Ustawa o lasach

Art.  50. Samodzielność finansowa i rachunkowość lasów państwowych

• 1. Lasy Państwowe prowadzą działalność na zasadzie samodzielności finansowej i pokrywają koszty działalności z własnych przychodów.
• 2. Dyrektor Generalny Lasów Państwowych ustala dla wszystkich jednostek organizacyjnych Lasów Państwowych zasady (politykę) rachunkowości.
• 3. Lasy Państwowe prowadzą rachunkowość według zasad określonych w ustawie z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2013 r. poz. 330 i 613).

Art.  51. Rok obrachunkowy

• Rokiem obrachunkowym w Lasach Państwowych jest rok kalendarzowy.

Art.  52. Raport o stanie lasów i sprawozdanie z działalności lasów państwowych

• 1. Lasy Państwowe sporządzają corocznie raport o stanie lasów oraz sprawozdanie finansowo-gospodarcze z działalności Lasów Państwowych.
• 2. Rada Ministrów przedkłada Sejmowi informację o stanie lasów oraz o realizacji krajowego programu zwiększania lesistości.

Art.  53. Koszty utrzymania dyrekcji generalnej oraz dyrekcji regionalnych lasów państwowych

• 1. Koszty utrzymania Dyrekcji Generalnej Lasów Państwowych oraz dyrekcji regionalnych Lasów Państwowych finansowane są z wpłat obciążających koszty działalności nadleśnictw.
• 2. Minister właściwy do spraw środowiska określa, w drodze decyzji, wysokość obciążeń, o których mowa w ust. 1.

Art.  54. Dotacje celowe z budżetu państwa na zadania zlecone lasom państwowym

• Lasy Państwowe otrzymują dotacje celowe z budżetu państwa na zadania zlecone przez administrację rządową, a w szczególności na:
  • 1) wykup lasów i gruntów do zalesień oraz ich rekultywację, a także wykup innych gruntów w celu zachowania ich przyrodniczego charakteru;
  • 2) wykonywanie krajowego programu zwiększania lesistości, o którym mowa w art. 14  ust. 2a, oraz pielęgnację i ochronę upraw i młodników powstałych w ramach realizacji tego programu;
  • 3) zagospodarowanie i ochronę lasów w przypadku zagrożenia ich trwałości, o którym mowa w art. 12  ust. 1;
  • 4) sporządzanie okresowych, wielkoobszarowych inwentaryzacji stanu lasów, aktualizacji stanu zasobów leśnych oraz prowadzenie banku danych o zasobach leśnych i stanie lasów, o których mowa w art. 13a  ust. 1 pkt 2 i 3;
  • 5) opracowanie planów ochrony dla rezerwatów przyrody znajdujących się w zarządzie Lasów Państwowych, ich realizację, ochronę gatunkową roślin i zwierząt oraz sprawowanie nadzoru nad obszarami wchodzącymi w skład sieci Natura 2000;
  • 6) finansowanie edukacji leśnej społeczeństwa, w szczególności poprzez tworzenie i prowadzenie leśnych kompleksów promocyjnych, zakładanie ścieżek przyrodniczo-leśnych;
  • 7) sporządzanie planów zalesienia lub inwestycji, o których mowa w art. 35  ust. 5;.
  • 8) pełnienie zadań związanych z realizacją programów współfinansowanych ze źródeł zagranicznych.

Art.  55. Dyrektor generalny, dyrektorzy regionalnych dyrekcji lasów państwowych i nadleśniczy jako dysponenci środków budżetowych

• Dyrektor Generalny, dyrektorzy regionalnych dyrekcji Lasów Państwowych i nadleśniczowie są dysponentami środków budżetowych w zakresie dotacji celowych na zadania zlecone, o których mowa w art. 54 , zgodnie z przepisami o finansach publicznych.

Art.  56. Fundusz leśny

• 1. W Lasach Państwowych tworzy się fundusz leśny stanowiący formę gospodarowania środkami na cele wskazane w ustawie.
• 2. Środkami funduszu leśnego dysponuje Dyrektor Generalny.

Art.  57. Środki funduszu leśnego

• 1. Środki funduszu leśnego stanowią:
  • 1) odpis podstawowy liczony od wartości sprzedaży drewna, obciążający koszty działalności nadleśnictw;
  • 2) należności, kary i opłaty związane z wyłączeniem z produkcji gruntów leśnych;
  • 3) należności wynikające z odszkodowań:
    • a) cywilnoprawnych za szkody powstałe w wyniku oddziaływania gazów i pyłów przemysłowych, a także z innych tytułów,
    • b) z tytułu przedwczesnego wyrębu drzewostanów na podstawie przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych,
    • c) za szkody powstałe w wyniku pożarów, prac górniczych i geologicznych;
  • 4) dochody wynikające z udziału lub uzyskane ze sprzedaży akcji i udziałów w spółkach, o których mowa w art. 42 ;
  • 5) dotacje budżetowe, z wyłączeniem dotacji celowych, o których mowa w art. 54 ;
  • 6) inne dochody uzyskane na rzecz tego funduszu.
• 2. Środki, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i pkt 3 lit. b, związane z wyłączeniem z produkcji lasów nie stanowiących własności Skarbu Państwa oraz lasów znajdujących się w użytkowaniu wieczystym parków narodowych, gromadzi się na odrębnym rachunku bankowym Dyrekcji Generalnej.
• 3. Środki funduszu leśnego niewykorzystane w danym roku kalendarzowym stanowią dochód tego funduszu w następnym roku kalendarzowym.
• 4. Minister właściwy do spraw środowiska, na wniosek Dyrektora Generalnego, w drodze decyzji, ustala corocznie Lasom Państwowym wielkość odpisu, o którym mowa w ust. 1 pkt 1. Dyrektor Generalny może ustalać wielkość odpisu dla poszczególnych dyrekcji regionalnych, a dyrektor regionalnej dyrekcji Lasów Państwowych – dla poszczególnych nadleśnictw.

Art.  58. Przeznaczenie środków funduszu leśnego

• 1. Środki funduszu leśnego przeznacza się dla nadleśnictw na wyrównywanie niedoborów powstających przy realizacji zadań:
  • 1) gospodarki leśnej;
  • 2) dotyczących administracji publicznej w zakresie leśnictwa.
• 2. Środki funduszu leśnego mogą być przeznaczone również na:
  • 1) wspólne przedsięwzięcia jednostek organizacyjnych Lasów Państwowych, w szczególności w zakresie gospodarki leśnej;
  • 2) badania naukowe;
  • 3) tworzenie infrastruktury niezbędnej do prowadzenia gospodarki leśnej;
  • 4) sporządzanie planów urządzenia lasu;
  • 5) prace związane z oceną i prognozowaniem stanu lasów i zasobów leśnych;
  • 5a) ochronę przyrody w lasach realizowaną metodami gospodarki leśnej;
  • 5b) nabywanie przez Skarb Państwa gruntów, o których mowa w art. 37a , oraz lasów lub gruntów przeznaczonych do zalesiania, o których mowa w art. 37 ;
  • 5c) organizację szkoleń w zakresie szacowania szkód łowieckich, o których mowa w art. 46g  ustawy z dnia 13 października 1995 r. – Prawo łowieckie (Dz. U. z 2023 r. poz. 1082 oraz z 2024 r. poz. 1907);
  • 6) inne zadania z zakresu gospodarki leśnej w lasach.
• 3. Środki funduszu leśnego, o których mowa w art. 57  ust. 2, przeznacza się na:
  • 1) zalesianie gruntów niestanowiących własności Skarbu Państwa;
  • 2) realizację zadrzewień na gruntach niestanowiących własności Skarbu Państwa;
  • 3) inne prace związane z usuwaniem skutków klęsk i prowadzeniem gospodarki w lasach niepaństwowych;
  • 4) (uchylony)
  • 5) cele określone w art. 13a  ust. 1;
  • 6) zwrot zryczałtowanych kosztów udziału przedstawicieli wojewódzkich ośrodków doradztwa rolniczego w szacowaniu szkód łowieckich, a także ustalaniu wysokości odszkodowania za te szkody zgodnie z przepisami ustawy z dnia 13 października 1995 r. – Prawo łowieckie.
• 3a. Środki funduszu leśnego, o których mowa w art. 57  ust. 2, mogą być przeznaczone na:
  • 1) działania niezbędne do ochrony przyrody realizowanej metodami gospodarki leśnej polegające na:
    • a) wykupie przez parki narodowe na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonych w granicach parku,
    • b) tworzeniu infrastruktury;
  • 1a) cele określone w ust. 2 pkt 2, 3, 5a i 6 w lasach znajdujących się w użytkowaniu wieczystym parków narodowych;
  • 2) sporządzanie uproszczonych planów urządzenia lasu dla lasów niestanowiących własności Skarbu Państwa, o których mowa w art. 21  ust. 1 pkt 2;
  • 3) działania związane z zapobieganiem dalszemu rozprzestrzenianiu się afrykańskiego pomoru świń, o których mowa w art. 0_28 ust. 4 pkt 23 ustawy z dnia 21 listopada 2025 r. o zdrowiu zwierząt (Dz. U. poz. 1795), wprowadzane zgodnie z art. 0_28 ust. 3 tej ustawy.
• 4. Dyrektor Generalny może, z wydzielonej części środków funduszu leśnego, utworzyć fundusz stabilizacji, który zostanie przeznaczony na usuwanie nadzwyczajnych zagrożeń dla lasów w ramach długookresowego cyklu produkcji leśnej.
• 5. Nadleśnictwa zasięgają opinii właściwych organów administracji samorządowej w zakresie rocznego planu zalesiania gruntów niestanowiących własności Skarbu Państwa.
• 6. Minister właściwy do spraw środowiska w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw rozwoju wsi określi, w drodze rozporządzenia, wysokość zryczałtowanych kosztów, o których mowa w ust. 3 pkt 6, mając na względzie zakres czynności podejmowanych w ramach udziału w szacowaniu szkód łowieckich oraz sposób ich realizacji przez przedstawicieli wojewódzkich ośrodków doradztwa rolniczego.

Art.  58a. Uchylony

Art.  58b. Wpłaty na rządowy fundusz rozwoju dróg

• Dyrekcja Generalna Lasów Państwowych dokonuje corocznie wpłat na rzecz Rządowego Funduszu Rozwoju Dróg z przychodów uzyskanych przez Lasy Państwowe ze sprzedaży drewna w wysokości i na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 23 października 2018 r. o Rządowym Funduszu Rozwoju Dróg (Dz. U. z 2020 r. poz. 1430, 1747 i 2338).

Art.  59. Rozporządzenie w sprawie zasad gospodarki finansowej

• Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady gospodarki finansowej w Lasach Państwowych.