Ustawa o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych

Art.  95. Składki na rachunki prowadzone przez fundusze

• Składki są wpłacane na rachunki prowadzone przez otwarte fundusze, w wysokości i na zasadach określonych w odrębnych ustawach, lub na rachunki prowadzone przez pracownicze fundusze, w wysokości i z częstotliwością określoną na zasadach, o których mowa w ustawie o pracowniczych programach emerytalnych.

Art.  96. Wpłaty składek do pracowniczego funduszu

• 1. Składki do pracowniczego funduszu są wpłacane w imieniu pracowników będących członkami tego funduszu.
• 2. Wpłaty składek, o których mowa w ust. 1, w imieniu pracowników dokonuje ich pracodawca będący akcjonariuszem pracowniczego towarzystwa.
• 3. Składka do pracowniczego funduszu może być wpłacona także w wyniku dokonania wypłaty transferowej, o której mowa w ustawie o pracowniczych programach emerytalnych.
• 4. Pracodawca zagraniczny jest obowiązany do regularnego opłacania składek pracowników zagranicznych, o których mowa w art. 2  ust. 4.
• 5. Wpłaty do PPK dokonywane są na rachunek funduszu emerytalnego, który niezwłocznie dokonuje ich przeliczenia na jednostki rozrachunkowe oraz zapisuje te jednostki rozrachunkowe na rachunku PPK uczestnika PPK.

Art.  96a. Przekazywanie składek na wyodrębniony rachunek ike lub ikze

• 1. Składki na wyodrębniony rachunek IKE lub IKZE prowadzony przez dobrowolny fundusz są wpłacane przez członka dobrowolnego funduszu.
• 2. Składka na wyodrębniony rachunek IKE lub IKZE prowadzony przez dobrowolny fundusz może być wpłacona w wyniku dokonania wypłaty transferowej środków zgromadzonych na IKE oraz IKZE, o której mowa w ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 r. o indywidualnych kontach emerytalnych oraz indywidualnych kontach zabezpieczenia emerytalnego.
• 3. Wpłaty do PPK dokonywane są na rachunek wspólny rozliczeniowy funduszy emerytalnych będących funduszami zdefiniowanej daty w rozumieniu ustawy z dnia 4 października 2018 r. o pracowniczych planach kapitałowych zarządzanymi przez jedno powszechne towarzystwo emerytalne, które niezwłocznie dokonują ich przeliczenia na jednostki rozrachunkowe oraz zapisują te jednostki rozrachunkowe na rachunku PPK uczestnika PPK.

Art.  97. Forma wpłat do funduszy

• 1. Wpłaty do otwartych funduszy i pracowniczych funduszy mogą być dokonywane w formie papierów wartościowych, na zasadach określonych w odrębnych ustawach.
• 2. Wpłaty do pracowniczych funduszy mogą być dokonywane w formie akcji, o których mowa w art. 101 , na zasadach określonych w rozdziale 10.

Art.  98. Rachunek członka funduszu

• Z chwilą przystąpienia członka do funduszu, fundusz otwiera dla niego rachunek, na który są wpłacane składki oraz przekazywane wypłaty transferowe.

Art.  99. Jednostki rozrachunkowe

• 1. Składki wpłacane do funduszu oraz otrzymane wypłaty transferowe są przeliczane na jednostki rozrachunkowe, z wyjątkiem składek pracowników zagranicznych, o których mowa w art. 2  ust. 4, przekazywanych do zakładu ubezpieczeń na życie.
• 2. (uchylony)
• 3. Całkowita wartość jednostek rozrachunkowych jest zawsze równa całkowitej wartości aktywów netto funduszu przeliczonych na te jednostki.
• 4. Składki oraz otrzymane wypłaty transferowe mogą być przeliczane również na części ułamkowe jednostki rozrachunkowej, a wartość środków na rachunku członka może być wyrażona w takich częściach ułamkowych.
• 5. Wartość aktywów netto funduszu oraz wartość jednostki rozrachunkowej jest ustalana zgodnie z zasadami wyceny aktywów i zobowiązań funduszy.
• 6. Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady wyceny aktywów i zobowiązań funduszy.

Art.  100. Zasady przeliczania wpłacanych składek i otrzymanych wypłat transferowych na jednostki rozrachunkowe

• 1. Przeliczanie na jednostki rozrachunkowe wpłacanych składek oraz otrzymanych wypłat transferowych następuje w określonym zgodnie z ust. 2 dniu, zwanym dalej "dniem przeliczenia", według wartości jednostek rozrachunkowych na ten dzień.
• 1a. Wartość jednostki rozrachunkowej w dniu przeliczenia jest ustalana przez podzielenie wartości aktywów netto funduszu w dniu przeliczenia przez liczbę jednostek rozrachunkowych zapisanych w tym dniu na rachunkach prowadzonych przez fundusz.
• 2. W przypadku pracowniczych funduszy dniem przeliczenia jest ostatni dzień roboczy miesiąca, o ile fundusz nie określi w statucie także innych dni przeliczenia. W przypadku otwartych funduszy i dobrowolnych funduszy dniem przeliczenia jest każdy dzień roboczy.
• 3. W pierwszym dniu przeliczenia, następującym po dokonaniu wpłaty pierwszej składki do funduszu, wartość jednostki rozrachunkowej wynosi 10 zł.
• 4. Do czasu przeliczenia składek i wypłat transferowych są one przechowywane na odrębnym rachunku pieniężnym funduszu. Odsetki należne z tytułu przechowywania środków pieniężnych na tym rachunku stanowią przychód funduszu.
• 5. Przeliczanie papierów wartościowych, o których mowa w art. 97  ust. 1, na jednostki rozrachunkowe odbywa się na zasadach określonych w odrębnych ustawach.
• 6. (uchylony)

Art.  100a. Zasady zwracania do zus nienależnie otrzymanej składki

• 1. Otwarty fundusz jest zobowiązany do zwrotu do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nienależnie otrzymanej składki.
• 1a. Kwotę składki, o której mowa w ust. 1, ustala się przez umorzenie jednostek rozrachunkowych uzyskanych za nienależnie otrzymaną składkę oraz nienależnie otrzymane odsetki określone przepisami o systemie ubezpieczeń społecznych.
• 1b. W przypadku dokonania wypłaty transferowej, zgodnie z art. 119 , art. 126  lub art. 131 , kwotę składki, o której mowa w ust. 1, ustala się przez umorzenie jednostek rozrachunkowych odpowiadających kwocie uzyskanej z umorzenia jednostek rozrachunkowych odpowiadających kwocie nienależnie otrzymanej składki od otwartego funduszu, który dokonał wypłaty transferowej.
• 2. (uchylony)
• 3. Otwarty fundusz zwraca kwotę składki:
  • 1) ustaloną zgodnie z ust. 1a, powiększoną o nominalną wartość opłaty, o której mowa w art. 134  ust. 1, pobranej przez towarzystwo zarządzające otwartym funduszem, albo
  • 2) ustaloną zgodnie z ust. 1b.
• 3a. W przypadku dokonania wypłaty transferowej otwarty fundusz, do którego nienależnie otrzymana składka została wpłacona przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, zwraca pobraną opłatę, o której mowa w art. 134  ust. 1.
• 4. Jeżeli przekazanie do otwartego funduszu nienależnej składki nastąpiło z przyczyn leżących po stronie towarzystwa zarządzającego tym funduszem, suma kwot, o których mowa w ust. 3 i 3a, nie może być niższa od nominalnej wartości nienależnie otrzymanej składki, powiększonej o odsetki określone przepisami o systemie ubezpieczeń społecznych.
• 5. Kwotę stanowiącą równowartość opłat, o których mowa w ust. 3 i 3a, oraz różnicę pomiędzy nienależnie otrzymaną składką, powiększoną o odsetki określone przepisami o systemie ubezpieczeń społecznych, a sumą kwot, o których mowa w ust. 3 i 3a, finansuje towarzystwo zarządzające otwartym funduszem.
• 6. (uchylony)
• 7. Jeżeli zwrot nienależnej składki następuje w wyniku nieważności umowy z otwartym funduszem, a otwarty fundusz dokonał wypłaty transferowej zgodnie z art. 119 , art. 126  lub art. 131 , towarzystwo zarządzające tym funduszem finansuje kwotę stanowiącą równowartość różnicy pomiędzy kwotą określoną, zgodnie z ust. 4, do dnia dokonania wypłaty transferowej, a kwotą przekazaną w wypłacie transferowej.
• 7a. Jeżeli zwrot nienależnie otrzymanej składki następuje w sytuacji unieważnienia umowy lub zmiany z urzędu przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych nieprawidłowego wpisu w Centralnym Rejestrze Członków Otwartych Funduszy Emerytalnych, całą kwotę otrzymaną w wyniku wypłaty transferowej traktuje się jako jedną składkę.
• 8. Jeżeli osoba, za którą została przekazana nienależna składka, jest członkiem innego otwartego funduszu, kwota ustalona zgodnie z ust. 3-4 jest przekazywana przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych do tego funduszu.
• 9. Kwota, o której mowa w ust. 8, nie może być niższa niż nominalna wartość należnej składki powiększonej o odsetki określone przepisami o systemie ubezpieczeń społecznych.
• 10. Odsetki, o których mowa w ust. 4, nalicza się za okres od dnia obciążenia rachunku bankowego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych kwotą nienależnie otrzymanej składki do dnia jej zwrotu.
• 11. Zwrotu nienależnie otrzymanej składki dokonuje się poprzez potrącenia ze składek przekazywanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych do otwartego funduszu.
• 12. Jeżeli Zakład Ubezpieczeń Społecznych przekazał składkę, o której mowa w ust. 1, wraz z odsetkami za opóźnienie, do odsetek tych stosuje się odpowiednio ust. 1-11 dotyczące składki.

Art.  100b. Uchylony

Art.  100c. Obowiązek przekazania środków członka otwartego funduszu na fundusz emerytalny fus

• 1. Zakład Ubezpieczeń Społecznych informuje otwarty fundusz o obowiązku przekazania środków zgromadzonych na rachunku członka otwartego funduszu na fundusz emerytalny FUS w związku:
  • 1) z osiągnięciem przez ubezpieczonego wieku niższego o 10 lat od wieku emerytalnego, o którym mowa w art. 24  ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych;
  • 2) ze złożeniem przez ubezpieczonego wniosku o emeryturę, o której mowa w art. 88a  ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2023 r. poz. 984, 1234, 1586 i 1672).
• 2. W przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, każdego miesiąca umorzeniu podlega liczba jednostek rozrachunkowych będących ilorazem liczby jednostek rozrachunkowych zgromadzonych na rachunku członka otwartego funduszu i wyrażonej w miesiącach różnicy między wiekiem emerytalnym, o którym mowa w art. 24  ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, a wiekiem członka otwartego funduszu w dniu dokonywania umorzenia.
• 2a. W przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, umorzeniu podlegają wszystkie jednostki rozrachunkowe zgromadzone na rachunku członka otwartego funduszu.
• 3. Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, terminy, sposób i tryb:
  • 1) informowania przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych otwartego funduszu o obowiązku przekazania środków zgromadzonych na rachunku członka otwartego funduszu na fundusz emerytalny FUS w związku:
    • a) z ukończeniem przez ubezpieczonego wieku niższego o 10 lat od wieku emerytalnego, o którym mowa w art. 24  ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych,
    • b) ze złożeniem przez ubezpieczonego wniosku o emeryturę, o której mowa w art. 88a  ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela,
  • 2) umarzania, o którym mowa w ust. 2, informowania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przez otwarty fundusz emerytalny o okresach, za które umorzono jednostki rozrachunkowe oraz dokonywania rozliczeń między Zakładem Ubezpieczeń Społecznych a otwartym funduszem wynikających z obowiązku przekazania środków zgromadzonych na rachunku członka otwartego funduszu na fundusz emerytalny FUS w związku z ukończeniem przez ubezpieczonego wieku niższego o 10 lat od wieku emerytalnego, o którym mowa w art. 24  ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, w taki sposób, aby w miesiącu, w którym ubezpieczony ukończy wiek emerytalny, o którym mowa w art. 24  ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, nastąpiło umorzenie wszystkich jednostek rozrachunkowych pozostających na rachunku ubezpieczonego – biorąc pod uwagę konieczność zapewnienia ochrony interesu ubezpieczonych oraz prawidłowości przekazywania zgromadzonych środków.

Art.  100d. Uchylony

• 1. W przypadku złożenia przez członka otwartego funduszu wniosku o przyznanie emerytury częściowej, o której mowa w art. 26b  ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, po ustaleniu, że ubezpieczony spełnia warunki do przyznania tej emerytury, Zakład Ubezpieczeń Społecznych zawiadamia otwarty fundusz o złożeniu wniosku i o obowiązku przekazania całości środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu na fundusz emerytalny FUS.
• 2. Otwarty fundusz umarza jednostki rozrachunkowe pozostające na rachunku członka otwartego funduszu po uzyskaniu informacji, o której mowa w ust. 1.

Art.  100e. Zakaz egzekucji przeciwko funduszowi ze środków zgromadzonych w funduszu

• Środki zgromadzone w funduszu nie mogą być przedmiotem egzekucji skierowanej przeciwko funduszowi.

Art.  100f. Zawieszenie przeliczania wpłat do funduszu na jednostki rozrachunkowe

• 1. Fundusz emerytalny będący funduszem zdefiniowanej daty może zawiesić przeliczanie wpłat do funduszu na jednostki rozrachunkowe funduszu na 2 tygodnie, jeżeli nie można dokonać wiarygodnej wyceny istotnej części aktywów funduszu z przyczyn niezależnych od funduszu.
• 2. W przypadku, o którym mowa w ust. 1, za zgodą i na warunkach określonych przez organ nadzoru, przeliczanie wpłat do funduszu na jednostki rozrachunkowe funduszu może zostać zawieszone na okres dłuższy niż 2 tygodnie, jednak nieprzekraczający 2 miesięcy.

Art.  100g. Zawieszenie umarzania jednostek rozrachunkowych

• 1. Fundusz emerytalny będący funduszem zdefiniowanej daty, o którym mowa w art. 0_38 ustawy z dnia 4 października 2018 r. o pracowniczych planach kapitałowych, może zawiesić umarzanie jednostek rozrachunkowych na 2 tygodnie, jeżeli:
  • 1) w okresie ostatnich 2 tygodni suma wartości umorzonych przez fundusz jednostek rozrachunkowych oraz jednostek, które powinny być umorzone w związku z wnioskiem uczestnika PPK o dokonanie wypłaty, wypłaty transferowej, zwrotu lub konwersji, stanowi kwotę przekraczającą 10% wartości aktywów funduszu albo
  • 2) nie można dokonać wiarygodnej wyceny istotnej części aktywów funduszu z przyczyn niezależnych od funduszu.
• 2. W przypadkach, o których mowa w ust. 1, za zgodą i na warunkach określonych przez organ nadzoru:
  • 1) umarzanie jednostek rozrachunkowych może zostać zawieszone na okres dłuższy niż 2 tygodnie, jednak nieprzekraczający 2 miesięcy;
  • 2) fundusz może umarzać jednostki rozrachunkowe w ratach w okresie nieprzekraczającym 6 miesięcy, przy zastosowaniu proporcjonalnej redukcji lub przy dokonywaniu wypłat z tytułu odkupienia jednostek rozrachunkowych.

Art.  100h. Nakaz czasowego zawieszenia przeliczania wpłat do funduszu na jednostki rozrachunkowe

• W przypadku gdy jest to uzasadnione interesem członków funduszu emerytalnego, będącego funduszem zdefiniowanej daty, organ nadzoru może, w drodze decyzji, nakazać funduszowi czasowe zawieszenie przeliczania wpłat do funduszu na jednostki rozrachunkowe funduszu lub umarzania jednostek rozrachunkowych funduszu.