1. Lexlege
  2. System informacji prawnej
  3. Ustawa o Polskiej Akademii Nauk
  4. Rozdział 4. Korporacja uczonych Akademii

Ustawa o Polskiej Akademii Nauk

Stan prawny aktualny na dzień: 

Dz.U.2026.0.168.t.j. - Ustawa z dnia 30 kwietnia 2010 r. o Polskiej Akademii Nauk

Przejdź do
Wersje aktu
Ucz się z ArslegePobierz PDF

Wersja obowiązująca

Rozdział 4. Korporacja uczonych Akademii

Art.  27. Korporacja uczonych akademii

  • Korporacja uczonych Akademii obejmuje:
    • 1) wydziały, w liczbie nie większej niż pięć;
    • 2) oddziały;
    • 3) komitety naukowe;
    • 4) komitety problemowe;
    • 5) akademię młodych uczonych;
    • 6) komisję do spraw etyki w nauce;
    • 7) komisję rewizyjną.

Art.  28. Wydziały akademii, rady kuratorów

  • 1. Liczbę oraz nazwy wydziałów Akademii określa jej statut.
  • 2. Każdy członek Akademii, stosownie do specjalności naukowej, którą reprezentuje, wchodzi w skład jednego wydziału.
  • 3. Członkowie Akademii wchodzą w ramach każdego wydziału do rady kuratorów dla instytutów naukowych lub centrów, o których mowa w art. 57 , których działalność naukowa odpowiada zakresowi działania danego wydziału. Prezes Akademii na wniosek Prezydium Akademii powołuje w skład każdej z rad kuratorów dwóch wybitnych uczonych reprezentujących zagraniczne środowisko naukowe oraz po dwóch wybitnych uczonych polskich niebędących członkami Akademii.
  • 4. Do zadań rad kuratorów należy:
    • 1) przeprowadzanie okresowej oceny instytutów naukowych na potrzeby Akademii i jej organów, w tym wyznaczanie krajowych i międzynarodowych audytorów i rozpatrywanie ich raportów;
    • 2) występowanie do Prezesa Akademii z wnioskami o utworzenie, połączenie, podział, reorganizację, przekształcenie albo likwidację instytutu naukowego;
    • 3) przeprowadzanie konkursów na stanowisko dyrektora instytutu naukowego, w tym powoływanie komisji konkursowej;
    • 4) dokonywanie oceny komitetów naukowych.
  • 5. Rada kuratorów właściwego wydziału wybiera ze swojego grona przewodniczącego i jego zastępcę. Kadencja przewodniczącego rady kuratorów i jego zastępcy trwa 4 lata. Na podstawie dokonanego wyboru Prezes Akademii nawiązuje stosunek pracy z przewodniczącym i zastępcą przewodniczącego rady kuratorów.
  • 6. Sposób funkcjonowania rady kuratorów oraz tryb wyboru jej przewodniczącego i jego zastępcy określa regulamin uchwalony przez radę kuratorów.

Art.  29. Nadzór nad pracami wydziału

  • Nadzór nad pracami wydziału sprawuje wiceprezes Akademii, wskazany przez Prezesa Akademii, zgodnie ze specjalnością naukową, którą reprezentuje.

Art.  30. Zadania wydziału

  • 1. Wydział uczestniczy w wykonywaniu zadań Akademii w dyscyplinach naukowych objętych zakresem jego działania.
  • 2. Wydział koordynuje działalność instytutów naukowych objętych zakresem jego działania, w szczególności opiniuje wnioski z okresowej oceny instytutów naukowych Akademii, o której mowa w art. 28  ust. 4 pkt 1, oraz współdziała z Kancelarią Akademii w zakresie zapewnienia nieruchomości dla istniejących i nowo tworzonych jednostek naukowych i innych jednostek organizacyjnych Akademii.
  • 3. Wydział koordynuje i nadzoruje działalność komitetów naukowych objętych zakresem jego działania.
  • 4. Do podejmowania uchwał wydziału stosuje się przepisy art. 14  ust. 3.

Art.  31. Oddział akademii

  • 1. Oddział może być utworzony w celu wykonywania zadań Akademii w określonym regionie kraju.
  • 2. W skład oddziału wchodzą członkowie krajowi mający miejsce zamieszkania lub zatrudnienia w danym regionie kraju oraz inni członkowie krajowi deklarujący chęć uczestniczenia w pracach oddziału.
  • 3. Utworzenie i likwidacja oddziału wymaga uchwały Zgromadzenia Ogólnego Akademii, zatwierdzonej przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki.
  • 4. Organami oddziału są: prezes oddziału i prezydium oddziału.
  • 5. W skład prezydium oddziału wchodzą: prezes oddziału, jego zastępcy oraz inne osoby wybrane przez członków, o których mowa w ust. 2.
  • 6. Zgromadzenie członków oddziału wybiera na 4-letnią kadencję prezydium i prezesa oddziału. Tryb wyboru prezydium i prezesa oddziału określa regulamin uchwalony przez zgromadzenie członków oddziału. Na podstawie dokonanego wyboru Prezes Akademii nawiązuje stosunek pracy z prezesem oddziału.
  • 7. Prezes oddziału może pełnić swoją funkcję nie dłużej niż przez dwie kadencje.
  • 8. Organizację i szczegółowy zakres działania oddziału oraz zadania jego organów, o których mowa w ust. 4, określa statut oddziału uchwalony przez Prezydium Akademii.
  • 9. Do zakresu działania oddziału należy w szczególności:
    • 1) integracja życia naukowego i współpraca ze wszystkimi instytucjami naukowymi w określonym regionie kraju;
    • 2) współdziałanie z organami samorządu terytorialnego i organami administracji rządowej w województwie, w szczególności przez wykonywanie ekspertyz na rzecz tych organów;
    • 3) pozyskiwanie środków europejskich i innych środków pochodzących ze źródeł zagranicznych na rzecz realizacji badań naukowych i prac rozwojowych, w szczególności dotyczących tematyki regionalnej;
    • 4) inicjowanie i prowadzenie międzynarodowej współpracy naukowej z regionami państw członkowskich Unii Europejskiej oraz z innymi krajami sąsiadującymi z Rzecząpospolitą Polską;
    • 5) upowszechnianie i promocja działalności naukowej;
    • 6) współpraca z Kancelarią Akademii w zakresie gospodarowania nieruchomościami.
  • 10. Obsługę administracyjną oddziału sprawuje Kancelaria Akademii.

Art.  32. Rozporządzenie w sprawie wynagrodzenia prezesów oddziałów oraz przewodniczących i wiceprzewodniczących rad kuratorów

  • Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego i nauki określi, w drodze rozporządzenia, wysokość wynagrodzenia prezesów oddziałów oraz przewodniczących i wiceprzewodniczących rad kuratorów, uwzględniając kwalifikacje poszczególnych osób, pełnione funkcje oraz zakres realizowanych przez nie obowiązków.

Art.  33. Komitet naukowy

  • Komitet naukowy jest samorządną reprezentacją dyscypliny lub pokrewnych dyscyplin naukowych służącą integrowaniu uczonych z całego kraju.

Art.  34. Zgromadzenie ogólne akademii

  • Zgromadzenie Ogólne Akademii tworzy komitety naukowe, wskazując wydziały, z którymi one współpracują.

Art.  35. Skład i organy komitetu naukowego

  • 1. W skład komitetu naukowego wchodzą członkowie krajowi Akademii zgodnie z ich specjalnością naukową oraz osoby wybrane przez właściwe środowisko naukowe.
  • 2. Organami komitetu naukowego są: przewodniczący komitetu naukowego oraz prezydium komitetu naukowego.
  • 3. W skład prezydium komitetu naukowego wchodzą: przewodniczący komitetu naukowego, jego zastępcy oraz inne osoby, wybrane przez członków komitetu naukowego.
  • 4. Przewodniczącego komitetu naukowego powołuje Prezydium Akademii.
  • 5. Komitet naukowy może powołać do swojego składu specjalistów z różnych dziedzin życia gospodarczego i społecznego oraz praktycznego zastosowania nauki.
  • 6. Kadencja komitetu naukowego i jego organów trwa 4 lata i rozpoczyna się od dnia pierwszego zebrania w nowo wybranym składzie.
  • 7. Przewodniczący komitetu naukowego może pełnić tę funkcję nie dłużej niż przez dwie kolejne kadencje.
  • 8. Przewodniczący komitetu naukowego, który nie jest członkiem Akademii, uczestniczy w zebraniach właściwego wydziału, bez głosu stanowiącego.
  • 9. Tryb wyboru członków komitetu naukowego i jego organów określa regulamin uchwalony przez Prezydium Akademii.

Art.  36. Zadania komitetu naukowego

  • 1. Do zadań komitetu naukowego należy w szczególności:
    • 1) rozważanie istotnych problemów reprezentowanej dyscypliny lub pokrewnych dyscyplin naukowych oraz organizowanie w tym celu debat, dyskusji i konferencji naukowych;
    • 2) upowszechnianie wyników debat, dyskusji i konferencji naukowych, o których mowa w pkt 1;
    • 3) przeprowadzanie ocen stanu i potrzeb reprezentowanej dyscypliny lub pokrewnych dyscyplin naukowych oraz instytucji naukowych, z ich własnej inicjatywy lub na wniosek jednego z organów Akademii;
    • 4) przygotowywanie opinii, ocen, ekspertyz i prognoz naukowych dotyczących reprezentowanej dyscypliny lub pokrewnych dyscyplin naukowych;
    • 5) współpraca z organami i instytutami naukowymi Akademii we wspieraniu rozwoju osób rozpoczynających karierę naukową;
    • 6) współdziałanie przy wprowadzaniu w życie i upowszechnianiu wyników działalności naukowej;
    • 7) dbałość o reprezentatywny wkład nauki polskiej w rozwój nauki w świecie, w tym przez rozwój współpracy międzynarodowej;
    • 8) wspólne z innymi komitetami naukowymi przygotowywanie multidyscyplinarnych opracowań naukowych, z ich własnej inicjatywy lub na wniosek jednego z organów Akademii;
    • 9) ocena wydawnictw naukowych.
  • 2. Działalność komitetu naukowego podlega ocenie raz w okresie kadencji. Wiceprezes Akademii nadzorujący prace wydziału, z którym współpracuje komitet naukowy, po upływie 2 lat od rozpoczęcia kadencji zarządza przeprowadzenie oceny przez radę kuratorów wydziału.

Art.  37. Komitet problemowy

  • 1. Komitet problemowy może być utworzony przez Prezydium Akademii na wniosek Prezesa Akademii.
  • 2. Uchwała Prezydium Akademii o utworzeniu komitetu problemowego określa jego zadania i strukturę organizacyjną.
  • 3. Przewodniczącego oraz członków komitetu problemowego powołuje Prezydium Akademii.
  • 4. Komitet problemowy może działać przy Prezydium Akademii albo przy wydziale.

Art.  38. Akademia młodych uczonych

  • 1. W celu promowania działalności naukowej prowadzonej przez wybitnych młodych przedstawicieli nauki polskiej tworzy się akademię młodych uczonych.
  • 2. Szczegółowe zasady wyboru członków i organów akademii młodych uczonych, zakres jej działania i strukturę organizacyjną określa statut Akademii.
  • 3. Akademia młodych uczonych liczy nie więcej niż 10 % ustawowej liczby członków krajowych Akademii.

Art.  39. Kompetencje komisji do spraw etyki w nauce

  • 1. Komisja do spraw etyki w nauce wyraża opinie w sprawach dotyczących naruszeń zasad etyki w nauce przez pracownika uczelni, jednostki naukowej Akademii oraz instytutu badawczego, o którym mowa w ustawie z dnia 30 kwietnia 2010 r. o instytutach badawczych (Dz. U. z 2024 r. poz. 534 oraz z 2025 r. poz. 1017 i 1080), w szczególności w postępowaniach prowadzonych przez komisje dyscyplinarne.
  • 2. Komisja do spraw etyki w nauce może z własnej inicjatywy kierować sprawy dotyczące naruszeń zasad etyki w nauce przez pracowników, o których mowa w ust. 1, do właściwych komisji dyscyplinarnych z zaleceniem przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Informację o wynikach takiego postępowania właściwa komisja dyscyplinarna przekazuje po jego zakończeniu, bez zbędnej zwłoki, do wiadomości komisji do spraw etyki w nauce.
  • 3. Komisja do spraw etyki w nauce opracowuje kodeks etyki pracownika naukowego oraz prowadzi działalność mającą na celu upowszechnianie standardów rzetelności badań naukowych.
  • 4. Kadencja komisji do spraw etyki w nauce trwa 4 lata i odpowiada kadencji organów Akademii.

Art.  40. Skład komisji do spraw etyki w nauce

  • 1. W skład komisji do spraw etyki w nauce wchodzi nie więcej niż dziewięć osób reprezentujących środowisko nauki i szkolnictwa wyższego w Rzeczypospolitej Polskiej.
  • 2. Komisja do spraw etyki w nauce wybiera swojego przewodniczącego na pierwszym posiedzeniu.
  • 3. Komisja do spraw etyki w nauce orzeka w zespołach trzyosobowych.
  • 4. Skład zespołu orzekającego oraz przewodniczącego zespołu ustala przewodniczący komisji do spraw etyki w nauce.
  • 5. Obsługę administracyjną komisji do spraw etyki w nauce sprawuje Kancelaria Akademii.
  • 6. Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego i nauki określi, w drodze rozporządzenia, tryb wyboru członków komisji do spraw etyki w nauce oraz tryb jej prac i sposób wykorzystania wiążących opinii komisji oraz sposób finansowania, mając na uwadze zapewnienie jej sprawnego działania.

Art.  41. Komisja rewizyjna

  • 1. Komisja rewizyjna kontroluje działalność finansową i gospodarczą Akademii.
  • 2. Skład komisji rewizyjnej oraz szczegółowy zakres jej działalności określa statut Akademii.

Art.  41a. Posiedzenia gremiów kolegialnych przy użyciu środków komunikacji elektronicznej

  • Posiedzenia gremiów kolegialnych podmiotów, o których mowa w art. 27  pkt 1 i 2, oraz posiedzenia podmiotów, o których mowa w art. 27  pkt 3–7, mogą być przeprowadzane przy użyciu środków komunikacji elektronicznej, zapewniających w szczególności:
    • 1) transmisję posiedzenia w czasie rzeczywistym między jego uczestnikami,
    • 2) wielostronną komunikację w czasie rzeczywistym, w ramach której uczestnicy posiedzenia mogą wypowiadać się w jego toku – z zachowaniem niezbędnych zasad bezpieczeństwa.