Ustawa o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu

Art.  55. Centralny rejestr beneficjentów rzeczywistych

• Centralny Rejestr Beneficjentów Rzeczywistych, zwany dalej „Rejestrem”, jest prowadzony przy użyciu systemu teleinformatycznego i służy do przetwarzania informacji o beneficjentach rzeczywistych podmiotów wymienionych w art. 58  oraz informacji o osobach, o których mowa w art. 61  ust. 1.

Art.  56. Właściwość organu w sprawach rejestru beneficjentów rzeczywistych

• Organem właściwym w sprawach Rejestru jest minister właściwy do spraw finansów publicznych.

Art.  57. Zadania organu właściwego w sprawach rejestru beneficjentów rzeczywistych

• 1. Organ właściwy w sprawach Rejestru jest administratorem danych przetwarzanych w Rejestrze.
• 2. Do zadań organu właściwego w sprawach Rejestru należy:
  • 1) prowadzenie Rejestru oraz określanie organizacyjnych warunków i technicznych sposobów jego prowadzenia;
  • 2) przetwarzanie informacji o beneficjentach rzeczywistych podmiotów wymienionych w art. 58  oraz informacji o osobach, o których mowa w art. 61  ust. 1;
  • 3) opracowywanie analiz statystycznych dotyczących informacji przetwarzanych w Rejestrze;
  • 4) nakładanie w drodze decyzji kar pieniężnych, o których mowa w art. 153 ;
  • 5) podejmowanie działań w celu zapewnienia prawidłowości oraz aktualizacji informacji zawartych w Rejestrze.
• 3. (uchylony)

Art.  58. Obowiązek zgłaszania informacji o beneficjentach rzeczywistych

• Do zgłaszania informacji o beneficjentach rzeczywistych i ich aktualizacji są obowiązane:
  • 1) spółki jawne;
  • 2) spółki komandytowe;
  • 3) spółki komandytowo-akcyjne;
  • 4) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością;
  • 4a) proste spółki akcyjne;
  • 5) spółki akcyjne, z wyjątkiem spółek publicznych w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 2080 oraz z 2021 r. poz. 355);
  • 6) trusty, których powiernicy lub osoby zajmujące stanowiska równoważne:
    • a) mają miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub
    • b) nawiązują stosunki gospodarcze lub nabywają nieruchomość na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w imieniu lub na rzecz trustu;
  • 7) spółki partnerskie;
  • 8) europejskie zgrupowania interesów gospodarczych;
  • 9) spółki europejskie;
  • 10) spółdzielnie;
  • 11) spółdzielnie europejskie;
  • 12) stowarzyszenia podlegające wpisowi do Krajowego Rejestru Sądowego;
  • 13) fundacje.

Art.  59. Zakres informacji podlegających zgłoszeniu do rejestru beneficjentów rzeczywistych

• Informacje podlegające zgłoszeniu do Rejestru obejmują:
  • 1) dane identyfikacyjne podmiotów wymienionych w art. 58 :
    • a) nazwę (firmę) lub w przypadku trustu inne dane pozwalające zidentyfikować trust,
    • b) formę organizacyjną,
    • c) siedzibę lub w przypadku trustu miejsce zamieszkania lub siedzibę powiernika trustu lub osoby zajmującej stanowisko równoważne,
    • d) numer w Krajowym Rejestrze Sądowym lub w przypadku trustu nazwę właściwego rejestru wraz z numerem, o ile został wpisany do rejestru,
    • e) NIP, o ile został nadany;
  • 2) dane identyfikacyjne beneficjenta rzeczywistego podmiotów, o których mowa w art. 58  pkt 1–5 i 7–13:
    • a) imię i nazwisko,
    • b) każde posiadane obywatelstwo,
    • c) państwo zamieszkania,
    • d) numer PESEL albo datę urodzenia – w przypadku osób nieposiadających numeru PESEL,
    • e) informację o wielkości i charakterze udziału lub uprawnieniach przysługujących beneficjentowi rzeczywistemu;
  • 3) dane identyfikacyjne beneficjenta rzeczywistego trustu, o którym mowa w art. 58  pkt 6:
    • a) imię i nazwisko,
    • b) każde posiadane obywatelstwo,
    • c) państwo zamieszkania,
    • d) numer PESEL albo datę urodzenia – w przypadku osób nieposiadających numeru PESEL,
    • e) informację o uprawnieniach przysługujących beneficjentowi rzeczywistemu,
    • f) w przypadku, o którym mowa w art. 2  ust. 2 pkt 1 lit. b tiret czwarte, informacje o grupie osób, w których głównym interesie powstał lub działa trust.

Art.  60. Terminy zgłaszania informacji do rejestru beneficjentów rzeczywistych

• 1. Informacje, o których mowa w art. 59 , są zgłaszane do Rejestru w przypadku podmiotów, o których mowa w:
  • 1) art. 58  pkt 1–5 i 7–13, w terminie 14 dni od dnia wpisu tych podmiotów do Krajowego Rejestru Sądowego;
  • 2) art. 58  pkt 6, w terminie 14 dni od dnia:
    • a) utworzenia trustu,
    • b) przeniesienia siedziby lub miejsca zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez powiernika trustu lub osobę zajmującą równoważne stanowisko,
    • c) nawiązania stosunków gospodarczych lub nabycia nieruchomości na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w imieniu lub na rzecz trustu, przez powiernika trustu lub osobę zajmującą równoważne stanowisko.
• 1a. Informacje zgłoszone do Rejestru są aktualizowane w przypadku podmiotów, o których mowa w:
  • 1) art. 58  pkt 1–5 i 7–13, w terminie 14 dni od ich zmiany w Krajowym Rejestrze Sądowym, a w przypadku zmian, dla których skuteczności nie jest wymagany wpis do Krajowego Rejestru Sądowego, w terminie 14 dni od dnia ich dokonania;
  • 2) art. 58  pkt 6, w terminie 14 dni od dnia dokonania ich zmiany.
• 1b. Powiernik lub osoba zajmująca stanowisko równoważne w podmiocie, o którym mowa w art. 58  pkt 6, są obowiązani do aktualizacji informacji zgłoszonych do Rejestru w okresie utrzymywania przez trust stosunków gospodarczych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub w okresie, w którym powiernik lub osoba zajmująca równoważne stanowisko, działając w imieniu lub na rzecz trustu, jest właścicielem lub posiadaczem nieruchomości na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
• 2. Do biegu terminów, o których mowa w ust. 1 i 1a, nie wlicza się sobót i dni ustawowo wolnych od pracy.
• 3. W przypadku awarii lub zakłóceń funkcjonowania systemu teleinformatycznego organ właściwy w sprawach Rejestru informuje o ich wystąpieniu i usunięciu w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw finansów publicznych. W takim przypadku do biegu terminów, o których mowa w ust. 1 i 1a , nie wlicza się okresu od chwili wystąpienia awarii lub zakłócenia wskazanych w informacji zamieszczonej w tym Biuletynie do chwili zamieszczenia informacji o ich usunięciu.

Art.  60a. Obowiązki informacyjne beneficjenta rzeczywistego

• Beneficjent rzeczywisty jest obowiązany dostarczyć podmiotowi, o którym mowa w art. 58  pkt 1–5 i 7–13, lub powiernikowi, lub osobie zajmującej stanowisko równoważne w podmiocie, o którym mowa w art. 58  pkt 6, wszystkie informacje oraz dokumenty niezbędne do zgłoszenia informacji o beneficjencie rzeczywistym i jej aktualizacji w terminach określonych w art. 60  ust. 1 i 1a.

Art.  61. Tryb dokonywania zgłoszenia do rejestru beneficjentów rzeczywistych

• 1. Zgłoszenia do Rejestru dokonuje osoba ustawowo uprawniona do reprezentacji podmiotu wymienionego w art. 58  pkt 1–5 i 7–13 albo powiernik lub osoba zajmująca stanowisko równoważne w podmiocie, o którym mowa w art. 58  pkt 6.
• 1a. Osoba, o której mowa w ust. 1, dokonując zgłoszenia, podaje:
  • 1) imię i nazwisko;
  • 2) obywatelstwo;
  • 3) państwo zamieszkania;
  • 4) numer PESEL albo datę urodzenia – w przypadku osób nieposiadających numeru PESEL;
  • 5) funkcję uprawniającą do dokonania zgłoszenia.
• 2. Zgłoszenia dokonuje się nieodpłatnie za pomocą środków komunikacji elektronicznej.
• 3. Zgłoszenie składane jest w formie dokumentu elektronicznego, zgodnie ze wzorem udostępnionym przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych.
• 4. Zgłoszenie jest opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym lub podpisem potwierdzonym profilem zaufanym ePUAP oraz zawiera oświadczenie osoby dokonującej zgłoszenia do Rejestru o prawdziwości informacji zgłaszanych do Rejestru.
• 5. Oświadczenie, o którym mowa w ust. 4, składane jest pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia. Składający oświadczenie jest obowiązany do zawarcia w nim klauzuli o następującej treści: „Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.”. Klauzula ta zastępuje pouczenie o odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.

Art.  61a. Obowiązki instytucji obowiązanej w przypadku rozbieżności miedzy informacjami w rejestrze beneficjentów rzeczywistych a ustalonymi

• 1. Instytucja obowiązana odnotowuje rozbieżności między informacjami zgromadzonymi w Rejestrze a ustalonymi przez nią informacjami o beneficjencie rzeczywistym klienta i podejmuje czynności w celu wyjaśnienia przyczyn tych rozbieżności.
• 2. W przypadku potwierdzenia odnotowanych rozbieżności instytucja obowiązana przekazuje organowi właściwemu w sprawach Rejestru zweryfikowaną informację o tych rozbieżnościach wraz z uzasadnieniem i dokumentacją dotyczącą odnotowanych rozbieżności.
• 3. Jednostki współpracujące mogą informować o odnotowanych rozbieżnościach między informacjami zgromadzonymi w Rejestrze a posiadanymi informacjami o beneficjentach rzeczywistych. Przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio.
• 4. Informacje, o których mowa w ust. 2 i 3, mogą być przekazywane za pośrednictwem systemu teleinformatycznego, o którym mowa w art. 55 .
• 5. Organ właściwy w sprawach Rejestru po uzyskaniu informacji o rozbieżnościach, o których mowa w ust. 2 lub 3, podejmuje czynności zmierzające do ich wyjaśnienia.

Art.  61b. Postępowanie wyjaśniające w sprawie prawidłowości i aktualności informacji zgromadzonych w rejestrze beneficjentów rzeczywistych

• 1. Organ właściwy w sprawach Rejestru może wszcząć postępowanie w celu wyjaśnienia, czy informacje zgromadzone w Rejestrze są prawidłowe i aktualne. Informację o wszczęciu oraz zakończeniu postępowania zamieszcza się w Rejestrze.
• 2. Organ właściwy w sprawach Rejestru może wydać decyzję o sprostowaniu danych w Rejestrze. Decyzja zastępuje zgłoszenie informacji, o których mowa w art. 59 .
• 3. Do postępowania w pierwszej instancji w sprawie wydania decyzji, o której mowa w ust. 2, nie stosuje się przepisów art. 9 , art. 11 , art. 13 , art. 31 , art. 61  § 4, art. 73 , art. 78  i art. 79  ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego.

Art.  62. Rozporządzenie w sprawie sposobu i trybu składania zgłoszenia do rejestru

• Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia, sposób i tryb składania zgłoszenia do Rejestru, o którym mowa w art. 61 , mając na uwadze konieczność zapewnienia bezpiecznego, sprawnego i wiarygodnego zgłoszenia.

Art.  63. Termin wprowadzania do rejestru informacji ze zgłoszenia

• Informacje, o których mowa w art. 59  i art. 61  ust. 1a, są wprowadzane do Rejestru niezwłocznie po ich zgłoszeniu lub aktualizacji.

Art.  64. Okres przechowywania informacji zgromadzonych w rejestrze beneficjentów rzeczywistych

• Informacje, o których mowa w art. 59  i art. 61  ust. 1a, dotyczące podmiotów, o których mowa w art. 58 :
  • 1) pkt 1–5 i 7–13 – są przechowywane przez okres 10 lat, licząc od dnia, w którym dokonano wykreślenia informacji o tych podmiotach z Krajowego Rejestru Sądowego;
  • 2) pkt 6 – są przechowywane przez okres 10 lat, licząc od dnia, w którym ustał obowiązek zgłoszenia danych do Rejestru lub ich aktualizacji.

Art.  65. Uchylony

Art.  66. Przetwarzanie danych osobowych zgromadzonych w rejestrze

• Do przetwarzania danych osobowych zgromadzonych w Rejestrze nie stosuje się przepisów art. 15  ust. 1 lit. c rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE L 119 z 04.05.2016, str. 1, z późn. zm.).

Art.  67. Jawność rejestru

• Rejestr jest jawny.

Art.  68. Domniemanie prawdziwości danych wprowadzonych do rejestru beneficjentów rzeczywistych

• Domniemywa się, że dane wprowadzone do Rejestru są prawdziwe. Osoba dokonująca zgłoszenia lub aktualizacji informacji, o których mowa w art. 59 , i zgłoszenia informacji, o których mowa w art. 61  ust. 1a, ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną zgłoszeniem do Rejestru nieprawdziwych danych, a także niezgłoszeniem w ustawowym terminie danych i zmian danych objętych wpisem do Rejestru, chyba że szkoda nastąpiła wskutek działania siły wyższej albo wyłącznie z winy poszkodowanego lub osoby trzeciej, za którą osoba dokonująca zgłoszenia informacji o beneficjentach rzeczywistych i ich aktualizacji nie ponosi odpowiedzialności.

Art.  69. Nieodpłatne udostępnianie informacji o beneficjentach zgromadzonych w rejestrze

• Informacje o których mowa w art. 59 , zgromadzone w Rejestrze są udostępniane nieodpłatnie.

Art.  70. Forma udostępniania z rejestru informacji o beneficjentach rzeczywistych

• Informacje, o których mowa w art. 59 , zgromadzone w Rejestrze są udostępniane za pomocą środków komunikacji elektronicznej.

Art.  70a. Podmioty uprawnione do dostępu do informacji z rejestru beneficjentów rzeczywistych

• 1. W celu realizacji ustawowych zadań informacje, o których mowa w art. 59 , udostępnia się:
  • 1) Generalnemu Inspektorowi,
  • 2) Komendantowi Głównemu Policji,
  • 3) Komendantowi Centralnego Biura Śledczego Policji,
  • 4) Komendantowi Centralnego Biura Zwalczania Cyberprzestępczości,
  • 5) komendantom wojewódzkim Policji i Komendantowi Stołecznemu Policji,
  • 6) Komendantowi Głównemu Żandarmerii Wojskowej,
  • 7) Komendantowi Głównemu Straży Granicznej,
  • 8) Szefowi Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego,
  • 9) Szefowi Agencji Wywiadu,
  • 10) Szefowi Krajowej Administracji Skarbowej,
  • 11) Szefowi Służby Kontrwywiadu Wojskowego,
  • 12) Szefowi Służby Wywiadu Wojskowego,
  • 13) Szefowi Centralnego Biura Antykorupcyjnego,
  • 14) Inspektorowi Nadzoru Wewnętrznego,
  • 15) Komendantowi Biura Spraw Wewnętrznych Policji,
  • 16) Komendantowi Biura Spraw Wewnętrznych Straży Granicznej,
  • 17) Przewodniczącemu KNF,
  • 18) Prezesowi NIK,
  • 19) Prezesowi NBP,
  • 20) sądom,
  • 21) prokuraturze – za pomocą urządzeń teletransmisji danych.
• 2. Podmiotowi, o którym mowa w ust. 1, organ właściwy w sprawach Rejestru udostępnia, za pomocą urządzeń teletransmisji danych, informacje, o których mowa w art. 59 , na wniosek złożony przed pierwszym udostępnieniem tych informacji za pomocą urządzeń teletransmisji danych, jeżeli podmiot ten spełnia łącznie następujące warunki:
  • 1) posiada urządzenia lub systemy teleinformatyczne przeznaczone do komunikowania się z Rejestrem, umożliwiające identyfikację osoby uzyskującej dane z rejestru, zakres oraz datę ich uzyskania;
  • 2) posiada zabezpieczenia techniczne i organizacyjne właściwe dla przetwarzania danych osobowych, w szczególności uniemożliwiające dostęp osób nieuprawnionych do przetwarzania danych osobowych i wykorzystanie danych niezgodnie z celem ich uzyskania;
  • 3) uzyskanie danych tą drogą jest uzasadnione specyfiką lub zakresem wykonywanych zadań albo prowadzonej działalności.

Art.  70b. Udostępnianie informacji z rejestru beneficjentów rzeczywistych za pomocą urządzeń teletransmisji danych

• 1. W sprawach o udostępnianie, za pomocą urządzeń teletransmisji danych, informacji, o których mowa w art. 59 , organ właściwy w sprawach Rejestru:
  • 1) wyraża zgodę na ich udostępnianie,
  • 2) odmawia wyrażenia zgody na ich udostępnianie,
  • 3) cofa zgodę na ich udostępnianie – w drodze decyzji.
• 2. Podmiotowi, o którym mowa w art. 70a  ust. 1, organ właściwy cofa zgodę na udostępnianie, za pomocą urządzeń teletransmisji danych, informacji, o których mowa w art. 59 :
  • 1) na wniosek tego podmiotu;
  • 2) w przypadku braku uzasadnienia dla dalszego udostępniania tych danych;
  • 3) jeżeli przestały być spełniane warunki określone w art. 70a .
• 3. Decyzja o cofnięciu zgody na udostępnianie, za pomocą urządzeń teletransmisji danych, informacji, o których mowa w art. 59 , podlega natychmiastowemu wykonaniu.
• 4. Do decyzji, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego.

Art.  70c. Przetwarzanie informacji uzyskanych z rejestru beneficjentów rzeczywistych

• Podmioty, o których mowa w art. 70a  ust. 1, w zakresie swojej właściwości przetwarzają informacje, o których mowa w art. 59 , w tym dane osobowe, uzyskane z Rejestru. Przetwarzanie informacji, w tym danych osobowych, może mieć charakter niejawny oraz odbywać się bez zgody i wiedzy osoby, której dane dotyczą.

Art.  71. Rozporządzenie w sprawie udostępniania informacji z rejestru

• Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia:
  • 1) sposób sporządzania i składania wniosków o udostępnienie informacji, o których mowa w art. 59 , oraz udostępniania tych informacji,
  • 2) tryb składania wniosków o udostępnienie informacji, o których mowa w art. 59 , oraz udostępniania tych informacji,
  • 3) terminy udostępniania informacji, o których mowa w art. 59  – mając na uwadze potrzebę zapewnienia szybkiego, wiarygodnego i bezpiecznego dostępu do informacji z Rejestru.

Art.  71a. Rozporządzenie w sprawie wyznaczenia organu kas do wykonywania zadań z zakresu prowadzenia rejestru beneficjentów rzeczywistych

• Minister właściwy do spraw finansów publicznych może wyznaczyć, w drodze rozporządzenia, organ Krajowej Administracji Skarbowej do wykonywania zadań organu właściwego w sprawach Rejestru, określając zakres tych zadań, mając na względzie przygotowanie techniczne i organizacyjne urzędu obsługującego ten organ.