Ustawa o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych

Art.  81. Uzyskanie członkostwa w otwartym funduszu

• 1. Uzyskanie członkostwa w otwartym funduszu, z zastrzeżeniem ust. 5 i 6, następuje z chwilą zawarcia umowy z funduszem, jeżeli:
  • 1) w dniu zawarcia pierwszej umowy z otwartym funduszem osoba przystępująca do otwartego funduszu podlega lub podlegała, w okresie 4 miesięcy przed dniem zawarcia umowy, ubezpieczeniu emerytalnemu w rozumieniu przepisów o systemie ubezpieczeń społecznych;
  • 2) Zakład Ubezpieczeń Społecznych dokona odpowiedniego wpisu lub zmian w Centralnym Rejestrze Członków Otwartych Funduszy Emerytalnych, o którym mowa w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych.
• 1a. Umowa z otwartym funduszem może zostać zawarta w trybie korespondencyjnym w formie pisemnej, w formie elektronicznej pozwalającej na utrwalenie jej treści na trwałym nośniku lub w formie dokumentowej pozwalającej na utrwalenie jej treści na trwałym nośniku.
• 2. Otwarty fundusz nie może odmówić zawarcia umowy, o ile osoba występująca z wnioskiem o przyjęcie do funduszu spełnia warunki określone w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych.
• 3. Umowa, co do której nie został spełniony którykolwiek z warunków wymienionych w ust. 1, nie wywołuje skutków prawnych, z zastrzeżeniem ust. 4. Zakład Ubezpieczeń Społecznych ma obowiązek, w terminie 30 dni roboczych, poinformować otwarty fundusz, czy osoba, która zawarła umowę z funduszem, spełnia warunki określone w ust. 1.
• 4. Jeżeli osoba, która zawarła z otwartym funduszem umowę uznaną za bezskuteczną, pomimo istnienia w dniu zawarcia umowy faktycznych i prawnych podstaw do spełnienia warunków określonych w ust. 1, następnie uzyska członkostwo w otwartym funduszu, to Zakład Ubezpieczeń Społecznych jest obowiązany przekazać do tego funduszu należne składki za okres podlegania ubezpieczeniu emerytalnemu.
• 5. Można być członkiem tylko jednego otwartego funduszu. W przypadku zmiany funduszu uzyskanie członkostwa w nowym funduszu następuje z dniem dokonania zmian w Centralnym Rejestrze Członków Otwartych Funduszy Emerytalnych.
• 6. Uzyskanie członkostwa w otwartym funduszu następuje również:
  • 1) (uchylony)
  • 2) w wyniku otwarcia rachunku w otwartym funduszu na podstawie art. 128  ust. 1.
• 7. (uchylony)
• 8. (uchylony)
• 9. (uchylony)
• 10. Członkostwo w otwartym funduszu ustaje z dniem wykreślenia członka funduszu przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych z Centralnego Rejestru Członków Otwartych Funduszy Emerytalnych w związku z przekazaniem całości środków zgromadzonych na rachunku członka otwartego funduszu na fundusz emerytalny FUS.

Art.  81a. Uchylony

Art.  82. Wskazanie przez członka otwartego funduszu pomiotów uprawnionych do otrzymania po jego śmierci środków niewykorzystanych

• 1. Zawierając umowę z otwartym funduszem, osoba występująca z wnioskiem o przyjęcie do funduszu może wskazać imiennie jedną lub więcej osób fizycznych, na których rzecz ma nastąpić, po jej śmierci, wypłata środków niewykorzystanych zgodnie z art. 131 . Wskazanie osoby, o której mowa w zdaniu pierwszym, zawiera imię (imiona) i nazwisko osoby uprawnionej do otrzymania środków po śmierci członka oraz numer PESEL tej osoby, o ile został nadany.
• 1a. Prawo, o którym mowa w ust. 1, przysługuje również członkowi otwartego funduszu.
• 2. Jeżeli członek wskazał kilka osób uprawnionych do otrzymania środków po jego śmierci, a nie oznaczył ich udziału w tych środkach, uważa się, że udziały tych osób są równe.
• 3. Członek otwartego funduszu może w każdym czasie zmienić poprzednią dyspozycję, wskazując inne osoby fizyczne uprawnione do otrzymania środków po jego śmierci zamiast lub oprócz osób, o których mowa w ust. 1, jak również oznaczając w inny sposób udział wskazanych osób w tych środkach, albo odwołać poprzednią dyspozycję, nie wskazując żadnych innych osób.
• 3a. (uchylony)
• 4. Wskazanie osoby uprawnionej do otrzymania środków po śmierci członka staje się bezskuteczne, jeżeli osoba ta zmarła przed śmiercią członka. W takim przypadku udział, który był przeznaczony dla zmarłego, przypada w równych częściach pozostałym osobom wskazanym, chyba że członek zadysponuje tym udziałem w inny sposób.
• 5. Fundusz jest obowiązany poinformować osobę przystępującą do otwartego funduszu o skutkach niezłożenia dyspozycji, o której mowa w ust. 1.

Art.  82a. Oświadczenie o zapoznaniu się z informacją dotyczącej otwartych funduszy

• Zawierając umowę z otwartym funduszem, osoba występująca z wnioskiem o przyjęcie do otwartego funduszu składa oświadczenie o zapoznaniu się z treścią aktualnej informacji dotyczącej otwartych funduszy w formie pisemnej, w formie elektronicznej pozwalającej na utrwalenie jej treści na trwałym nośniku lub w formie dokumentowej pozwalającej na utrwalenie jej treści na trwałym nośniku.

Art.  83. Oświadczenie członka otwartego funduszu o stosunkach majątkowych między nim a małżonkiem

• 1. Zawierając umowę z otwartym funduszem, osoba występująca z wnioskiem o przyjęcie do funduszu jest ponadto obowiązana złożyć w formie pisemnej, w formie elektronicznej pozwalającej na utrwalenie jej treści na trwałym nośniku lub w formie dokumentowej pozwalającej na utrwalenie jej treści na trwałym nośniku oświadczenie o stosunkach majątkowych istniejących między nią a jej małżonkiem, a jeżeli między małżonkami nie istnieje wspólność ustawowa – udokumentować także sposób uregulowania tych stosunków. Powyższy obowiązek ciąży także na członku otwartego funduszu, który zawarł związek małżeński po zawarciu umowy z funduszem.
• 2. Członek otwartego funduszu jest obowiązany zawiadomić fundusz o każdorazowej zmianie w stosunku do treści oświadczenia, o którym mowa w ust. 1, o ile zmiana taka obejmuje środki zgromadzone na jego rachunku. Zawiadomienie o zmianie treści oświadczenia składa się w formie pisemnej, w formie elektronicznej pozwalającej na utrwalenie jej treści na trwałym nośniku lub w formie dokumentowej pozwalającej na utrwalenie jej treści na trwałym nośniku.
• 3. W razie niedopełnienia obowiązku, o którym mowa w ust. 1 zdanie drugie lub w ust. 2, przyjmuje się odpowiednio, że między małżonkami istnieje wspólność ustawowa albo że małżeńskie stosunki majątkowe uregulowane są zgodnie z treścią umowy zawartej z otwartym funduszem lub ostatnim zawiadomieniem dokonanym przez członka otwartego funduszu zgodnie z ust. 2.
• 4. Otwarty fundusz nie odpowiada za szkody powstałe wskutek niedopełnienia lub nienależytego dopełnienia obowiązku, o którym mowa w ust. 1 lub 2.

Art.  84. Przystąpienie przez członka otwartego funduszu do innego otwartego funduszu

• Jeżeli członek otwartego funduszu przystępuje do innego otwartego funduszu, fundusz ten jest obowiązany zawiadomić na piśmie dotychczasowy otwarty fundusz o zawarciu umowy z tym członkiem. Umowa z dotychczasowym funduszem ulega rozwiązaniu z dniem dokonania zmiany w Centralnym Rejestrze Członków Otwartych Funduszy Emerytalnych.

Art.  84a. Oświadczenie o zapoznaniu się z przepisami ustawy o emeryturach i rentach z funduszu ubezpieczeń społecznych

• 1. Osoby urodzone w latach 1949-1953 zawierające umowę z otwartym funduszem, są obowiązane złożyć pisemne oświadczenie o zapoznaniu się z treścią art. 24 , art. 26 , art 46-50, art. 53 , art. 183 , art. 184  i art. 185  ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, co osoba zawierająca umowę winna potwierdzić własnoręcznym podpisem.
• 2. (uchylony)

Art.  85. Rozporządzenie w sprawie uzyskania członkostwa w funduszu, składania oświadczenia, zawiadomienia i informacji

• Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia:
  • 1) sposób i tryb zawarcia umowy, na której podstawie następuje uzyskanie członkostwa w otwartym funduszu;
  • 2) sposób i termin składania oświadczenia o małżeńskich stosunkach majątkowych członka otwartego funduszu oraz zawiadamiania otwartego funduszu o każdorazowej zmianie w stosunku do treści takiego oświadczenia obejmującej środki zgromadzone na rachunku członka;
  • 2a) sposób i termin składania oświadczenia, o którym mowa w art. 82a ;
  • 3) sposób i termin zawiadamiania, o którym mowa w art. 84 ;
  • 4) tryb i terminy powiadamiania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przez otwarty fundusz o zawarciu umowy z członkiem funduszu oraz zakres danych, jakie powinno zawierać powiadomienie;
  • 4a) wzór informacji, o której mowa w art. 82a ;
  • 5) wzór zawiadomienia, o którym mowa w art. 84 ;
  • 6) szczegółowe zasady wycofywania przez otwarty fundusz zgłoszenia o zawarciu umowy z członkiem oraz wykreślenia wpisu w Centralnym Rejestrze Członków Otwartych Funduszy Emerytalnych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych;
  • 7) szczegółowy sposób ustalania i rozliczenia podlegającej zwrotowi nienależnie otrzymanej składki, o której mowa w art. 100a .

Art.  85a. Wydanie rozporządzenia w interesie członków ofe

• Rada Ministrów, wydając rozporządzenie, o którym mowa w art. 85 , bierze pod uwagę konieczność zapewnienia ochrony interesów członków otwartego funduszu oraz prawidłowości i rzetelności przekazywanych informacji.

Art.  86. Uprawnienie do członkostwa w pracowniczym funduszu

• 1. Członkiem pracowniczego funduszu może zostać osoba fizyczna spełniająca warunki określone w ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 r. o pracowniczych programach emerytalnych dla uczestnika pracowniczego programu emerytalnego, osoba fizyczna będąca uczestnikiem programu emerytalnego pracodawcy zagranicznego, a w przypadku pracowniczego funduszu będącego funduszem zdefiniowanej daty – osoba fizyczna spełniająca warunki określone w ustawie z dnia 4 października 2018 r. o pracowniczych planach kapitałowych.
• 2. Osoba, która przestała spełniać warunki, o których mowa w ust. 1, zachowuje status członka pracowniczego funduszu.

Art.  87. Uzyskanie członkostwa w pracowniczym funduszu

• Uzyskanie członkostwa w pracowniczym funduszu następuje na zasadach określonych w ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 r. o pracowniczych programach emerytalnych, a w przypadku pracowniczego funduszu będącego funduszem zdefiniowanej daty – z chwilą zawarcia przez fundusz zdefiniowanej daty z podmiotem zatrudniającym, o którym mowa w art. 0_2 ust. 1 pkt 21 ustawy z dnia 4 października 2018 r. o pracowniczych planach kapitałowych, w imieniu i na rzecz osoby zatrudnionej umowy o prowadzenie PPK, o której mowa w art. 0_14 tej ustawy.

Art.  88. Rezygnacja z członkostwa w pracowniczym funduszu

• Członek może zrezygnować z członkostwa w pracowniczym funduszu na zasadach określonych w ustawie:
  • 1) z dnia 20 kwietnia 2004 r. o pracowniczych programach emerytalnych albo
  • 2) z dnia 4 października 2018 r. o pracowniczych planach kapitałowych.

Art.  88a. Chwila uzyskania członkostwa w dobrowolnym funduszu

• Uzyskanie członkostwa w dobrowolnym funduszu prowadzącym IKE lub IKZE następuje z chwilą zawarcia umowy o prowadzenie IKE lub IKZE z funduszem, a w przypadku dobrowolnego funduszu będącego funduszem zdefiniowanej daty – z chwilą zawarcia przez fundusz z podmiotem zatrudniającym, o którym mowa w art. 0_2 ust. 1 pkt 21 ustawy z dnia 4 października 2018 r. o pracowniczych planach kapitałowych, w imieniu i na rzecz osoby zatrudnionej umowy o prowadzenie PPK, o której mowa w art. 0_14 tej ustawy.

Art.  89. Rejestr członków funduszu

• 1. Fundusz prowadzi rejestr członków funduszu zawierający podstawowe dane osobowe członków, dane o wpłatach składek do funduszu i otrzymanych wypłatach transferowych oraz przeliczeniach tych składek i wypłat transferowych na jednostki rozrachunkowe, dane o aktualnym stanie środków na rachunkach z uwzględnieniem środków wypłaconych na okresową emeryturę kapitałową, a w pracowniczych funduszach - także dane o aktualnym stanie akcji na rachunkach ilościowych.
• 2. Podstawowe dane osobowe członków, o których mowa w ust. 1, obejmują:
  • 1) imiona i nazwisko;
  • 2) datę urodzenia;
  • 3) numer PESEL, a w przypadku gdy członkowi funduszu nie nadano numeru PESEL – w miejsce numeru PESEL serię i numer dowodu osobistego lub paszportu;
  • 4) adres miejsca zamieszkania.
• 3. Prowadzenie rejestru członków funduszu może być powierzone osobie trzeciej, z zastrzeżeniem przepisów art. 49 .
• 3a. Osoba trzecia, której fundusz powierzył prowadzenie rejestru członków funduszu, może powierzyć wykonywanie czynności związanych z jego prowadzeniem innej osobie za zgodą funduszu i towarzystwa.
• 3b. W przypadku powierzenia, o którym mowa w ust. 3a, osoba trzecia jest obowiązana do bieżącego nadzorowania ich wykonywania przez osobę, której powierzyła ich wykonywanie.
• 3c. Powierzenie, o którym mowa w ust. 3a, nie zwalnia towarzystwa z odpowiedzialności, o której mowa w art. 48  ust. 5.
• 4. Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady prowadzenia rejestru członków funduszu, w tym szczegółowy zakres informacji, które powinny być zawarte w rejestrze, a także zasady sporządzania i przechowywania kopii danych zawartych w rejestrze na wypadek jego utraty.

Art.  90. Właściwość organów w sprawach o roszczenia ze stosunków prawnych między członkami otwartych funduszy a tymi funduszami

• 1. W sprawach o roszczenia ze stosunków prawnych między członkami otwartych funduszy a tymi funduszami lub ich organami orzekają sądy ubezpieczeń społecznych właściwe dla miejsca zamieszkania członka funduszu.
• 2. Do postępowania w sprawach, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, z wyjątkiem art. 460§ 1, art. 461§ 1 i 2, art. 463§ 1¹ i 3, art. 467§ 4, art. 476§ 1- 2 i 4- 5, art. 477¹§ 1¹- 2, art. 477², art. 477⁶, art 477⁹-477^14a.

Art.  91. Właściwość organów w sprawach o roszczenia ze stosunków prawnych między członkami pracowniczych funduszy a tymi funduszami

• W sprawach o roszczenia ze stosunków prawnych między członkami pracowniczych funduszy a tymi funduszami lub ich organami orzekają sądy powszechne właściwe dla miejsca zamieszkania członka funduszu.