Ustawa o Narodowym Centrum Nauki
Stan prawny aktualny na dzień:
Dz.U.2026.0.101.t.j. - Ustawa z dnia 30 kwietnia 2010 r. o Narodowym Centrum Nauki
Zaloguj się, aby obserwować akt
Funkcja obserwowania aktów jest dostępna dla zalogowanych użytkowników.
Wersja obowiązująca
Rozdział 2. Organy i organizacja Centrum
Art. 3. Organy centrum nauki
- Organami Centrum są:
- 1) Dyrektor Centrum, zwany dalej "Dyrektorem";
- 2) Rada Centrum, zwana dalej "Radą".
Art. 4. Konkurs na stanowisko dyrektora centrum
- 1. Rada przeprowadza konkurs na stanowisko Dyrektora.
- 2. Rada ogłasza konkurs na stanowisko Dyrektora:
- 1) co najmniej na 6 tygodni przed upływem kadencji Dyrektora;
- 2) niezwłocznie - w przypadku odwołania albo śmierci Dyrektora.
- 3. Informację o ogłoszeniu konkursu Rada przekazuje niezwłocznie ministrowi właściwemu do spraw szkolnictwa wyższego i nauki, zwanemu dalej „Ministrem”.
- 4. Kandydatem na stanowisko Dyrektora może być osoba, która:
- 1) korzysta z pełni praw publicznych;
- 2) nie była skazana prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo lub przestępstwo skarbowe;
- 3) posiada co najmniej 3-letnie doświadczenie na stanowiskach kierowniczych w sektorze naukowym lub badawczo-rozwojowym;
- 4) posiada co najmniej stopień naukowy doktora;
- 5) posiada znajomość języka angielskiego w stopniu pozwalającym na swobodne porozumiewanie się;
- 6) w okresie od dnia 22 lipca 1944 r. do dnia 31 lipca 1990 r. nie pracowała w organach bezpieczeństwa państwa w rozumieniu art. 2 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944–1990 oraz treści tych dokumentów (Dz. U. z 2017 r. poz. 2186 oraz z 2018 r. poz. 538, 650, 651, 730 i 1000), nie pełniła w nich służby ani nie współpracowała z tymi organami.
- 5. W przypadku niewyłonienia kandydata na stanowisko Dyrektora, Rada przeprowadza nowy konkurs.
- 6. Minister, na wniosek Rady, powołuje Dyrektora wyłonionego w drodze konkursu.
Art. 5. Konkurs na stanowisko zastępcy dyrektora centrum
- 1. Dyrektor przeprowadza konkurs na stanowisko zastępcy Dyrektora.
- 2. Informację o ogłoszonym konkursie Dyrektor przekazuje niezwłocznie Ministrowi.
- 3. Do kandydatów na zastępcę Dyrektora stosuje się przepisy art. 4 ust. 4 pkt 1–3, 5 i 6.
- 4. Kandydatem na stanowisko zastępcy Dyrektora może być osoba, która posiada co najmniej tytuł zawodowy magistra lub równorzędny.
- 5. Dyrektor ogłasza konkurs na stanowisko zastępcy Dyrektora:
- 1) co najmniej na 6 tygodni przed upływem kadencji zastępcy Dyrektora;
- 2) niezwłocznie - w przypadku odwołania albo śmierci zastępcy Dyrektora.
- 6. W przypadku niewyłonienia kandydata na stanowisko zastępcy Dyrektora, Dyrektor przeprowadza nowy konkurs.
- 7. Dyrektor powołuje nie więcej niż dwóch zastępców Dyrektora wyłonionych w drodze konkursu.
Art. 6. Rozporządzenie w sprawie konkursów na stanowisko dyrektora i zastępcy dyrektora centrum
- Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego i nauki określi, w drodze rozporządzenia, regulamin konkursów na stanowiska, o których mowa w art. 4 ust. 1 i art. 5 ust. 1, sposób wyłaniania komisji konkursowej, sposób publikacji informacji o konkursie oraz dokumentowania spełniania wymagań dotyczących doświadczenia i kwalifikacji zawodowych kandydatów, uwzględniając konieczność zapewnienia przejrzystości i rzetelności procedury konkursowej.
Art. 7. Kadencja dyrektora i zastępcy dyrektora centrum
- 1. Kadencja Dyrektora trwa 4 lata.
- 2. Ta sama osoba może pełnić funkcję Dyrektora nie dłużej niż przez dwie kadencje.
- 3. Do zastępców Dyrektora stosuje się przepisy ust. 1 i 2.
- 4. Dyrektor i jego zastępcy pełnią obowiązki do dnia powołania następców.
Art. 9. Przesłanki odwołanie dyrektora lub zastępcy dyrektora centrum
- 1. Minister odwołuje Dyrektora w przypadku:
- 1) złożenia rezygnacji;
- 2) utraty zdolności do pełnienia obowiązków na skutek długotrwałej choroby, trwającej co najmniej 6 miesięcy;
- 3) zaprzestania spełniania któregokolwiek z wymagań określonych w art. 4 ust. 4 pkt 1 i 2;
- 4) działania niezgodnego z prawem lub zasadami rzetelności i gospodarności;
- 5) niezatwierdzenia rocznego sprawozdania finansowego Centrum lub jego nieprzedstawienia w terminie określonym w art. 11 ust. 6;
- 6) nieprzeprowadzenia audytu zewnętrznego, o którym mowa w art. 43a .
- 2. Dyrektor odwołuje zastępcę Dyrektora w przypadkach określonych w ust. 1 pkt 1-4.
Art. 10. Uchylony
- 1. Minister ustala wysokość wynagrodzenia Dyrektora zgodnie z przepisami ustawy z dnia 3 marca 2000 r. o wynagradzaniu osób kierujących niektórymi podmiotami prawnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1222 i 2371).
- 2. Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego i nauki określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki wynagradzania zastępców Dyrektora, Koordynatorów Dyscyplin oraz pracowników Biura Centrum, mając na uwadze zakres wykonywanych przez nich zadań i kwalifikacje niezbędne do ich wykonywania.
Art. 11. Zadania dyrektora centrum
- 1. Dyrektor kieruje działalnością Centrum, jest odpowiedzialny za prawidłowe i sprawne realizowanie zadań Centrum i reprezentuje je na zewnątrz.
- 2. Dyrektor jest odpowiedzialny za gospodarkę finansową Centrum oraz za zarządzanie i gospodarowanie majątkiem Centrum.
- 3. Dyrektor jest uprawniony do samodzielnego dokonywania czynności prawnych w imieniu Centrum.
- 4. Dyrektor zatwierdza przedłożone przez Koordynatora Dyscyplin listy rankingowe, o których mowa w art. 24 ust. 1 pkt 6 oraz ust. 2, i zawiera umowy o realizację i finansowanie projektów badawczych oraz umowy, o których mowa w art. 35 ust. 1.
- 5. Dyrektor przygotowuje i, po uzyskaniu pozytywnej opinii Rady, przedstawia Ministrowi do zatwierdzenia projekt rocznego planu finansowego Centrum i planu finansowego w układzie zadaniowym na dany rok budżetowy oraz na 2 kolejne lata, z uwzględnieniem terminów określanych przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych dla przedłożenia materiałów do projektu ustawy budżetowej.
- 6. Dyrektor przygotowuje i, po uzyskaniu pozytywnej opinii Rady, przedstawia Ministrowi do zatwierdzenia roczne sprawozdanie finansowe Centrum wraz ze sprawozdaniem z badania sporządzonym przez firmę audytorską, o której mowa w art. 42 , w terminie do dnia 31 marca każdego roku.
- 7. Dyrektor przygotowuje i, w terminie do dnia 31 marca każdego roku, przedstawia Ministrowi zatwierdzony przez Radę projekt rocznego planu działalności Centrum oraz roczne sprawozdanie z realizacji zadań Centrum obejmujące informacje o stopniu realizacji poszczególnych zadań Centrum wraz z ewaluacją realizowanych zadań oraz oceną ich wpływu na rozwój nauki.
- 8. W terminie 14 dni od dnia zatwierdzenia przez Ministra projektu rocznego planu finansowego Centrum Dyrektor zamieszcza ten plan na stronie podmiotowej Centrum w Biuletynie Informacji Publicznej.
- 9. W terminie 14 dni od dnia zatwierdzenia przez Radę projektu rocznego planu działalności Centrum Dyrektor zamieszcza ten plan na stronie podmiotowej Centrum w Biuletynie Informacji Publicznej.
- 10. Dyrektor przedstawia Radzie kwartalne informacje o zakresie wykonanych zadań i wydatkowanych na ten cel środkach.
- 11. Dyrektor może zasięgnąć opinii wyspecjalizowanych instytucji lub ekspertów, w tym ekspertów zagranicznych.
Art. 12. Zespół identyfikujący członków rady
- 1. W celu wskazania kandydatów na członków Rady Minister powołuje na okres 4 lat Zespół Identyfikujący Członków Rady, zwany dalej "Zespołem Identyfikującym".
- 2. Zespół Identyfikujący składa się z przewodniczącego, którego wskazuje Minister, i czterech członków.
- 3. W skład Zespołu Identyfikującego mogą być powołane osoby:
- 1) o uznanym światowym dorobku naukowym;
- 2) aktywne zawodowo i prowadzące badania naukowe;
- 3) reprezentujące różne dziedziny nauki i środowiska naukowe;
- 4) niepozostające w związku małżeńskim, pokrewieństwie lub powinowactwie do drugiego stopnia włącznie z członkami Rady, Zespołów Ekspertów, Dyrektorem lub Koordynatorami Dyscyplin;
- 5) niepozostające z członkami Rady, Zespołów Ekspertów, Dyrektorem lub Koordynatorami Dyscyplin w takim stosunku prawnym, który może mieć wpływ na ich prawa lub obowiązki.
Art. 13. Wynagrodzenie i inne należności przewodniczącego i członków zespołu identyfikującego
- 1. Przewodniczący oraz członkowie Zespołu Identyfikującego nie otrzymują wynagrodzenia za udział w jego pracach.
- 2. Zamiejscowi członkowie Zespołu Identyfikującego otrzymują zwrot kosztów podróży na zasadach określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 775 , należności z tytułu podróży służbowej, § 2 Kodeksu pracy.
Art. 14. Lista kandydatów na członków rady centrum
- 1. Zespół Identyfikujący, w terminie 2 miesięcy przed upływem kadencji Rady, sporządza i przekazuje Ministrowi listę co najmniej dwudziestu czterech kandydatów na członków Rady, spośród osób zgłoszonych przez podmioty, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1, 2 i 4–8 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, posiadające kategorię naukową A+ albo A, oraz przez organizacje reprezentujące środowisko naukowe, kierując się:
- 1) dorobkiem naukowym kandydata i jego bieżącą aktywnością naukową;
- 2) zasadami zapewnienia zrównoważonej reprezentacji różnych dziedzin nauki;
- 3) zasadami zapewnienia zrównoważonej reprezentacji różnych środowisk naukowych.
- 2. W przypadku niepowołania przez Ministra kandydata na członka Rady Zespół Identyfikujący przedstawia Ministrowi nową kandydaturę spośród osób, o których mowa w ust. 1.
- 3. Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego i nauki określi, w drodze rozporządzenia, sposób i tryb wyłaniania kandydatów na członków Rady, kierując się potrzebą zapewnienia zrównoważonej reprezentacji różnych dziedzin nauki i różnych rodzajów podmiotów, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1, 2 i 4–8 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.
Art. 15. Skład i kadencja rady centrum, członkostwo w radzie
- 1. W skład Rady wchodzi dwudziestu czterech członków powoływanych przez Ministra spośród kandydatów wskazanych przez Zespół Identyfikujący.
- 2. Kadencja Rady trwa 4 lata, przy czym co 2 lata następuje wymiana połowy składu Rady.
- 3. Ta sama osoba może pełnić funkcję członka Rady nie dłużej niż przez dwie kolejne kadencje.
- 4. Członkiem Rady może być osoba, która:
- 1) posiada co najmniej stopień naukowy doktora;
- 2) korzysta z pełni praw publicznych;
- 3) nie była skazana prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo lub przestępstwo skarbowe;
- 4) nie pozostaje w związku małżeńskim, pokrewieństwie lub powinowactwie do drugiego stopnia włącznie z członkami Rady, Zespołów Ekspertów, Dyrektorem lub Koordynatorami Dyscyplin;
- 5) nie pozostaje z członkami Rady, Zespołów Ekspertów, Dyrektorem lub Koordynatorami Dyscyplin w takim stosunku prawnym, który może mieć wpływ na jej prawa i obowiązki.
- 5. Członkostwa w Radzie nie można łączyć z członkostwem w Zespole Identyfikującym, Komisji Ewaluacji Nauki i Komitecie Polityki Naukowej, o których mowa w ustawie z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, oraz w organach Narodowego Centrum Badań i Rozwoju i Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej.
- 6. Członkiem Rady nie może być również osoba pełniąca funkcję:
- 1) rektora lub funkcję kierowniczą w uczelni;
- 2) dyrektora:
- a) instytutu naukowego Polskiej Akademii Nauk,
- b) pomocniczej jednostki naukowej Polskiej Akademii Nauk,
- c) instytutu badawczego,
- d) instytutu działającego w ramach Sieci Badawczej Łukasiewicz;
- 3) Prezesa lub wiceprezesa:
- a) Polskiej Akademii Nauk,
- b) Polskiej Akademii Umiejętności,
- c) Centrum Łukasiewicz;
- 4) przewodniczącego Rady Głównej Nauki i Szkolnictwa Wyższego albo Rady Głównej Instytutów Badawczych;
- 5) członka Polskiej Komisji Akredytacyjnej.
- 7. Członkostwo w Radzie wygasa z dniem:
- 1) powołania w skład organów, o których mowa w ust. 5;
- 2) objęcia funkcji, o których mowa w ust. 6.
Art. 16. Odwołanie lub śmierć członka rady centrum
- 1. Minister odwołuje członka Rady w przypadku:
- 1) złożenia rezygnacji;
- 2) objęcia funkcji, o których mowa w art. 15 , skład i kadencja Rady Centrum, członkostwo w Radzie, ust. 5 i 6;
- 3) zaprzestania spełniania któregokolwiek z wymagań określonych w art. 15 , skład i kadencja Rady Centrum, członkostwo w Radzie, ust. 4 pkt 2 i 3;
- 4) nieuczestniczenia w pracach Rady przez okres dłuższy niż 6 miesięcy;
- 5) naruszenia zasad etyki naukowej.
- 2. W przypadku odwołania lub śmierci członka Rady przed upływem kadencji minister powołuje na jego miejsce na okres do końca kadencji Rady inną osobę wskazaną przez Zespół Identyfikujący spośród osób zgłoszonych w trybie art. 14 , lista kandydatów na członków Rady Centrum, ust. 1.
Art. 17. Tryb pracy rady centrum
- 1. Pracami Rady kieruje przewodniczący wybierany przez Radę spośród jej członków.
- 2. Przewodniczący Rady zwołuje posiedzenia Rady w miarę potrzeb, nie rzadziej jednak niż raz na 2 miesiące.
- 3. Przewodniczący Rady zwołuje posiedzenia Rady z własnej inicjatywy, na wniosek Dyrektora lub co najmniej jedenastu członków Rady w terminie 2 tygodni od dnia otrzymania wniosku.
- 4. Z posiedzeń Rady sporządza się protokół zawierający: listę uczestników posiedzenia, przebieg obrad, treść uchwał i liczbę oddanych głosów. Przewodniczący Rady przekazuje Ministrowi, na jego wniosek, kopię protokołu z posiedzenia Rady.
- 5. Rada wydaje opinie w drodze uchwały podjętej bezwzględną większością głosów w obecności co najmniej połowy liczby członków Rady.
- 6. Projekty opinii przygotowują komisje Rady powołane przez przewodniczącego Rady spośród jej członków.
- 7. Komisje Rady mogą zasięgać opinii ekspertów.
- 8. Szczegółowy tryb działania Rady, wyboru przewodniczącego oraz powoływania komisji Rady określa regulamin ustanowiony przez Radę.
- 9. Do przewodniczącego i członków Rady stosuje się przepis art. 13 ust. 2.
- 10. Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego i nauki określi, w drodze rozporządzenia, wysokość miesięcznego wynagrodzenia przewodniczącego oraz członków Rady, mając na uwadze zakres wykonywanych przez nich zadań oraz znaczenie tych zadań dla efektywnego funkcjonowania Centrum.
Art. 18. Zadania rady centrum
- Do zadań Rady należy:
- 1) określanie maksymalnie trzydziestu dyscyplin lub grup dyscyplin, w ramach których będą ogłaszane i przeprowadzane konkursy na realizację projektów badawczych;
- 2) określanie priorytetowych obszarów badań podstawowych zgodnych ze strategią rozwoju kraju;
- 3) ustalanie wysokości środków finansowych przeznaczonych na realizację projektów badawczych w ramach poszczególnych dyscyplin lub grup dyscyplin;
- 4) określanie tematyki projektów badawczych i warunków przeprowadzania konkursów na ich realizację;
- 5) ogłaszanie konkursów na finansowanie stypendiów doktorskich i staży po uzyskaniu stopnia naukowego doktora;
- 6) ocena merytoryczna wykonania zadań realizowanych przez Dyrektora, jego zastępców oraz Koordynatorów Dyscyplin;
- 7) wybór spośród wybitnych naukowców polskich i zagranicznych Zespołów Ekspertów odpowiedzialnych za ocenę wniosków złożonych w konkursach oraz wybór Zespołów Ekspertów odpowiedzialnych za ocenę merytoryczną związaną z rozliczeniem przyznanych środków;
- 8) powołanie Komisji Odwoławczej, złożonej z członków Rady, w celu rozpatrywania odwołań od decyzji Dyrektora w sprawach określonych w art. 33 ust. 2;
- 9) powoływanie, na wniosek Dyrektora, zewnętrznego audytora do oceny pracy Zespołów Ekspertów lub Koordynatorów Dyscyplin;
- 10) opiniowanie rocznych planów i sprawozdań, o których mowa w art. 11 ust. 5 i 6;
- 11) zatwierdzanie rocznych planów i sprawozdań, o których mowa w art. 11 ust. 7;
- 12) wyrażanie zgody na rozporządzanie przez Dyrektora majątkiem Centrum powyżej wartości określonej w statucie;
- 13) wykonywanie innych zadań wynikających z przepisów ustawy.
Art. 19. Biuro centrum
- Obsługę administracyjną Centrum prowadzi Biuro Centrum.
