie tylko raz.

Art.  23f. Ewidencja osób wyróżnionych odznaką honorową za zasługi dla służby cywilnej”

• 1. Szef Służby Cywilnej prowadzi ewidencję osób wyróżnionych odznaką, zwaną dalej „ewidencją”.
• 2. Ewidencja obejmuje następujące dane osobowe:
  • 1) imię (imiona);
  • 2) nazwisko;
  • 3) datę i miejsce urodzenia;
  • 4) imię ojca;
  • 5) datę nadania odznaki.
• 3. Szef Służby Cywilnej w celu realizacji zadań związanych z prowadzeniem ewidencji przetwarza dane osobowe, o których mowa w ust. 2, i jest administratorem tych danych.
• 4. Dane osobowe, o których mowa w ust. 2, podlegają zabezpieczeniom zapobiegającym nadużyciom lub niezgodnemu z prawem dostępowi lub przekazywaniu, polegającym co najmniej na dopuszczeniu do przetwarzania tych danych wyłącznie osób posiadających pisemne upoważnienie wydane przez administratora danych.
• 5. Ewidencja jest jawna, z wyłączeniem danych wskazanych w ust. 2 pkt 3 i 4.
• 6. Szef Służby Cywilnej dokonuje wpisu do ewidencji po uzyskaniu pisemnej informacji o nadaniu przez Prezesa Rady Ministrów odznaki osobie wyróżnionej.

Art.  23g. Wydanie wtórnego egzemplarza odznaki honorowej za zasługi dla służby cywilnej lub dyplomu jej nadania

• W przypadku utraty odznaki lub dyplomu potwierdzającego jej nadanie, na wniosek osoby wyróżnionej wydaje się wtórny egzemplarz odpowiednio odznaki lub dyplomu potwierdzającego jej nadanie, za zwrotem kosztów ich wytworzenia.

Art.  23h. Rozporządzanie w sprawie odznaki honorowej za zasługi dla służby cywilnej

• Prezes Rady Ministrów określi, w drodze rozporządzenia:
  • 1) wzór:
    • a) wniosku o nadanie odznaki,
    • b) odznaki,
    • c) dyplomu potwierdzającego nadanie odznaki,
  • 2) sposób noszenia odznaki – mając na uwadze konieczność ujednolicenia składanych wniosków, wzornictwo stosowane w polskiej falerystyce oraz potrzebę zapewnienia jednolitego sposobu noszenia odznaki.

Art.  24. Uchylony

Art.  25. Dyrektor generalny urzędu

• 1. Stanowisko dyrektora generalnego urzędu tworzy się w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, w urzędzie ministra, urzędzie przewodniczącego komitetu wchodzącego w skład Rady Ministrów, urzędzie centralnego organu administracji rządowej oraz w urzędzie wojewódzkim.
• 2. Stanowiska dyrektora generalnego urzędu nie tworzy się w Komendzie Głównej Policji, Komendzie Głównej Państwowej Straży Pożarnej oraz Komendzie Głównej Straży Granicznej.
• 3. Dyrektor generalny urzędu podlega bezpośrednio kierownikowi urzędu.
• 4. Dyrektor generalny urzędu:
  • 1) zapewnia funkcjonowanie i ciągłość pracy urzędu, warunki jego działania, a także organizację pracy, w szczególności przez:
    • a) sprawowanie bezpośredniego nadzoru nad komórkami organizacyjnymi urzędu w zakresie prawidłowego wykonywania przez nie zadań określonych przez kierownika urzędu, z wyjątkiem komórek bezpośrednio nadzorowanych przez niego na podstawie ustaw,
    • b) nadzorowanie organizacyjne przebiegu prac nad terminowym przygotowaniem projektu budżetu i układu wykonawczego do budżetu w części dotyczącej urzędu,
    • c) występowanie z wnioskiem do właściwego organu administracji rządowej o nadanie regulaminu organizacyjnego urzędu,
    • d) ustalanie regulaminu organizacyjnego komórek organizacyjnych oraz ustalanie regulaminu pracy,
    • e) gospodarowanie mieniem urzędu, w tym zlecanie usług i dokonywanie zakupów dla urzędu oraz zapewnienie prowadzenia ewidencji majątku urzędu,
    • f) wykonywanie kompetencji kierownika zamawiającego w rozumieniu ustawy z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych (Dz. U. poz. 2019),
    • g) reprezentowanie Skarbu Państwa w zakresie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 16 grudnia 2016 r. o zasadach zarządzania mieniem państwowym (Dz. U. z 2019 r. poz. 1302, 1309, 1571 i 1655),
    • h) sprawowanie nadzoru nad prowadzeniem kontroli i audytu wewnętrznego w urzędzie,
    • i) (uchylona)
    • j) zapewnianie przestrzegania przepisów o tajemnicy ustawowo chronionej,
    • k) zapewnianie przestrzegania zasad techniki prawodawczej;
  • 2) dokonuje czynności z zakresu prawa pracy wobec osób zatrudnionych w urzędzie oraz realizuje politykę personalną, w szczególności przez:
    • a) przygotowywanie programu zarządzania zasobami ludzkimi w urzędzie,
    • b) dokonywanie czynności wynikających z nawiązania i trwania stosunku pracy z członkami korpusu służby cywilnej oraz czynności związanych z ustaniem stosunku pracy,
    • c) organizowanie naboru na wolne stanowiska urzędnicze,
    • d) dysponowanie funduszem nagród, chyba że odrębne przepisy stanowią inaczej,
    • e) administrowanie środkami zakładowego funduszu świadczeń socjalnych w urzędzie;
  • 3) wykonuje określone zadania kierownika urzędu, jeżeli odrębne przepisy tak stanowią;
  • 4) wykonuje inne zadania z upoważnienia kierownika urzędu.
• 5. Dyrektor generalny urzędu do końca stycznia każdego roku składa Szefowi Służby Cywilnej sprawozdanie z realizacji zadań wynikających z ustawy za rok ubiegły.
• 6. Dyrektor generalny urzędu niezwłocznie wyznacza, w uzgodnieniu z kierownikiem urzędu, zastępującą go osobę kierującą departamentem (komórką równorzędną), a w urzędach wojewódzkich - wydziałem (komórką równorzędną). O ustanowieniu zastępstwa dyrektor generalny urzędu niezwłocznie zawiadamia Szefa Służby Cywilnej.
• 7. Osoba zastępująca dyrektora generalnego urzędu wykonuje zadania dyrektora generalnego urzędu podczas jego nieobecności oraz w razie nieobsadzenia stanowiska dyrektora generalnego urzędu, do czasu jego obsadzenia.
• 8. W przypadku nieobsadzenia stanowiska dyrektora generalnego urzędu i niewyznaczenia osoby jego zastępującej, Szef Służby Cywilnej w porozumieniu z kierownikiem urzędu wyznacza członka korpusu służby cywilnej zatrudnionego w tym urzędzie do zastępowania dyrektora generalnego urzędu, do czasu obsadzenia tego stanowiska.
• 9. Zadania przewidziane w ustawie dla dyrektora generalnego urzędu w urzędach, w których nie tworzy się stanowiska dyrektora generalnego urzędu, wykonują kierownicy tych urzędów.
• 10. Dyrektor generalny urzędu albo osoba zastępująca dyrektora generalnego urzędu, w przypadku nieobsadzenia tego stanowiska, może wydawać zarządzenia w celu realizacji zadań, o których mowa w ust. 4.