Ustawa o repatriacji
Dz.U.2026.0.90.t.j. - Ustawa z dnia 9 listopada 2000 r. o repatriacji
Zaloguj się, aby obserwować akt
Funkcja obserwowania aktów jest dostępna dla zalogowanych użytkowników.
Preambuła
W poczuciu głębokiej więzi z Polakami – potomkami dawnej Rzeczypospolitej, ofiarami komunistycznego terroru, przemocą zmuszonymi do opuszczenia ziemi przodków, osiedlonymi wbrew własnej woli na najtrudniejszych do zamieszkania obszarach byłego Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich; pozbawionymi możliwości powrotu do Polski, prześladowanymi z powodu swojego pochodzenia oraz przywiązania do wiary, tradycji i umiłowania wolności, skazanymi na pracę w nieludzkich warunkach, głód, choroby i częstokroć na fizyczne wyniszczenie; którzy, mimo wszelkich przeciwności, nigdy nie wyrzekli się Polski, jej tradycji i kultury, a miłość i przywiązanie do Ojczyzny przekazali swoim potomkom – pragnąc zadośćuczynić za doznawane przez zesłańców krzywdy, uznając, że powinnością Państwa Polskiego jest umożliwienie repatriacji rodakom, którzy pozostali na Wschodzie,
postanawia się, co następuje:
Rozdział 4a. Ośrodki adaptacyjne dla repatriantów
Art. 20a. Lokalizacja ośrodków adaptacyjnych dla repatriantów
- Ośrodki mogą być zlokalizowane w miejscu, w którym:
- 1) dojazd do szkoły publicznej nie jest utrudniony lub uciążliwy;
- 2) dostęp do podmiotów leczniczych nie jest utrudniony;
- 3) możliwości podjęcia pracy zarobkowej nie są znacznie ograniczone.
Art. 20b. Zakres świadczeń udzielanych przez ośrodki adaptacyjne dla repatriantów
- 1. W ośrodkach zapewnia się repatriantom:
- 1) zakwaterowanie w pomieszczeniu odpowiednim do właściwości osobistych osób umieszczonych w ośrodku, w szczególności wieku, płci i stanu zdrowia;
- 2) całodzienne wyżywienie składające się z trzech posiłków, w tym jednego posiłku gorącego, oraz napojów;
- 3) całodobowy dostęp do pomieszczeń i urządzeń umożliwiających samodzielne przygotowanie posiłku;
- 4) całodobowy dostęp do pomieszczeń i urządzeń higieniczno-sanitarnych;
- 5) środki czystości niezbędne do utrzymania higieny osobistej, w tym przeznaczone dla osób małoletnich;
- 6) możliwość wykonywania na własny koszt, a w szczególnie uzasadnionych przypadkach – na koszt ośrodka połączeń telefonicznych przy użyciu urządzeń pozostających na wyposażeniu ośrodka, w tym z telefaksu;
- 7) bezpłatny dostęp do szerokopasmowego Internetu;
- 8) możliwość uczestniczenia w zajęciach adaptacyjno-integracyjnych oraz w zajęciach umożliwiających poznanie historii, tradycji i zwyczajów polskich, a także w kursach języka polskiego i kursach zawodowych.
- 2. Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, minimalne wymagania dotyczące wyposażenia ośrodków, mając na uwadze potrzebę zapewnienia repatriantom odpowiednich warunków mieszkaniowych oraz adaptacyjno-integracyjnych.
Art. 20d. Wymogi wobec ośrodka adaptacyjnego dla repatriantów
- Kierownikiem ośrodka może być osoba, która:
- 1) posiada pełną zdolność do czynności prawnych;
- 2) korzysta z pełni praw publicznych;
- 3) posiada co najmniej 2-letnie doświadczenie w prowadzeniu działalności, o której mowa w art. 20e ust. 3;
- 4) nie była skazana prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe;
- 5) cieszy się nieposzlakowaną opinią.
Art. 20e. Konkurs ofert na prowadzenie ośrodków adaptacyjnych dla repatriantów
- 1. Pełnomocnik dokonuje wyboru podmiotu lub podmiotów prowadzących ośrodki w otwartym konkursie ofert, zwanym dalej „konkursem”.
- 2. Konkurs przeprowadza się z zachowaniem zasad przejrzystości i równego traktowania uczestniczących w nim podmiotów.
- 3. Do konkursu mogą zgłosić się organizacje społeczne, stowarzyszenia albo osoby prawne, których statut obejmuje prowadzenie działalności:
- 1) w zakresie pomocy społecznej, w tym udzielanie pomocy rodzinom i osobom w trudnej sytuacji życiowej oraz wyrównywanie szans tych rodzin i osób, lub
- 2) na rzecz integracji zawodowej i społecznej osób zagrożonych wykluczeniem społecznym, lub
- 3) charytatywnej, lub
- 4) na rzecz osób niepełnosprawnych, lub
- 5) na rzecz osób w wieku emerytalnym, lub
- 6) w sferze oświaty i wychowania, lub
- 7) na rzecz rodziny, macierzyństwa, rodzicielstwa oraz upowszechniania i ochrony praw dziecka.
- 4. Ogłoszenie o konkursie zamieszcza się w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw wewnętrznych.
- 5. Ogłoszenie o konkursie zawiera informacje o:
- 1) wymaganiach, które musi spełniać ośrodek;
- 2) wymaganiach, które musi spełniać kierownik ośrodka;
- 3) obowiązku złożenia dokumentów potwierdzających prowadzenie działalności, o której mowa w ust. 3;
- 4) kryteriach, które bierze się pod uwagę, dokonując oceny ofert;
- 5) terminie i sposobie składania ofert;
- 6) terminie dokonania wyboru podmiotu lub podmiotów prowadzących ośrodki;
- 7) sposobie ogłoszenia wyników konkursu.
- 6. Oferta konkursowa zawiera co najmniej:
- 1) szczegółowy opis miejsca, w którym ośrodek ma być zlokalizowany, wraz z opisem jego okolicy, uwzględniający odległość od właściwego urzędu gminy, szkół publicznych oraz podmiotów leczniczych;
- 2) szczegółowy opis budynku, w którym ośrodek ma być zlokalizowany, uwzględniający liczbę pomieszczeń przeznaczonych dla osób w nim umieszczanych oraz ich wyposażenie, a także informację o przystosowaniu tych pomieszczeń dla osób niepełnosprawnych oraz małoletnich;
- 3) analizę możliwości zatrudnienia repatrianta na terenie gminy, w której ośrodek ma być zlokalizowany;
- 4) określenie maksymalnej liczby miejsc przeznaczonych dla repatriantów w budynku, w którym ośrodek ma być zlokalizowany;
- 5) informację o dotychczasowej działalności podmiotu uczestniczącego w konkursie;
- 6) dokumentację potwierdzającą prowadzenie działalności, o której mowa w ust. 3;
- 7) kopię dokumentu potwierdzającego tytuł prawny do nieruchomości, w której ośrodek ma być zlokalizowany;
- 8) informację o posiadanych zasobach kadrowych, niezbędnych do zapewnienia prowadzenia ośrodka, w tym informację o kandydacie do pełnienia funkcji kierownika ośrodka;
- 9) zarys programu zajęć i kursów, o których mowa w art. 20b ust. 1 pkt 8, wraz z informacją o planowanej współpracy z państwowymi lub samorządowymi instytucjami kultury w tym zakresie;
- 10) dane kontaktowe podmiotu uczestniczącego w konkursie;
- 11) szacowany koszt pobytu repatrianta w ośrodku w okresie 90 dni.
Art. 20f. Ocena ofert konkursowych na prowadzenie ośrodków adaptacyjnych dla repatriantów
- 1. Pełnomocnik, dokonując oceny ofert konkursowych i wyboru podmiotu lub podmiotów prowadzących ośrodki, bierze pod uwagę w szczególności:
- 1) położenie oraz wyposażenie miejsca, w którym ośrodek ma być zlokalizowany;
- 2) możliwości zatrudnienia repatrianta na terenie gminy, w której ośrodek ma być zlokalizowany;
- 3) dotychczasową działalność podmiotu, o której mowa w art. 20e ust. 3;
- 4) spełnianie wymagań, które musi spełniać kierownik ośrodka, przez kandydata do pełnienia tej funkcji.
- 2. Z przebiegu konkursu Pełnomocnik sporządza protokół.
- 3. Wyniki konkursu ogłasza się niezwłocznie po dokonaniu wyboru podmiotu lub podmiotów prowadzących ośrodki w sposób, o którym mowa w art. 20e ust. 4.
Art. 20g. Umowa na prowadzenie ośrodka adaptacyjnego dla repatriantów
- 1. Pełnomocnik, niezwłocznie po ogłoszeniu wyników konkursu, zawiera umowę z podmiotem lub podmiotami prowadzącymi ośrodki.
- 2. W umowie określa się w szczególności:
- 1) szczegółowy zakres zadań podmiotu prowadzącego ośrodek;
- 2) prawa i obowiązki stron;
- 3) zasady finansowania ośrodka;
- 4) sposób postępowania w przypadku naruszenia umowy lub niewywiązania się z niej;
- 5) termin, na jaki umowa zostaje zawarta.
- 3. Pełnomocnik powierza prowadzenie ośrodka wybranemu podmiotowi na okres nie dłuższy niż 5 lat od dnia zawarcia umowy.
- 4. Prowadzenie ośrodka jest finansowane ze środków budżetu państwa.
- 5. W terminie 90 dni przed upływem okresu, o którym mowa w ust. 3, zamieszcza się ogłoszenie o konkursie w sposób, o którym mowa w art. 20e ust. 4.
Art. 20h. Szczegółowy program zajęć i kursów dla repatriantów
- 1. Podmiot prowadzący ośrodek przedstawia Pełnomocnikowi do zatwierdzenia, w terminie 5 dni od dnia ogłoszenia wyników konkursu, szczegółowy program zajęć i kursów, o których mowa w art. 20b ust. 1 pkt 8.
- 2. Szczegółowy program zajęć i kursów, o których mowa w art. 20b ust. 1 pkt 8, zawiera w szczególności informacje dotyczące:
- 1) kwalifikacji osób prowadzących zajęcia i kursy;
- 2) czasu trwania, liczby godzin i sposobu organizacji zajęć i kursów;
- 3) tematów poszczególnych zajęć i kursów;
- 4) sposobu ewaluacji efektów kształcenia;
- 5) form zaliczenia zajęć i kursów;
- 6) planowanej współpracy z państwowymi lub samorządowymi instytucjami kultury w tym zakresie.
- 3. Zajęcia adaptacyjno-integracyjne są prowadzone w języku zrozumiałym dla repatriantów oraz obejmują zagadnienia dotyczące praktycznych aspektów zamieszkiwania Rzeczypospolitej Polskiej, w tym dotyczące:
- 1) systemu opieki zdrowotnej;
- 2) systemu oświaty;
- 3) bezpieczeństwa publicznego;
- 4) polityki prorodzinnej oraz pomocy socjalnej;
- 5) rynku pracy i praw pracownika;
- 6) uprawnień osób niepełnosprawnych oraz procedury uzyskania orzeczenia o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności.
- 4. Podmiot prowadzący ośrodek w zakresie prowadzenia zajęć i kursów, o których mowa w art. 20b ust. 1 pkt 8, może współpracować z państwowymi lub samorządowymi instytucjami kultury.
- 5. Repatriant po ukończeniu kursu zawodowego w ustalonym wymiarze godzinowym otrzymuje zaświadczenie o jego ukończeniu, wystawione przez osoby, które go prowadziły.
Art. 20i. Prawa i obowiązki repatrianta przebywającego w ośrodku adaptacyjnym dla repatriantów
- 1. Kierownik ośrodka poucza repatrianta o przysługujących mu prawach i obowiązkach oraz zapoznaje go z treścią regulaminu organizacyjno-porządkowego, co repatriant potwierdza w formie pisemnego oświadczenia.
- 2. Repatriant umieszczony w ośrodku jest obowiązany:
- 1) przestrzegać regulaminu organizacyjno-porządkowego ośrodka;
- 2) przestrzegać zasad współżycia społecznego;
- 3) uczestniczyć w zajęciach i kursach, o których mowa w art. 20b ust. 1 pkt 8, na które się zapisał.
- 3. Repatriantowi na terenie ośrodka zabrania się:
- 1) posiadania przedmiotów, które mogą stanowić zagrożenie dla porządku lub bezpieczeństwa w ośrodku;
- 2) przebywania w miejscach, do których kierownik ośrodka wydał zakaz wstępu.
- 4. Na terenie ośrodka zabrania się:
- 1) spożywania alkoholu oraz przyjmowania środków odurzających lub substancji psychotropowych;
- 2) palenia wyrobów tytoniowych poza miejscami do tego wyznaczonymi.
Art. 20j. Regulamin organizacyjno-porządkowy ośrodka adaptacyjnego dla repatriantów
- Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, regulamin organizacyjno-porządkowy ośrodka obejmujący:
- 1) przepisy porządkowe,
- 2) sposób organizacji posiłków
- 3) (uchylony) – uwzględniając w szczególności potrzeby repatriantów przebywających w ośrodku, konieczność zapewnienia bezpiecznych warunków pobytu na terenie ośrodka oraz jego sprawnego funkcjonowania.
Art. 20k. Nadzór nad funkcjonowaniem ośrodka adaptacyjnego dla repatriantów
- 1. Nadzór nad funkcjonowaniem ośrodków sprawuje Pełnomocnik.
- 2. Nadzór polega na kontroli i ocenie podmiotu prowadzącego ośrodek w zakresie:
- 3. Pełnomocnik, sprawując nadzór nad funkcjonowaniem ośrodków, może je wizytować.
- 4. Pełnomocnik podczas wizytowania ośrodka ma prawo:
- 1) wstępu do niego;
- 2) poruszania się po jego terenie;
- 3) przeglądania dokumentów;
- 4) żądania wyjaśnień od kierownika ośrodka;
- 5) przeprowadzania rozmów z repatriantami umieszczonymi w ośrodku.
- 5. W przypadku gdy Pełnomocnik, sprawując nadzór nad funkcjonowaniem ośrodka, stwierdzi rażące uchybienia w jego funkcjonowaniu, informuje o tym kierownika ośrodka oraz wzywa podmiot prowadzący ośrodek do usunięcia stwierdzonych uchybień w określonym terminie, pod rygorem rozwiązania umowy, o której mowa w art. 20g ust. 1.
- 6. Pełnomocnik dokumentuje czynności wykonywane w ramach nadzoru nad funkcjonowaniem ośrodków w formie protokołu, do którego wpisuje:
- 1) datę, miejsce i rodzaj czynności wykonywanych w ramach nadzoru;
- 2) dokumenty i informacje uzyskane podczas wykonywania czynności oraz ich źródła;
- 3) dodatkowe uwagi uwzględniające w szczególności zakres stwierdzonych nieprawidłowości, przyczynę ich powstania i skutki, jakie wywołują lub mogą wywołać, oraz zalecenia lub wnioski dotyczące usprawnienia nadzorowanego ośrodka.
Art. 20l. Pozbawienie repatrianta miejsca w ośrodku adaptacyjnym dla repatriantów
- 1. W przypadku uporczywego naruszania przez repatrianta obowiązków określonych w regulaminie organizacyjno-porządkowym ośrodka Pełnomocnik wydaje decyzję w sprawie pozbawienia go miejsca w ośrodku.
- 2. Repatriant jest obowiązany opuścić ośrodek w przypadku:
- 1) upływu okresu jego pobytu w ośrodku, określonego w decyzji w sprawie przyznania mu miejsca w ośrodku;
- 2) wydania decyzji, o której mowa w ust. 1.
Art. 20m. Ewidencja repatriantów umieszczonych w ośrodku adaptacyjnym dla repatriantów
- 1. Kierownik ośrodka prowadzi ewidencję repatriantów umieszczonych w ośrodku.
- 2. Do ewidencji wpisuje się następujące dane osobowe repatrianta:
- 1) imię i nazwisko;
- 2) datę urodzenia;
- 3) obywatelstwo;
- 4) stan cywilny;
- 5) płeć;
- 6) okres pobytu w ośrodku.
- 3. Kierownik ośrodka:
- 1) udostępnia dane zawarte w ewidencji Pełnomocnikowi na każde żądanie;
- 2) aktualizuje dane zawarte w ewidencji;
- 3) informuje Pełnomocnika o wszelkich zmianach dokonywanych w ewidencji.
