Ustawa o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych

Art.  9. Rodzaje funduszy, podmiot uprawniony do tworzenia funduszu

• 1. Fundusz jest tworzony jako otwarty, pracowniczy lub dobrowolny.
• 2. Fundusz tworzony jest wyłącznie przez towarzystwo.

Art.  10. Nazwa funduszu, zastrzeżenie używania określenia "fundusz emerytalny"

• 1. Nazwa otwartego funduszu zawiera określenie „otwarty fundusz emerytalny”, nazwa pracowniczego funduszu zawiera określenie „pracowniczy fundusz emerytalny”, a nazwa dobrowolnego funduszu zawiera określenie „dobrowolny fundusz emerytalny".
• 2. Wyłącznie fundusz utworzony zgodnie z niniejszą ustawą jest uprawniony do używania w swojej nazwie lub do określenia prowadzonej przez siebie działalności albo w reklamie określenia "fundusz emerytalny".

Art.  11. Czas trwania funduszu

• Czas trwania funduszu jest nieograniczony.

Art.  12. Warunki utworzenia funduszu

• 1. Utworzenie funduszu wymaga:
  • 1) nadania funduszowi statutu przez towarzystwo;
  • 2) zawarcia przez towarzystwo z depozytariuszem umowy o przechowywanie aktywów funduszu;
  • 3) uzyskania przez towarzystwo zezwolenia na utworzenie funduszu;
  • 4) wpisania funduszu do rejestru funduszy.
• 2. Utworzenie dobrowolnego funduszu lub pracowniczego funduszu, będącego funduszem zdefiniowanej daty, nie wymaga uzyskania zezwolenia na jego utworzenie.

Art.  13. Statut funduszu

• 1. Statut funduszu jest uchwalany przez walne zgromadzenie towarzystwa.
• 2. Statut funduszu określa:
  • 1) nazwę funduszu;
  • 2) firmę, siedzibę i adres towarzystwa;
  • 3) wysokość kapitału zakładowego towarzystwa, skład akcjonariuszy towarzystwa i ilość posiadanych przez nich akcji;
  • 4) sposób reprezentacji funduszu przez towarzystwo;
  • 5) firmę (nazwę), siedzibę i adres depozytariusza;
  • 6) rodzaje, maksymalną wysokość, sposób oraz tryb kalkulacji i pokrywania kosztów obciążających fundusz, z wyłączeniem kosztów wskazanych w art. 136a , w tym koszty, o których mowa w art. 182a ;
  • 6a) wysokość opłaty, o której mowa w art. 134  ust. 1;
  • 7) sposób informowania przez fundusz o zmianach statutu;
  • 8) inne dane przewidziane w przepisach ustawy.
• 3. Poza danymi, o których mowa w ust. 2, statut otwartego funduszu określa:
  • 1) ogólnodostępną stronę internetową przeznaczoną do ogłoszeń funduszu;
  • 2) terminy ogłaszania przez fundusz prospektu informacyjnego.
• 4. Poza danymi, o których mowa w ust. 2, statut pracowniczego funduszu określa:
  • 1) terminy oraz formę i tryb wypłaty środków zgromadzonych na rachunkach członków;
  • 2) zasady prowadzenia działalności lokacyjnej przez fundusz, wraz z informacją o tym, czy fundusz będzie sam zarządzał aktywami, czy też powierzy zarządzanie aktywami osobie trzeciej;
  • 3) zasady przyjmowania składek pracowników zagranicznych, firmę (nazwę), siedzibę i adres zakładu ubezpieczeń na życie oraz zasady odpowiedzialności związanej z ryzykami biometrycznymi lub gwarancjami – w przypadku gdy w statucie funduszu określono możliwość przyjmowania składek pracowników zagranicznych;
  • 4) tryb oraz warunki zawarcia i rozwiązania umowy o prowadzenie PPK, o której mowa w art. 0_14 ust. 1 ustawy z dnia 4 października 2018 r. o pracowniczych planach kapitałowych, jeżeli pracowniczy fundusz jest funduszem zdefiniowanej daty;
  • 5) sposób dokonania ogłoszenia o zamiarze połączenia funduszu z innym pracowniczym funduszem – w przypadku pracowniczych funduszy będących funduszami zdefiniowanej daty;
  • 6) ogólnodostępną stronę internetową przeznaczoną do ogłoszeń funduszu.
• 4a. Poza danymi, o których mowa w ust. 2, statut dobrowolnego funduszu określa:
  • 1) tryb oraz warunki zawarcia i rozwiązania umowy o prowadzenie IKE oraz IKZE w przypadku dobrowolnego funduszu prowadzącego IKE lub IKZE;
  • 2) zasady prowadzenia działalności lokacyjnej przez fundusz;
  • 3) tryb oraz warunki zawarcia i rozwiązania umowy o prowadzenie PPK, o której mowa w art. 0_14 ust. 1 ustawy z dnia 4 października 2018 r. o pracowniczych planach kapitałowych, jeżeli dobrowolny fundusz jest funduszem zdefiniowanej daty;
  • 4) sposób dokonania ogłoszenia o zamiarze połączenia funduszu z innym dobrowolnym funduszem – w przypadku dobrowolnych funduszy będących funduszami zdefiniowanej daty;
  • 5) ogólnodostępną stronę internetową przeznaczoną do ogłoszeń funduszu.
• 4b. W przypadku gdy założycielem lub akcjonariuszem pracowniczego towarzystwa jest pracodawca zagraniczny i z przepisów jego krajowego prawa ubezpieczeń społecznych i prawa pracy wynika taki wymóg, statut pracowniczego funduszu może zawierać postanowienia dotyczące przekazywania przez fundusz temu pracodawcy lub jego pracownikom dodatkowych informacji, w szczegól­ności dotyczących:
  • 1) rodzaju ryzyka finansowego, technicznego i innych ryzyk związanych z realizacją programu emerytalnego pracodawcy zagranicznego;
  • 2) podziału ryzyka, o którym mowa w pkt 1;
  • 3) docelowego poziomu świadczenia, w przypadku gdy program emerytalny pracodawcy zagranicznego przewiduje pokrycie ryzyk biometrycznych lub gwarancji;
  • 4) kwoty wypłaty lub świadczenia z programu emerytalnego pracodawcy zagranicznego przewidującego pokrycie ryzyk biometrycznych lub gwarancji, w przypadku zaprzestania zatrudnienia;
  • 5) w przypadku gdy uczestnicy programu emerytalnego pracodawcy zagranicznego ponoszą ryzyko inwestycyjne – zakresu wyboru polityki inwestycyjnej, jeżeli ma zastosowanie, oraz rzeczywistych portfeli inwestycyjnych, a także informacji dotyczących ryzyka i kosztów związanych z inwestycjami;
  • 6) postanowień odnoszących się do przeniesienia praw do wypłaty z programu emerytalnego pracodawcy zagranicznego na inną instytucję pracowniczych programów emerytalnych, w przypadku rozwiązania stosunku pracy.
• 4c. W przypadku zawarcia w statucie pracowniczego funduszu możliwości przyjmowania składek pracowników zagranicznych do statutu dołącza się pisemne zobowiązanie pracodawcy zagranicznego do przejęcia odpowiedzialności od zakładu ubezpieczeń na życie w zakresie, w jakim wynika to z umowy o przyjmowanie składek, w szczególności w przypadku zaniechania przez pracodawcę zagranicznego regularnego opłacania składek pracowników zagranicznych na pokrycie w całości albo w części ryzyk biometrycznych lub gwarancji.
• 5. Prezes Rady Ministrów może określić, w drodze rozporządzenia, dodatkowe dane, jakie powinny być zamieszczone w statucie funduszu, jeżeli wymaga tego interes członków funduszu.

Art.  14. Załączniki do wniosku o wydanie zezwolenia na utworzenie funduszu

• 1. Do wniosku towarzystwa o wydanie zezwolenia na utworzenie funduszu należy dołączyć:
  • 1) statut funduszu;
  • 2) umowę z depozytariuszem;
  • 3) (uchylony)
  • 4) dane osobowe osób zatrudnionych w towarzystwie lub osób, które towarzystwo zamierza zatrudnić, mających istotny wpływ na gospodarkę finansową funduszu;
  • 5) listę osób wyznaczonych przez depozytariusza bezpośrednio odpowiedzialnych za należyte wykonywanie obowiązków określonych w umowie;
  • 6) informacje o kwalifikacjach i doświadczeniu zawodowym osób, o których mowa w pkt 4 i 5, ze wskazaniem, które z tych osób są doradcami inwestycyjnymi.
• 2. Do wniosku pracowniczego towarzystwa o wydanie zezwolenia na utworzenie pracowniczego funduszu należy także dołączyć umowę o przyjmowanie składek oraz informację o państwach, z których będą przekazywane środki do pracowniczego funduszu, jeżeli statut pracowniczego funduszu przewiduje możliwość przyjmowania składek pracowników zagranicznych.

Art.  14a. Uchylony

Art.  15. Wydanie zezwolenia na utworzenie funduszu

• 1. Komisja Nadzoru Finansowego, działająca na podstawie odrębnych przepisów, zwana dalej "organem nadzoru", wydaje zezwolenie na utworzenie funduszu w terminie 3 miesięcy od dnia złożenia wniosku. Zezwolenie jest równoznaczne z zatwierdzeniem statutu funduszu.
• 2. Organ nadzoru odmawia zezwolenia, jeżeli:
  • 1) wniosek i dołączone do niego dokumenty nie spełniają warunków określonych w ustawie;
  • 2) statut funduszu nie zabezpiecza należycie interesów członków funduszu;
  • 3) osoby, o których mowa w art. 14  ust. 1 pkt 4 i 5, nie dają rękojmi należytego wykonywania powierzonych obowiązków.
• 3. W przypadku udzielenia zezwolenia na utworzenie pracowniczego funduszu, organ nadzoru zawiadamia Europejski Urząd Nadzoru Ubezpieczeń i Pracowniczych Programów Emerytalnych o udzieleniu tego zezwolenia, dołączając informację o jego treści.

Art.  16. Wiosek o wpisanie funduszu do rejestru funduszy

• 1. Po uzyskaniu zezwolenia na utworzenie funduszu towarzystwo niezwłocznie składa do sądu rejestrowego wniosek o wpisanie funduszu do rejestru funduszy.
• 2. Do wniosku należy dołączyć:
  • 1) zezwolenie na utworzenie funduszu, jeżeli fundusz nie jest funduszem zdefiniowanej daty;
  • 2) statut funduszu;
  • 3) statut towarzystwa tworzącego fundusz,
  • 4) listę członków zarządu towarzystwa.
• 2a. (uchylony)
• 3. Rozpoznanie wniosku przez sąd rejestrowy następuje w terminie 14 dni od dnia jego złożenia.
• 4. Sąd rejestrowy odmawia wpisania funduszu do rejestru funduszy, jeżeli nie zostały spełnione warunki określone ustawą.
• 5. Niezwłocznie po wpisaniu funduszu do rejestru funduszy fundusz doręcza organowi nadzoru odpis z tego rejestru.

Art.  17. Zakres wpisu do rejestru funduszy

• 1. Wpis do rejestru funduszy obejmuje:
  • 1) nazwę funduszu;
  • 2) firmę, siedzibę i adres towarzystwa, sposób reprezentacji towarzystwa oraz numer wpisu towarzystwa do rejestru przedsiębiorców i oznaczenie sądu prowadzącego ten rejestr;
  • 3) imiona i nazwiska członków zarządu towarzystwa oraz prokurentów, jeżeli zostali ustanowieni;
  • 4) firmę (nazwę), siedzibę i adres depozytariusza;
  • 5) informację o państwach, z których są przekazywane środki do pracowniczego funduszu, jeżeli statut pracowniczego funduszu przewiduje możliwość przyjmowania składek pracowników zagranicznych.
• 2. O każdej zmianie danych określonych w ust. 1 pkt 5 pracowniczy fundusz jest obowiązany niezwłocznie poinformować organ nadzoru. Niezwłocznie po wpisaniu zmiany do rejestru funduszy pracowniczy fundusz przekazuje organowi nadzoru odpis z tego rejestru potwierdzający dokonanie zmiany.

Art.  17a. Przekazanie do publikacji informacji o funduszu wpisanym do rejestru funduszy

• 1. Organ nadzoru przekazuje informacje na temat pracowniczego funduszu, który został wpisany do rejestru funduszy, do Europejskiego Urzędu Nadzoru Ubezpieczeń i Pracowniczych Programów Emerytalnych w celu ich publikacji na stronie internetowej tego urzędu. Zakres przekazywanych informacji określa art. 17  ust. 1.
• 2. Informacje, o których mowa w ust. 1, organ nadzoru przekazuje do Europejskiego Urzędu Nadzoru Ubezpieczeń i Pracowniczych Programów Emerytalnych drogą elektroniczną niezwłocznie po otrzymaniu od pracowniczego funduszu odpisu z rejestru funduszy, zgodnie z art. 16  ust. 5 oraz art. 17  ust. 2.

Art.  18. Wygaśnięcie zezwolenia na utworzenie funduszu

• Zezwolenie na utworzenie funduszu wygasa, jeżeli w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia zezwolenia towarzystwo nie złożyło wniosku o wpisanie funduszu do rejestru funduszy.

Art.  19. Czynności prawne towarzystwa przed wpisaniem funduszu do rejestru funduszy

• 1. Do dnia wpisania funduszu do rejestru funduszy towarzystwo dokonuje czynności prawnych, mających na celu utworzenie funduszu, we własnym imieniu i na własny rachunek.
• 2. Z chwilą wpisania funduszu do rejestru funduszy fundusz wstępuje w prawa i obowiązki towarzystwa z tytułu umowy z depozytariuszem, o której mowa w art. 14  ust. 1 pkt 2.

Art.  20. Osobowość prawna funduszu

• 1. Fundusz nabywa osobowość prawną z chwilą wpisania do rejestru funduszy.
• 2. Z chwilą wpisania do rejestru funduszy towarzystwo staje się organem funduszu.

Art.  21. Rejestr funduszy

• 1. Rejestr funduszy prowadzi Sąd Okręgowy w Warszawie, zwany dalej "sądem rejestrowym".
• 2. Rejestr funduszy jest jawny i dostępny dla osób trzecich.
• 3. Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, sposób prowadzenia rejestru funduszy, wzór tego rejestru oraz szczegółowy tryb postępowania w sprawach o wpis do rejestru funduszy.

Art.  22. Zmiana statutu funduszu

• 1. Zmiana statutu funduszu wymaga zezwolenia organu nadzoru. Do wniosku o wydanie zezwolenia dołącza się:
  • 1) uchwałę walnego zgromadzenia w sprawie zmiany statutu;
  • 2) w przypadku pracowniczego funduszu ponadto:
    • a) uchwałę rady nadzorczej,
    • b) projekt umowy o przyjmowanie składek, jeżeli zmiana statutu pracowniczego funduszu przewiduje możliwość przyjmowania składek pracowników zagranicznych.
• 2. Organ nadzoru odmawia zezwolenia, jeżeli zmiana jest sprzeczna z prawem lub interesem członków funduszu.
• 2a. Organ nadzoru odmawia także zezwolenia, jeżeli zmiana statutu pracowniczego funduszu jest sprzeczna z interesem pracowników zagranicznych.
• 3. Decyzję w sprawie zmiany statutu otwartego lub dobrowolnego funduszu podejmuje powszechne towarzystwo w formie uchwały walnego zgromadzenia.
• 4. Decyzję w sprawie zmiany statutu pracowniczego funduszu podejmuje pracownicze towarzystwo w formie uchwały rady nadzorczej, zaś w przypadku zmiany statutu pracowniczego funduszu będącego funduszem zdefiniowanej daty – pracownicze towarzystwo w formie uchwały walnego zgromadzenia. Uchwała rady nadzorczej wymaga zatwierdzenia przez walne zgromadzenie.

Art.  23. Obowiązki otwartego funduszu po zmianie statutu

• 1. Zmianę statutu otwarty fundusz ogłasza na ogólnodostępnej stronie internetowej przeznaczonej do ogłoszeń funduszu nie później niż w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia otwartemu funduszowi zezwolenia na zmianę statutu. Wraz z ogłoszeniem o zmianie statutu otwarty fundusz każdorazowo zamieszcza na tej stronie tekst jednolity statutu.
• 2. Zmiana statutu wchodzi w życie w terminie wskazanym w ogłoszeniu o jego zmianie, jednak nie wcześniej niż z upływem 5 miesięcy od dnia dokonania ogłoszenia.
• 3. Organ nadzoru może zezwolić na skrócenie terminu 5 miesięcy, o którym mowa w ust. 2, jeżeli nie naruszy to interesu członków funduszu albo jeżeli wymaga tego interes członków funduszu.
• 4. Fundusz zawiadamia organ nadzoru o dokonaniu ogłoszenia i jego terminie, dołączając jednolity tekst statutu, oraz składa wniosek do sądu rejestrowego o wpisanie do rejestru zmiany statutu, dołączając do wniosku zezwolenie organu nadzoru na zmianę statutu, uchwałę zmieniającą statut wraz z jednolitym tekstem statutu oraz informację o dokonaniu ogłoszenia i jego terminie.
• 4a. Jeżeli otwarty fundusz nie dokona ogłoszenia zmian statutu zgodnie z ust. 1, organ nadzoru stwierdza wygaśnięcie zezwolenia na zmianę statutu.
• 5. Sąd rejestrowy wpisuje do rejestru informację o zmianie statutu wraz z datą wejścia w życie zmiany. Przepis art. 16 , wiosek o wpisanie funduszu do rejestru funduszy, ust. 3 stosuje się odpowiednio.

Art.  24. Obowiązki pracowniczego funduszu po zmianie statutu

• 1. Zmiana statutu pracowniczego funduszu wymaga zawiadomienia na piśmie akcjonariuszy pracowniczego towarzystwa i wchodzi w życie w terminie wskazanym w zawiadomieniu, jednak nie wcześniej niż z upływem miesiąca od dnia doręczenia zawiadomienia ostatniemu akcjonariuszowi.
• 2. Zmiana statutu wywołująca skutki finansowe w stosunku do członków pracowniczego funduszu, polegające na zwiększeniu obciążeń finansowych funduszu lub pogorszeniu warunków dysponowania przez członków środkami zgromadzonymi na ich rachunkach, wchodzi w życie na zasadach określonych w ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 r. o pracowniczych programach emerytalnych.
• 3. Przepisy art. 23 , obowiązki otwartego funduszu po zmianie statutu, ust. 3-5 stosuje się odpowiednio, z tym że do wniosku o wpisanie do rejestru zmiany statutu dołącza się także uchwałę walnego zgromadzenia zatwierdzającą uchwałę zmieniającą statut.

Art.  25. Wniosek o wpisanie zmian do rejestru funduszy

• 1. W razie zmiany danych wymienionych w art. 17  ust. 1 pkt 3 fundusz składa niezwłocznie wniosek o ich wpisanie do rejestru funduszy.
• 1a. (uchylony)
• 2. Wpisanie zmian związanych z przejęciem zarządzania funduszem przez inne towarzystwo może nastąpić dopiero po przedstawieniu zezwolenia organu nadzoru na przejęcie zarządzania tym funduszem.
• 3. Przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio w przypadku połączenia towarzystw.

Art.  26. Rachunkowość funduszy, sprawozdania finansowe funduszy

• 1. Rachunkowość funduszy oraz terminy sporządzania, badania i składania do ogłoszenia sprawozdań finansowych regulują przepisy ustawy o rachunkowości.
• 2. Roczne sprawozdania finansowe funduszu zatwierdza towarzystwo w formie uchwały walnego zgromadzenia.
• 3. Pracownicze towarzystwo może zlecić w całości lub w części innym podmiotom, upoważnionym na podstawie odrębnych przepisów, wykonywanie obowiązków w zakresie prowadzenia ksiąg rachunkowych pracowniczego funduszu.