Ustawa o Radzie Dialogu Społecznego i innych instytucjach dialogu społecznego

Art.  3. Porozumienia stron rady

• 1. Strony Rady mogą zawierać porozumienia i zajmować wspólne stanowiska.
• 2. Przedmiotem porozumień stron Rady są wzajemne zobowiązania stron służące realizacji celów Rady, o których mowa w art. 1  ust. 2–4.
• 3. Porozumienia określają w szczególności:
  • 1) czas obowiązywania;
  • 2) tryb dokonywania zmian treści;
  • 3) tryb rozwiązania;
  • 4) przypadki wygaśnięcia;
  • 5) tryb rozstrzygania kwestii spornych.

Art.  4. Uprawnienia stron rady

• 1. Każdej ze stron Rady przysługuje prawo wniesienia pod obrady Rady sprawy o dużym znaczeniu społecznym lub gospodarczym, jeżeli uzna, że jej rozwiązanie jest istotne dla zachowania pokoju społecznego, rozwoju społeczno-gospodarczego i wzrostu dobrobytu, zwiększenia konkurencyjności polskiej gospodarki oraz spójności społecznej.
• 2. Każda ze stron Rady, również wspólnie z inną stroną Rady, może zająć stanowisko w każdej sprawie dotyczącej polityki społecznej lub gospodarczej.
• 3. Każda ze stron Rady może wezwać inną stronę Rady do zajęcia stanowiska w sprawie, którą uzna za mającą duże znaczenie społeczne lub gospodarcze.
• 4. W sprawie wniesionej pod obrady Rady w trybie, o którym mowa w ust. 1, Rada podejmuje uchwałę.
• 5. Rada może, w drodze uchwały, przekazać sprawę, o której mowa w ust. 1, do rozpatrzenia przez zespół, o którym mowa w art. 34 , jednocześnie wskazując termin do zajęcia stanowiska.
• 6. Jeżeli w terminie, o którym mowa w ust. 5, zespół przedstawi swoje stanowisko w sprawie, o której mowa w ust. 1, Rada podejmuje uchwałę w oparciu o to stanowisko na pierwszym posiedzeniu następującym po jego upływie.
• 7. Jeżeli w terminie, o którym mowa w ust. 5, zespół nie przedstawi stanowiska, każda ze stron Rady w terminie 14 dni od dnia, w którym upłynął termin do przedstawienia stanowiska zespołu, może przedstawić Radzie swoje stanowisko w sprawie.
• 8. Jeżeli w terminie, o którym mowa w ust. 7, strona nie przedstawi swojego stanowiska, każda z organizacji, której przedstawiciele reprezentują stronę pracowników i stronę pracodawców w Radzie, oraz strona rządowa, w terminie 5 dni od dnia, w którym upłynął termin do przedstawienia stanowiska każdej ze stron Rady, może przedstawić swoje stanowisko.
• 9. Po upływie terminów, o których mowa w ust. 7 i 8, Rada może podjąć uchwałę w sprawie, po rozpatrzeniu stanowisk stron lub organizacji, której przedstawiciele reprezentują stronę pracowników i stronę pracodawców w Radzie.
• 10. Tryb określony w ust. 4–9 stosuje się do przyjmowania opinii przez Radę.

Art.  5. Opiniowanie projektów założeń projektów ustaw i projektów aktów prawnych

• 1. Przygotowywane przez Radę Ministrów oraz jej członków projekty założeń projektów ustaw, projekty aktów prawnych, projekty strategii, projekty programów oraz projekty innych dokumentów rządowych dotyczących planowanych działań Rady Ministrów w sprawach, o których mowa w art. 1 , są kierowane do opinii strony pracowników i strony pracodawców Rady.
• 2. Strona pracowników i strona pracodawców Rady wyraża swoją opinię w drodze uchwały.
• 3. Projekty, o których mowa w ust. 1, są przekazywane na adres poczty elektronicznej Biura Rady Dialogu Społecznego.
• 4. Termin do wyrażenia opinii, o której mowa w ust. 2, nie może być krótszy niż 30 dni od dnia przekazania projektu na adres poczty elektronicznej, o którym mowa w ust. 3. Termin ten może zostać skrócony do 21 dni ze względu na ważny interes publiczny.
• 5. Nieprzedstawienie opinii, o której mowa w ust. 2, w wyznaczonym terminie uważa się za rezygnację z prawa do jej wyrażenia.

Art.  6. Nieuwzględnienie opinii rady przez radę ministrów

• 1. W przypadku gdy Rada Ministrów nie uwzględni opinii, o której mowa w art. 5  ust. 2, lub dokona istotnych zmian w projekcie w stosunku do opiniowanego projektu, przedstawia swoje stanowisko w treści uzasadnienia projektu przedłożonego Sejmowi.
• 2. Stanowisko, o którym mowa w ust. 1, Rada Ministrów przekazuje Radzie.

Art.  7. Wspólne projekty założeń projektów ustaw i projektów aktów prawnych

• 1. Strona pracowników i strona pracodawców Rady ma prawo przygotowywania wspólnie uzgodnionych projektów założeń projektów ustaw i projektów aktów prawnych w sprawach, o których mowa w art. 1 , i przekazania ich właściwemu ministrowi w celu przedłożenia Radzie Ministrów.
• 2. Projekt, o którym mowa w ust. 1, zawiera uzasadnienie wraz z oceną skutków regulacji.
• 3. Uzgodnienie projektu, o którym mowa w ust. 1, następuje w drodze uchwały strony pracowników i strony pracodawców Rady.
• 4. Nieprzyjęcie projektu przez Radę Ministrów do dalszych prac wymaga przedstawienia przez właściwego ministra stronie pracowników i stronie pracodawców Rady, w terminie 2 miesięcy od dnia podjęcia decyzji o nieprzyjęciu projektu, nie później niż w terminie 4 miesięcy od dnia otrzymania projektu przez właściwego ministra, pisemnego uzasadnienia.
• 5. W przypadku wniesienia projektu ustawy do Sejmu z istotnymi zmianami, informacja zawierająca uzasadnienie zmian jest zamieszczana w uzasadnieniu projektu.

Art.  8. Wnioskowanie o przeprowadzenie wysłuchania publicznego

• 1. Strona pracowników i strona pracodawców Rady może wnioskować o przeprowadzenie wysłuchania publicznego do podmiotu odpowiedzialnego za opracowanie projektu aktu normatywnego dotyczącego spraw objętych zakresem właściwości Rady.
• 2. Z inicjatywą o wystąpienie z wnioskiem o przeprowadzenie wysłuchania publicznego dotyczącego projektu aktu normatywnego może wystąpić każda z organizacji, której przedstawiciele reprezentują stronę pracowników i stronę pracodawców w Radzie.
• 3. Przyjęcie wniosku następuje w drodze uchwały strony pracowników i strony pracodawców Rady.

Art.  9. Wspólne zapytania stron rady

• 1. Strona pracowników i strona pracodawców Rady mogą przedstawiać wspólne zapytania w zakresie spraw, o których mowa w art. 1 , właściwym ministrom.
• 2. Uzgodnienie treści zapytania, o którym mowa w ust. 1, następuje w drodze uchwały strony pracowników i strony pracodawców Rady.
• 3. Właściwy minister udziela odpowiedzi w terminie 30 dni od dnia otrzymania wspólnego zapytania.

Art.  10. Program działania rady

• 1. Każdego roku Rada opracowuje program swojego działania, uwzględniając aktualną sytuację społeczno-gospodarczą. W programie wskazywane są zagadnienia priorytetowe dla rozwoju i zwiększenia efektywności dialogu społecznego w Polsce.
• 2. Strona rządowa, w terminie do dnia 20 stycznia każdego roku, przedstawia Radzie aktualny wykaz prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów.
• 3. Program prac Rady jest przedstawiany Radzie Ministrów w terminie do dnia 20 lutego każdego roku.

Art.  11. Rozpatrywanie wniosków wojewódzkich rad dialogu społecznego

• 1. Rada rozpatruje wnioski wojewódzkich rad dialogu społecznego, o których mowa w art. 41  ust. 1, o ile dotyczą one spraw objętych zakresem jej właściwości.
• 2. Prezydium Rady może przekazać sprawę o zasięgu wojewódzkim wojewódzkiej radzie dialogu społecznego.
• 3. Informację na temat rozstrzygnięcia sprawy, o której mowa w ust. 2, przewodniczący wojewódzkiej rady dialogu społecznego przedstawia Prezydium Rady.
• 4. Prezydium Rady może zdecydować o wniesieniu informacji, o której mowa w ust. 3, oraz opinii lub stanowiska, o których mowa w art. 42  ust. 1 pkt 1, pod obrady plenarne Rady.

Art.  12. Przedstawianie stanowiska rady w sprawach wniesionych przez organy państwowe

• Rada przedstawia stanowiska w sprawach wniesionych pod jej obrady przez Radę Ministrów, jej członków i inne organy państwowe.

Art.  13. Wspólne wnioski o wydanie lub zmianę aktu prawnego

• 1. Strona pracowników i strona pracodawców Rady ma prawo występowania ze wspólnymi wnioskami o wydanie lub zmianę ustawy albo innego aktu prawnego w zakresie spraw, o których mowa w art. 1 . Wnioski kierowane są do właściwego ministra.
• 2. Uzgodnienie wniosku, o którym mowa w ust. 1, następuje w drodze uchwały strony pracowników i strony pracodawców Rady.
• 3. W przypadku przedłożenia wniosku, o którym mowa w ust. 1, właściwy minister, w terminie nie dłuższym niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku, przedstawia na piśmie stronie pracowników i stronie pracodawców Rady stanowisko Rady Ministrów w sprawie.
• 4. Strona pracowników i strona pracodawców Rady mogą złożyć wspólny wniosek o przedstawienie stanowiska, o którym mowa w ust. 3, na najbliższym posiedzeniu Rady.

Art.  14. Uchwała o wystąpieniu z wnioskiem o rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego

• Strona pracowników i strona pracodawców Rady mogą podjąć uchwałę o wystąpieniu przez przewodniczącego Rady do Sądu Najwyższego z wnioskiem o rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego, jeżeli w orzecznictwie Sądu Najwyższego lub sądów powszechnych ujawniły się rozbieżności w wykładni prawa.

Art.  14a. Wniosek rady do sejmu i senatu z wnioskiem o umożliwienie przedstawienia informacji

• Rada może podjąć uchwałę o wystąpieniu przez przewodniczącego Rady do Sejmu i Senatu z wnioskiem o umożliwienie przedstawienia Sejmowi lub Senatowi informacji dotyczącej spraw o istotnym znaczeniu w zakresie, o którym mowa w art. 1 .

Art.  14b. Wystąpienie przewodniczącego rady do ministra z wnioskiem o interpretację ogólną przepisów prawa podatkowego

• Strona pracowników i strona pracodawców Rady mogą podjąć uchwałę o wystąpieniu przez przewodniczącego Rady do ministra właściwego do spraw finansów publicznych z wnioskiem o wydanie interpretacji ogólnej, w przypadku niejednolitego stosowania przepisów prawa podatkowego w określonych decyzjach, postanowieniach oraz interpretacjach indywidualnych, wydanych przez organy podatkowe w takich samych stanach faktycznych lub zdarzeniach przyszłych oraz w takich samych stanach prawnych, w szczególności gdy wydanie interpretacji ogólnej służy realizacji celów Rady, o których mowa w art. 1 .

Art.  15. Ponadzakładowe układy zbiorowe pracy

• 1. Strona pracowników i strona pracodawców Rady mogą zawierać ponadzakładowe układy zbiorowe pracy obejmujące ogół pracodawców zrzeszonych w organizacjach, o których mowa w art. 24  ust. 1, lub grupę tych pracodawców oraz pracowników zatrudnionych przez tych pracodawców, a także porozumienia określające wzajemne zobowiązania tych stron.
• 2. Do układów, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy art. 3 , art. 5 , art. 6 , art. 7  ust. 1 i 3, art. 9  ust. 1 i 5, art. 10  ust. 6, art. 11 , art. 12 , art. 14  ust. 1–3, art. 15 , art. 16  ust. 1 i 4–6, art. 18  ust. 1, art. 19 , art. 22 , art. 23  ust. 1–3, art. 24  ust. 1–3 i art. 31  ustawy z dnia 5 listopada 2025 r. o układach zbiorowych pracy i porozumieniach zbiorowych (Dz. U. poz. 1661).

Art.  16. Propozycje stron pracowników i pracodawców rady w sprawie wzrostu wynagrodzeń, emerytur i rent

• 1. Strony pracowników i strony pracodawców Rady, w terminie do dnia 20 maja, w oparciu o przedstawioną do dnia 10 maja przez stronę rządową prognozę makroekonomiczną oraz przekazaną niezwłocznie po jej wydaniu opinię Rady Fiskalnej dotyczącą rządowej prognozy makroekonomicznej, przedstawiają wspólną propozycję w sprawie wzrostu w następnym roku:
  • 1) wynagrodzeń w gospodarce narodowej, w tym w państwowej sferze budżetowej;
  • 2) minimalnego wynagrodzenia za pracę;
  • 3) emerytur i rent z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
• 2. W przypadku gdy w terminie, o którym mowa w ust. 1, strony pracowników i strony pracodawców Rady nie przedstawią wspólnej propozycji, o której mowa w ust. 1, każda z tych stron może, w terminie 5 dni roboczych, przedstawić swoją propozycję w każdej ze spraw, o których mowa w ust. 1.
• 3. W przypadku gdy w terminie, o którym mowa w ust. 2, strona nie przedstawi propozycji, o której mowa w ust. 1, propozycję w każdej ze spraw, o której mowa w ust. 1, może przedstawić, w terminie 5 dni roboczych, każda z organizacji, której przedstawiciele reprezentują stronę pracowników i stronę pracodawców w Radzie.

Art.  16a. Projekt średniookresowego planu budżetowo-strukturalnego do zaopiniowania przez radę

• 1. Strona rządowa przedstawia Radzie projekt średniookresowego planu budżetowo-strukturalnego lub projekt zmienionego średniookresowego planu budżetowo-strukturalnego.
• 2. Strony pracowników i strony pracodawców Rady niezwłocznie przedstawiają wspólną opinię o dokumentach, o których mowa w ust. 1.

Art.  17. Uchylony

Art.  18. Zajmowanie stanowiska w sprawie projektu ustawy budżetowej

• 1. Strona rządowa, nie później niż 30 dni przed przedstawieniem projektu ustawy budżetowej Sejmowi, kieruje projekt ustawy budżetowej na rok następny wraz z uzasadnieniem do Rady w celu zajęcia stanowiska przez strony pracowników i strony pracodawców.
• 2. Strony pracowników i strony pracodawców Rady zajmują wspólne stanowisko w sprawie projektu ustawy budżetowej na rok następny, nie później niż w 10 dniu roboczym następującym po dniu, w którym otrzymały projekt.
• 3. W przypadku gdy w terminie, o którym mowa w ust. 2, strony nie uzgodnią wspólnego stanowiska, każda ze stron może, w terminie kolejnych 5 dni roboczych, zająć stanowisko w sprawie projektu ustawy budżetowej na rok następny.
• 4. W przypadku gdy w terminie, o którym mowa w ust. 3, strona nie uzgodni stanowiska w sprawie projektu ustawy budżetowej na rok następny, opinię w sprawie projektu ustawy budżetowej na rok następny może przedstawić, w terminie kolejnych 3 dni roboczych, każda z organizacji, której przedstawiciele reprezentują stronę pracowników i stronę pracodawców w Radzie.

Art.  19. Nieprzedstawienie przez strony rady wspólnej propozycji i stanowiska w wyznaczonym terminie

• 1. Nieprzedstawienie wspólnej propozycji i stanowisk, o których mowa w art. 16  i art. 18 , w terminie wyznaczonym odpowiednio w każdym z tych przepisów lub w terminie ustalonym przez Radę, oznacza rezygnację z prawa do ich wyrażenia.
• 2. Terminy, o których mowa w art. 16  i art. 18 , Rada może zmieniać na wniosek strony rządowej.

Art.  20. Informacja o przebiegu wykonania ustawy budżetowej

• Minister właściwy do spraw finansów publicznych przedstawia stronie pracowników i stronie pracodawców Rady informację o przebiegu wykonania ustawy budżetowej za pierwsze półrocze bieżącego roku w terminie do dnia 10 września tego roku.

Art.  21. Informacja z wykonania ustawy budżetowej

• 1. Rada Ministrów przedstawia stronie pracowników i stronie pracodawców Rady, w terminie do dnia 31 maja roku następnego, informację z wykonania ustawy budżetowej.
• 2. Strony pracowników i strony pracodawców Rady, w terminie 14 dni od dnia otrzymania informacji, o której mowa w ust. 1, mogą przedstawić Sejmowi wspólną opinię o wykonaniu ustawy budżetowej.