Ustawa o ochronie osób i mienia

Art.  36. Uprawnienia pracownika ochrony przy wykonywaniu zadań ochrony osób i mienia

• 1. Pracownik ochrony przy wykonywaniu zadań ochrony osób i mienia ma prawo do:
  • 1) ustalania uprawnień do przebywania na obszarach lub w obiektach chronionych oraz legitymowania osób w celu ustalenia ich tożsamości;
  • 2) wezwania osób do opuszczenia obszaru lub obiektu w przypadku stwierdzenia braku uprawnień do przebywania na terenie chronionego obszaru lub obiektu albo stwierdzenia zakłócania porządku;
  • 3) ujęcia w granicach obszarów lub obiektów chronionych lub poza ich granicami osób stwarzających w sposób oczywisty bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia ludzkiego, a także chronionego mienia, w celu niezwłocznego oddania tych osób Policji;
  • 4) użycia lub wykorzystania środków przymusu bezpośredniego, o których mowa w art. 12  ust. 1 pkt 1 lit. a, b oraz d, pkt 2 lit. a, pkt 5, 7, 9, 11, pkt 12 lit. a, pkt 13 i 21–23 ustawy z dnia 24 maja 2013 r. o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej (Dz. U. z 2026 r. poz. 244, 737 i 815):
    • a) w granicach chronionych obiektów i obszarów − w przypadkach, o których mowa w art. 11  pkt 2, 5, 8, 10, 13 i 15–17 tej ustawy,
    • b) poza granicami obiektów i obszarów chronionych – w przypadku, o którym mowa w art. 11  pkt 9 tej ustawy;
  • 5) użycia lub wykorzystania broni palnej:
    • a) w granicach chronionych obiektów i obszarów – w przypadkach, o których mowa w art. 45  pkt 1 lit. a–c i pkt 2 oraz art. 47  pkt 3, 6 i 7 ustawy z dnia 24 maja 2013 r. o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej, z wyłączeniem przypadków przeciwdziałania czynnościom zmierzającym bezpośrednio do zamachów, o których mowa w art. 45  pkt 1 lit. a–c tej ustawy,
    • b) poza granicami obiektów i obszarów chronionych – w przypadkach, o których mowa w art. 45  pkt 1 lit. e oraz art. 47  pkt 3 i 6 ustawy z dnia 24 maja 2013 r. o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej.
• 1a. Środki przymusu bezpośredniego, o których mowa w art. 12  ust. 1 pkt 5 lub 11 ustawy z dnia 24 maja 2013 r. o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej, mogą być wykorzystane wyłącznie zgodnie z art. 156ze  ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. – Prawo lotnicze (Dz. U. poz. 1431 i 1668 oraz z 2026 r. poz. 176 i 607), art. 0_28a ustawy z dnia 4 września 2008 r. o ochronie żeglugi i portów morskich lub art. 11  pkt 17 ustawy z dnia 24 maja 2013 r. o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej.
• 1b. Pracownik ochrony przy wykonywaniu zadań ochrony obiektów, o których mowa w art. 5  ust. 1, będących jednocześnie obiektami portowymi w rozumieniu art. 3  ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 4 września 2008 r. o ochronie żeglugi i portów morskich, w celu zabezpieczenia infrastruktury portowej przed uszkodzeniem może patrolować ten obiekt od strony wody jednostką pływającą.
• 1c. Wykonując czynności, o których mowa w ust. 1b, pracownik ochrony ma prawo do wezwania osób przebywających w basenie portowym i nieposiadających do tego uprawnień do jego opuszczenia, a także do podjęcia interwencji wobec tych osób, w tym ujęcia ich oraz użycia środków przymusu bezpośredniego określonych w art. 12  ust. 1 pkt 1 lit. a, b oraz d, pkt 2 lit. a, pkt 11, 13 i 21–23 ustawy z dnia 24 maja 2013 r. o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej w przypadkach, o których mowa w art. 11  pkt 2, 5, 8, 10, 13 i 15–17 tej ustawy.
• 2. Wewnętrzna służba ochrony lub przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą w zakresie usług ochrony osób i mienia prowadzą ewidencję notatek użycia lub wykorzystania środków przymusu bezpośredniego i broni palnej przez pracowników ochrony.
• 3. Użycie i wykorzystanie środków przymusu bezpośredniego i broni palnej oraz dokumentowanie tego użycia i wykorzystania odbywa się na zasadach określonych w ustawie z dnia 24 maja 2013 r. o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej.
• 4. (uchylony)
• 5. Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy tryb działań, o których mowa w ust. 1 pkt 1-3.

Art.  37. Uchylony

Art.  38. Uchylony

Art.  38a. Obowiązki pracownika ochrony podczas wykonywania zadań ochrony

• 1. Pracownik ochrony podczas wykonywania zadań ochrony osób i mienia jest obowiązany:
  • 1) posiadać przy sobie legitymację, o której mowa w art. 9a  ust. 1 lub art. 20  ust. 1 pkt 3, oraz okazywać ją na żądanie osoby, której czynności dotyczą w taki sposób aby zainteresowany miał możliwość odczytać i zanotować imię i nazwisko pracownika ochrony, numer legitymacji, dane podmiotu wystawiającego oraz zapoznać się z treścią pouczenia, o którym mowa w art. 9a  ust. 2 pkt 5 lub art. 20  ust. 3 pkt 5;
  • 2) wykonywać polecenia osób działających w imieniu instytucji państwowych lub samorządowych wydane na podstawie przepisów prawa.
• 2. Pracownik ochrony jest zwolniony z obowiązku okazywania legitymacji, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, w przypadku gdy osoba, wobec której wykonuje czynności, swoim zachowaniem w sposób oczywisty zagraża życiu lub zdrowiu pracownika ochrony lub innych osób albo dobrom powierzonym ochronie.

Art.  38b. Obowiązek odbycia szkolenia lub kursu

• 1. Kwalifikowany pracownik ochrony fizycznej ma obowiązek co 5 lat przejść kurs doskonalący umiejętności, o których mowa w art. 26  ust. 3 pkt 8, oraz przedstawić właściwemu komendantowi wojewódzkiemu Policji, zaświadczenie o odbyciu tego kursu.
• 2. Z obowiązku, o którym mowa w ust. 1, jest zwolniona osoba pełniąca funkcję członka organu zarządzającego, prokurenta lub pełnomocnika ustanowionego do kierowania działalnością określoną w koncesji lub prowadząca koncesjonowaną działalność gospodarczą jako przedsiębiorca indywidualny lub wspólnik osobowej spółki handlowej, jeżeli osobiście nie wykonuje czynności, o których mowa w art. 3  pkt 1.
• 3. Kurs doskonalący, o którym mowa w ust. 1, prowadzą podmioty wskazane w art. 26  ust. 7 pkt 4, 6 i 7.
• 4. Minister właściwy do spraw wewnętrznych w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw oświaty i wychowania oraz ministrem właściwym do spraw szkolnictwa wyższego i nauki określi, w drodze rozporządzenia, szczegółową tematykę, formę oraz czas trwania kursu, o którym mowa w ust. 1, w wymiarze nieprzekraczającym 50 godzin, mając na względzie zapewnienie właściwego poziomu wyszkolenia pracowników ochrony fizycznej.

Art.  38c. Zwolnienie z obowiązku przeprowadzenia badania lekarskiego i psychologicznego

• Osoba, która jest wpisana na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej lub kwalifikowanych pracowników zabezpieczenia technicznego i pełni funkcję członka organu zarządzającego, prokurenta lub pełnomocnika ustanowionego do kierowania działalnością określoną w koncesji lub prowadzi koncesjonowaną działalność gospodarczą jako przedsiębiorca indywidualny lub wspólnik osobowej spółki handlowej, jeżeli osobiście nie wykonuje czynności, o których mowa w art. 3  pkt 1 lub 2, jest zwolniona z obowiązku określonego w art. 26  ust. 3 pkt 7 lub art. 27  ust. 2 pkt 3, jeżeli dysponuje orzeczeniem lekarskim uzyskanym w trybie przepisów ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o usługach detektywistycznych (Dz. U. z 2002 r. Nr 12, poz. 110, z późn. zm.).

Art.  39. Zasady uzbrojenia specjalistycznych uzbrojonych formacji ochronnych

• 1. (uchylony).
• 2. Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, zasady uzbrojenia specjalistycznych uzbrojonych formacji ochronnych i warunki przechowywania oraz ewidencjonowania broni i amunicji.

Art.  40. Warunki noszenia broni palnej przez pracowników ochrony

• 1. Pracownik ochrony nosi, z zastrzeżeniem art. 41 , przydzieloną broń palną tylko wtedy, gdy występuje w umundurowaniu lub ubiorze używanym przez specjalistyczną uzbrojoną formację ochronną.
• 2. Przepisu ust. 1 nie stosuje się w przypadku, gdy pracownik ochrony wykonuje zadanie ochrony osób w miejscu publicznym.

Art.  41. Zakaz noszenia broni palnej

• Pracownik ochrony nie może nosić przy sobie broni palnej, jeżeli wykonuje bezpośrednio zadania w zakresie utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego podczas trwania masowych imprez publicznych.

Art.  42. Ochrona prawna pracownika ochrony

• Pracownik ochrony podczas wykonywania zadań ochrony obszarów, obiektów i urządzeń podlegających obowiązkowej ochronie korzysta z ochrony prawnej przewidzianej w Kodeksie karnym dla funkcjonariuszy publicznych.