Prawo o ustroju sądów wojskowych

Art.  54. Ławnik w sądzie wojskowym

• Ławnikiem w sądzie wojskowym, zwanym dalej "ławnikiem", może być tylko żołnierz w czynnej służbie wojskowej, a w przypadkach określonych w ustawie - również ławnik sądu powszechnego.

Art.  55. Wymogi wobec kandydata na ławnika

• § 1. Ławnikiem może być żołnierz, który:
  • 1) ukończył 18 lat i korzysta z praw cywilnych i obywatelskich;
  • 2) jest nieskazitelnego charakteru oraz wyróżnia się w wykonywaniu zadań służbowych i przestrzeganiu dyscypliny wojskowej.
• § 2. Ławnikiem nie może być żołnierz, który pełni służbę w sądzie wojskowym, w wojskowej jednostce organizacyjnej prokuratury lub w żandarmerii wojskowej.
• § 3. Nie można być ławnikiem jednocześnie w więcej niż jednym sądzie.

Art.  56. Tryb wyboru ławników

• § 1. Ławników wybiera się do wojskowych sądów okręgowych.
• § 2. Ławników wybiera się większością głosów na zebraniach żołnierzy jednostek wojskowych, stacjonujących na obszarze właściwości poszczególnych sądów wojskowych, spośród kandydatów zgłoszonych na zebraniu.
• § 3. Kadencja ławnika trwa 3 lata. Ławników będących żołnierzami pełniącymi zasadniczą służbę wojskową wybiera się na okres odbywania tej służby.
• § 4. Liczbę ławników wybieranych do poszczególnych sądów wojskowych oraz termin ich wyboru określają prezesi właściwych sądów wojskowych.

Art.  57. Uchylony

Art.  58. Przesłanki wygaśnięcia mandatu ławnika

• § 1. Mandat ławnika wygasa:
  • 1) w razie śmierci;
  • 2) z upływem kadencji;
  • 3) z dniem zwolnienia z czynnej służby wojskowej;
  • 4) w razie przeniesienia do pełnienia służby w organach wymienionych w art. 55  § 2;
  • 5) w razie przeniesienia do innej jednostki wojskowej, stacjonującej na obszarze właściwości innego sądu wojskowego;
  • 6) w razie skazania prawomocnym wyrokiem sądu lub warunkowego umorzenia postępowania karnego;
  • 7) w razie orzeczenia prawomocnym wyrokiem o ograniczeniu lub utracie praw cywilnych;
  • 8) w razie ukarania prawomocnym orzeczeniem dyscyplinarnym;
  • 9) w razie odwołania ławnika przez zebranie żołnierzy w jednostce wojskowej, w której pełni służbę;
  • 10) wskutek zrzeczenia się mandatu.
• § 2. Prezes właściwego sądu stwierdza wygaśnięcie mandatu ławnika.

Art.  59. Przesłanki odwołania ławnika

• § 1. Zebranie żołnierzy w jednostce wojskowej, w której ławnik pełni służbę, odwołuje ławnika większością głosów w razie:
  • 1) niewykonywania obowiązków ławnika;
  • 2) zachowania godzącego w powagę sądu;
  • 3) utraty warunków, o których mowa w art. 55  § 1 pkt 2.
• § 2. Zebranie żołnierzy, o którym mowa w § 1, może odwołać ławnika z własnej inicjatywy lub na wniosek prezesa właściwego sądu wojskowego.

Art.  60. Dodatkowe wybory ławników

• § 1. W wypadku wygaśnięcia mandatu lub odwołania ławnika dokonuje się, w razie potrzeby, wyboru nowego ławnika.
• § 2. Dodatkowe wybory ławników zarządza prezes właściwego sądu wojskowego.
• § 3. Mandat ławnika wybranego dodatkowo w czasie trwania kadencji wygasa z upływem kadencji ogółu ławników sądu.

Art.  61. Wyznaczenie ławnika do udziału w sprawie przed wygaśnięciem jego mandatu

• W wypadkach określonych w art. 58  § 1 pkt 2, 3 i 5 ławnik może jeszcze być wyznaczony do udziału w rozpoznaniu sprawy rozpoczętej z jego udziałem przed dniem wygaśnięcia mandatu, do czasu jej zakończenia.

Art.  62. Ślubowanie ławników

• Ławnicy składają ślubowanie według roty ustalonej dla sędziów wobec prezesa właściwego sądu wojskowego, który po odebraniu ślubowania dokonuje wpisu na listę ławników.

Art.  63. Należności z tytułu podróży służbowej przysługujące ławnikom

• Ławnicy pełniący czynną służbę wojskową w garnizonach, poza miejscem rozpoznania sprawy, otrzymują należności przysługujące żołnierzom zawodowym z tytułu podróży służbowej.

Art.  64. Upoważnienie do wydania rozporządzenia w sprawie zebrań żołnierskich

• Minister Obrony Narodowej w porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwości określa, w drodze rozporządzenia, organizację zebrań żołnierskich oraz szczegółowe zasady wybierania i odwoływania ławników.