Lexlege
Twoje konto
  • Prawo w biznesie
  • Podatki i finanse
  • Prawo w praktyce
  • Prawo pracy
  • Nowelizacje i skutki
  • Wzory pism
  • Akty prawne
  • Puls Biznesu
  • Prawo w biznesie
  • Podatki i finanse
  • Prawo w praktyce
    • Prawo karne
    • Prawo cywilne
    • Edukacja
    • Prawo budowlane
  • Prawo pracy
  • Nowelizacje i skutki
    • Omówienie zmian
    • Ostatnie zmiany
    • Najbliższe zmiany
  • Akty prawne
  • Aplikacje prawnicze
    • Nauka do egzaminu - Arslege
    • O aplikacji
  • Urzędnik służby cywilnej
  • Rzeczoznawca majątkowy
  • Wzory pism
  • Wydarzenia
  1. Lexlege
  2. System informacji prawnej
  3. Prawo o ustroju sądów powszechnych
  4. Dział I. Sądy powszechne
  5. Rozdział 2. Organizacja sądów

Prawo o ustroju sądów powszechnych

Stan prawny aktualny na dzień: 09.09.2026

Dz.U.2024.0.334.t.j. - Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych

Przejdź do
Wersje aktu
Ucz się z ArslegePobierz PDF

Zaloguj się, aby obserwować akt

Funkcja obserwowania aktów jest dostępna dla zalogowanych użytkowników.

Wersja obowiązująca

Rozdział 2. Organizacja sądów

Art.  10. Obszary właściwości miejscowej sądów

  • § 1. Sąd rejonowy tworzy się dla jednej lub większej liczby gmin; w uzasadnionych przypadkach może być utworzony więcej niż jeden sąd rejonowy w obrębie tej samej gminy.
  • § 1a. Sąd rejonowy tworzy się dla obszaru jednej lub większej liczby gmin zamieszkałych przez co najmniej 50 000 mieszkańców, jeżeli łączna liczba spraw cywilnych, karnych oraz rodzinnych i nieletnich wpływających do istniejącego sądu rejonowego z obszaru tej gminy lub kilku gmin wynosi co najmniej 5000 w ciągu roku kalendarzowego, z zastrzeżeniem § 1b–1d.
  • § 1b. Sąd rejonowy może być utworzony dla jednej lub większej liczby gmin zamieszkałych przez mniejszą niż 50 000 liczbę mieszkańców, jeżeli łączna liczba spraw cywilnych, karnych oraz rodzinnych i nieletnich wpływających do istniejącego sądu rejonowego z obszaru tej gminy lub kilku gmin wynosi co najmniej 5000 w ciągu roku kalendarzowego.
  • § 1c. Sąd rejonowy może być utworzony według kryteriów określonych w § 1b tylko wtedy, gdy zmiana obszaru właściwości sądu rejonowego właściwego dla tej gminy lub gmin nie spowoduje, że istniejący sąd rejonowy nie będzie spełniał kryteriów określonych w § 1a lub 1b.
  • § 1d. Sąd rejonowy może zostać zniesiony, jeżeli łączna liczba spraw cywilnych, karnych oraz rodzinnych i nieletnich wpływających w ciągu kolejnych 3 lat nie przekracza 5000 w każdym roku kalendarzowym.
  • § 2. Sąd okręgowy tworzy się dla obszaru właściwości co najmniej dwóch sądów rejonowych, zwanego dalej „okręgiem sądowym”.
  • § 3. Sąd apelacyjny tworzy się dla obszaru właściwości co najmniej dwóch okręgów sądowych, zwanego dalej „obszarem apelacji”.

Art.  10a. Zakres spraw rozpoznawanych przez sądy gospodarcze

  • Sądy gospodarcze rozpoznają sprawy gospodarcze oraz inne sprawy z zakresu prawa gospodarczego i cywilnego należące do ich właściwości z mocy przepisów odrębnych. Sądami gospodarczymi są powołane do tego wydziały sądów powszechnych.

Art.  11. Przewodniczący wydziałów

  • § 1. Sądy dzielą się na wydziały.
  • § 2. Wydziałem kieruje przewodniczący wydziału, którym jest prezes albo wiceprezes sądu lub inny sędzia. W przypadkach szczególnie uzasadnionych, biorąc pod uwagę racjonalne wykorzystanie kadr sądownictwa powszechnego oraz potrzeby wynikające z obciążenia zadaniami, funkcję przewodniczącego wydziału można powierzyć asesorowi sądowemu.
  • § 2a. Przewodniczącym wydziału ksiąg wieczystych, wydziału gospodarczego do spraw rejestru zastawów oraz wydziału gospodarczego do spraw Krajowego Rejestru Sądowego jest referendarz sądowy.
  • § 3. Funkcję przewodniczącego wydziału powierza prezes sądu. Przed powierzeniem funkcji przewodniczącego wydziału w sądzie apelacyjnym prezes sądu zasięga opinii kolegium sądu apelacyjnego. Przed powierzeniem funkcji przewodniczącego wydziału w sądzie okręgowym i rejonowym prezes sądu zasięga opinii kolegium sądu okręgowego.
  • § 3a. Funkcję przewodniczącego wydziału powierza się na czas określony, nie dłuższy niż trzy lata. Zwolnienie z funkcji przewodniczącego wydziału, przed upływem tego okresu, może nastąpić po zasięgnięciu opinii kolegium właściwego sądu. Przed zasięgnięciem opinii prezes sądu poucza o możliwości złożenia wyjaśnień na piśmie, w terminie siedmiu dni od dnia otrzymania pouczenia. Posiedzenie kolegium odbywa się nie wcześniej niż po wpłynięciu wyjaśnień lub bezskutecznym upływie terminu do ich złożenia.
  • § 3b. W przypadku łączenia funkcji przewodniczącego wydziału z funkcją prezesa albo wiceprezesa sądu, funkcję przewodniczącego wydziału powierza się na okres odpowiadający kadencji prezesa albo wiceprezesa sądu.
  • § 4. (uchylony)
  • § 5. Prezes sądu może powierzyć sędziemu funkcję zastępcy przewodniczącego wydziału, jeżeli przemawiają za tym wielkość lub zakres zadań wydziału. W wydziale ksiąg wieczystych oraz wydziale gospodarczym do spraw rejestrowych funkcję zastępcy przewodniczącego wydziału powierza się referendarzowi sądowemu. Przepisy § 3 i 3a stosuje się odpowiednio.

Art.  12. Wydziały sądu rejonowego

  • § 1. W sądzie rejonowym można tworzyć wydziały:
    • 1) cywilny - do spraw z zakresu prawa cywilnego, prawa rodzinnego i opiekuńczego, spraw dotyczących demoralizacji i czynów karalnych nieletnich, leczenia osób uzależnionych od alkoholu oraz od środków odurzających i psychotropowych oraz spraw należących do sądu opiekuńczego na podstawie odrębnych ustaw;
    • 2) karny - do spraw z zakresu prawa karnego;
    • 3) rodzinny i nieletnich - do spraw z zakresu prawa rodzinnego i opiekuńczego, spraw dotyczących demoralizacji i czynów karalnych nieletnich, leczenia osób uzależnionych od alkoholu oraz od środków odurzających i psychotropowych oraz spraw należących do sądu opiekuńczego na podstawie odrębnych ustaw;
    • 4) pracy, ubezpieczeń społecznych albo pracy i ubezpieczeń społecznych - do spraw odpowiednio z zakresu prawa pracy lub z zakresu ubezpieczeń społecznych;
    • 5) gospodarczy - do spraw gospodarczych oraz innych spraw z zakresu prawa gospodarczego i cywilnego należących do sądu gospodarczego na podstawie odrębnych ustaw;
    • 6) ksiąg wieczystych - do prowadzenia ksiąg wieczystych;
    • 7) egzekucyjny - do rozpoznawania spraw:
      • a) o nadanie klauzuli wykonalności tytułom egzekucyjnym, o których mowa w art. 777  § 1 pkt 3-6 oraz art. 781  § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 155, z późn. zm.), w tym również w przypadkach, o których mowa w art. 7781 , art. 787 , art. 7871 , art. 788  i art. 789 tej ustawy, o ile nadanie klauzuli wykonalności nie należy do właściwości sądów gospodarczych,
      • b) o nadanie klauzuli wykonalności tytułowi egzekucyjnemu, którym jest wydane w wydziale egzekucyjnym orzeczenie sądu albo referendarza sądowego prawomocne lub podlegające natychmiastowemu wykonaniu,
      • c) ze skarg na czynności komornika sądowego wnoszonych na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego oraz spraw, w których przepisy te stosuje się odpowiednio,
      • d) w trybie art. 759  § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego,
      • e) o wyłączenie komornika sądowego,
      • f) o ustanowienie kuratora w postępowaniu egzekucyjnym,
      • g) o wydanie zaświadczenia dla tytułów egzekucyjnych, o których mowa w art. 7951  § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego,
      • h) w trybie art. 8011  § 2, art. 807  § 1, art. 813 , art. 8202  i art. 8211  ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego,
      • i) w trybie art. 115316  i art. 115318  ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego,
      • j) o których mowa w tytułach II i III części trzeciej ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego, w zakresie zastrzeżonym dla kompetencji sądu, z wyłączeniem spraw z zakresu prawa rodzinnego i opiekuńczego oraz spraw o wyjawienie majątku,
      • k) o zwolnienie od kosztów sądowych przed wszczęciem postępowania w sprawach, o których mowa w przepisach poprzedzających, oraz zwolnienie od kosztów komorniczych.
  • § 2. (uchylony)

Art.  13. Uchylony

    Art.  14. Uchylony

      Art.  15. Uchylony

        Art.  16. Wydziały sądu okręgowego

        • § 1. W sądzie okręgowym można tworzyć wydziały:
          • 1) cywilny – do spraw z zakresu prawa cywilnego, prawa rodzinnego i opiekuńczego, spraw dotyczących leczenia osób uzależnionych od alkoholu oraz od środków odurzających i psychotropowych, spraw należących do sądu opiekuńczego na podstawie odrębnych ustaw oraz spraw dotyczących demoralizacji i czynów karalnych nieletnich;
          • 2) karny – do spraw z zakresu prawa karnego oraz spraw zgodności z prawdą oświadczeń lustracyjnych;
          • 3) pracy, ubezpieczeń społecznych albo pracy i ubezpieczeń społecznych – do spraw odpowiednio z zakresu prawa pracy lub z zakresu ubezpieczeń społecznych;
          • 4) gospodarczy – do spraw gospodarczych oraz innych spraw z zakresu prawa gospodarczego i cywilnego należących do sądu gospodarczego na podstawie odrębnych ustaw;
          • 5) kontroli danych telekomunikacyjnych, pocztowych i internetowych – do spraw związanych z kontrolą pozyskiwania danych telekomunikacyjnych, pocztowych i internetowych przez Policję, Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Straż Graniczną, Centralne Biuro Antykorupcyjne, Służbę Ochrony Państwa, Służbę Celno-Skarbową i Biuro Nadzoru Wewnętrznego.
        • § 2. Minister Sprawiedliwości, w drodze zarządzenia, wskazuje wydział sądu okręgowego rozpoznający środki odwoławcze w elektronicznym postępowaniu upominawczym.

        Art.  16a. Koordynator do spraw mediacji

        • § 1. W sądzie okręgowym działa koordynator do spraw mediacji, który wykonuje działania na rzecz rozwoju mediacji, zapewnia sprawną komunikację pomiędzy sędziami i mediatorami oraz stałymi mediatorami, a także współpracuje przy organizowaniu spotkań informacyjnych.
        • § 2. Koordynator do spraw mediacji wykonuje zadania, o których mowa w § 1, również w sądach rejonowych na obszarze właściwości danego sądu okręgowego.
        • § 3. Koordynatora do spraw mediacji powołuje prezes sądu okręgowego, w drodze zarządzenia, spośród sędziów sądu okręgowego.

        Art.  16b. Koordynator do spraw współpracy międzynarodowej i praw człowieka w sprawach cywilnych

        • § 1. W okręgu sądowym działa koordynator do spraw współpracy międzynarodowej i praw człowieka w sprawach cywilnych.
        • § 2. W zakresie dotyczącym współpracy międzynarodowej, prawa europejskiego i praw człowieka w sprawach cywilnych, w szczególności praw dziecka i praw rodziny koordynator do spraw współpracy międzynarodowej i praw człowieka w sprawach cywilnych:
          • 1) udziela sędziom, asesorom sądowym, referendarzom sądowym i asystentom sędziów, na ich wniosek, informacji:
            • a) o zasadach i trybie uzyskania informacji o prawie i praktyce państwa obcego,
            • b) z zakresu techniki pracy oraz wykonywania czynności administracji sądowej istotnych dla prawidłowego przygotowania wniosku o pomoc prawną oraz orzeczeń podlegających wzajemnemu uznawaniu,
            • c) o zasadach i trybie współpracy w ramach Europejskiej Sieci Sądowej w sprawach cywilnych i handlowych,
            • d) o zasadach i trybie ustalenia organu właściwego w państwie obcym do wykonania wniosku o pomoc prawną lub udzielenie informacji dotyczącej stanu realizacji tego wniosku,
            • e) o sposobie uzyskania informacji o treści standardów wynikających z Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. poz. 284, z późn. zm.);
          • 2) wspomaga osoby pełniące funkcję punktów kontaktowych Europejskiej Sieci Sądowej w sprawach cywilnych i handlowych w realizacji ich zadań;
          • 3) informuje prezesa właściwego sądu lub przewodniczącego właściwego wydziału o celowości zorganizowania narady sędziów, asesorów sądowych i referendarzy sądowych, w szczególności w celu przedstawienia zagadnień prawnych budzących wątpliwości oraz zagadnień, w których orzecznictwo jest niejednolite, a także w celu zapewnienia przestrzegania standardów wynikających z Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., oraz może brać w niej udział;
          • 4) informuje prezesa właściwego sądu o potrzebie analizy orzecznictwa i ewentualnego wystąpienia z informacją, o której mowa w art. 22  § 1 pkt 2;
          • 5) informuje sędziów, asesorów sądowych, referendarzy sądowych i asystentów sędziów o istotnym bieżącym orzecznictwie Sądu Najwyższego i organów międzynarodowych;
          • 6) kontroluje aktualność informacji umieszczonych na stronach internetowych sądu.
        • § 3. Koordynator do spraw współpracy międzynarodowej i praw człowieka w sprawach cywilnych wykonuje zadania, o których mowa w § 2, we wszystkich sądach na obszarze właściwości danego sądu okręgowego.
        • § 4. Koordynatorowi do spraw współpracy międzynarodowej i praw człowieka w sprawach cywilnych, udostępnia się akta sądowe w celu wykonywania przez niego zadań, o których mowa w § 2 .
        • § 5. Koordynator do spraw współpracy międzynarodowej i praw człowieka w sprawach cywilnych wchodzi w skład Europejskiej Sieci Sądowej w sprawach cywilnych i handlowych.
        • § 6. Koordynatora do spraw współpracy międzynarodowej i praw człowieka w sprawach cywilnych powołuje prezes sądu okręgowego, w drodze zarządzenia, spośród sędziów, asesorów sądowych lub referendarzy sądowych tego sądu okręgowego lub sądów rejonowych na obszarze jego właściwości wyróżniających się wiedzą z zakresu współpracy międzynarodowej, prawa europejskiego i praw człowieka w sprawach cywilnych, w szczególności praw dziecka i praw rodziny oraz wykazujących odpowiednią znajomość języków obcych.

        Art.  16c. Tworzenie i znoszenie punktów kontaktowych europejskiej sieci sądowej w sprawach cywilnych i handlowych

        • Minister Sprawiedliwości, w drodze zarządzenia, tworzy i znosi punkty kontaktowe Europejskiej Sieci Sądowej w sprawach cywilnych i handlowych.

        Art.  16d. Koordynator do spraw współpracy międzynarodowej i praw człowieka w sprawach karnych

        • § 1. W okręgu sądowym działa koordynator do spraw współpracy międzynarodowej i praw człowieka w sprawach karnych.
        • § 2. W zakresie dotyczącym współpracy międzynarodowej, prawa europejskiego i praw człowieka w sprawach karnych koordynator do spraw współpracy międzynarodowej i praw człowieka w sprawach karnych:
          • 1) udziela sędziom, asesorom sądowym, referendarzom sądowym i asystentom sędziów na ich wniosek informacji:
            • a) o zasadach i trybie uzyskania informacji o prawie i praktyce państwa obcego,
            • b) z zakresu techniki pracy oraz wykonywania czynności administracji sądowej istotnych dla prawidłowego przygotowania wniosku o pomoc prawną, europejskiego nakazu aresztowania oraz innych orzeczeń podlegających wzajemnemu uznawaniu,
            • c) o zasadach i trybie współpracy w ramach Europejskiej Sieci Sądowej,
            • d) o zasadach i trybie ustalenia organu właściwego w państwie obcym do wykonania wniosku o pomoc prawną lub udzielenia informacji dotyczącej stanu realizacji tego wniosku,
            • e) o zasadach i trybie ustalenia organu właściwego w państwie obcym do wykonania europejskiego nakazu aresztowania lub innego orzeczenia podlegającego wzajemnemu uznawaniu lub udzielenia informacji dotyczącej stanu realizacji tego nakazu lub orzeczenia,
            • f) o sposobie uzyskania informacji o treści standardów wynikających z Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r.;
          • 2) informuje prezesa właściwego sądu lub przewodniczącego właściwego wydziału o celowości zorganizowania narady sędziów, asesorów sądowych i referendarzy sądowych, w szczególności w celu przedstawienia zagadnień prawnych budzących wątpliwości oraz zagadnień, w których orzecznictwo jest niejednolite, a także w celu zapewnienia przestrzegania standardów wynikających z Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., oraz może brać w niej udział;
          • 3) informuje prezesa właściwego sądu o potrzebie analizy orzecznictwa i ewentualnego wystąpienia z informacją, o której mowa w art. 22  § 1 pkt 2;
          • 4) informuje sędziów, asesorów sądowych, referendarzy sądowych i asystentów sędziów o istotnym bieżącym orzecznictwie Sądu Najwyższego i organów międzynarodowych;
          • 5) kontroluje aktualność informacji umieszczonych na stronach internetowych sądu.
        • § 3. Koordynator do spraw współpracy międzynarodowej i praw człowieka w sprawach karnych wykonuje zadania, o których mowa w § 2, we wszystkich sądach na obszarze właściwości danego sądu okręgowego.
        • § 4. Koordynatorowi do spraw współpracy międzynarodowej i praw człowieka w sprawach karnych udostępnia się akta sądowe w celu wykonywania przez niego zadań, o których mowa w § 2.
        • § 5. Koordynatora do spraw współpracy międzynarodowej i praw człowieka w sprawach karnych powołuje prezes sądu okręgowego, w drodze zarządzenia, spośród sędziów, asesorów sądowych lub referendarzy sądowych tego sądu okręgowego lub sądów rejonowych na obszarze jego właściwości wyróżniających się wiedzą z zakresu współpracy międzynarodowej, prawa europejskiego i praw człowieka oraz wykazujących odpowiednią znajomość języków obcych.

        Art.  17. Uchylony

          Art.  18. Wydziały sądu apelacyjnego

          • § 1. Sąd apelacyjny dzieli się na wydziały:
            • 1) cywilny – do spraw z zakresu prawa cywilnego, prawa rodzinnego i opiekuńczego, jak również spraw gospodarczych oraz innych spraw z zakresu prawa gospodarczego i cywilnego należących do sądu gospodarczego na podstawie odrębnych ustaw,
            • 2) karny – do spraw z zakresu prawa karnego oraz spraw zgodności z prawdą oświadczeń lustracyjnych,
            • 3) pracy i ubezpieczeń społecznych – do spraw z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych.
          • § 2. (uchylony).

          Art.  18a. Inne wydziały w sądach

          • W sądach mogą być tworzone wydziały inne niż wymienione w art. 12 , 16 lub art. 18 .

          Art.  18b. Wydziały i ośrodki zamiejscowe sądów

          • Poza siedzibą sądu mogą być tworzone wydziały zamiejscowe, a poza siedzibą sądu okręgowego także ośrodki zamiejscowe.

          Art.  19. Tworzenie i znoszenie wydziałów oraz ośrodków zamiejscowych sądów

          • § 1. Minister Sprawiedliwości tworzy i znosi wydziały oraz wydziały i ośrodki zamiejscowe sądów w drodze zarządzenia, mając na względzie potrzebę zapewnienia racjonalnej organizacji sądownictwa, w szczególności przez dostosowanie liczby, rodzaju i wielkości wydziałów do obciążenia wpływem spraw, właściwą skalę etatyzacji, ekonomię postępowania sądowego oraz konieczność prawidłowego wykonywania czynności nadzorczych, w celu zagwarantowania realizacji prawa obywatela do rozpoznania jego sprawy w rozsądnym terminie; w zarządzeniu o utworzeniu wydziału oraz wydziału lub ośrodka zamiejscowego należy określić jego siedzibę, obszar właściwości oraz zakres spraw przekazanych do rozpoznawania.
          • § 1a. Przy tworzeniu wydziałów egzekucyjnych uwzględnia się ponadto konieczność prawidłowego i sprawnego wykonywania nadzoru judykacyjnego nad komornikami sądowymi, mając na względzie w szczególności:
            • 1) wpływ spraw, o których mowa w art. art. 12 § 1 pkt 7;
            • 2) liczbę komorników sądowych, którzy podlegaliby nadzorowi judykacyjnemu utworzonego wydziału;
            • 3) liczbę spraw prowadzonych przez komorników sądowych, którzy podlegaliby nadzorowi judykacyjnemu utworzonego wydziału.
          • § 2. W przypadku zniesienia wydziału lub ośrodka zamiejscowego sądu, pracownicy zatrudnieni w zniesionej jednostce przechodzą do odpowiedniego sądu.

          Art.  20. Uprawnienia ministra sprawiedliwości w zakresie organizacji sądów

          • Minister Sprawiedliwości, po zasięgnięciu opinii Krajowej Rady Sądownictwa, w drodze rozporządzeń:
            • 1) tworzy i znosi sądy oraz ustala ich siedziby, obszary właściwości i zakres rozpoznawanych przez nie spraw,
            • 1a) może przekazać jednemu sądowi apelacyjnemu rozpoznawanie spraw własności intelektualnej z właściwości lub części obszarów właściwości innych sądów apelacyjnych,
            • 2) może przekazać jednemu sądowi okręgowemu rozpoznawanie spraw z zakresu prawa pracy lub ubezpieczeń społecznych z właściwości lub części obszarów właściwości innych sądów okręgowych, działających na obszarze tej samej apelacji, a jednemu sądowi rejonowemu – rozpoznawanie spraw z zakresu prawa pracy lub ubezpieczeń społecznych z właściwości lub części obszarów właściwości innych sądów rejonowych, działających w tym samym okręgu sądowym,
            • 3) może przekazać jednemu sądowi okręgowemu rozpoznawanie spraw gospodarczych oraz innych spraw z zakresu prawa gospodarczego i cywilnego, należących do sądu gospodarczego na podstawie odrębnych ustaw, z właściwości lub części obszarów właściwości innych sądów okręgowych, działających na obszarze tej samej apelacji, a jednemu sądowi rejonowemu – rozpoznawanie spraw gospodarczych oraz innych spraw z zakresu prawa gospodarczego i cywilnego, należących do sądu gospodarczego na podstawie odrębnych ustaw, z właściwości lub części obszarów właściwości innych sądów rejonowych,
            • 3a) może przekazać jednemu sądowi okręgowemu rozpoznawanie spraw własności intelektualnej z właściwości lub części obszarów właściwości innych sądów okręgowych,
            • 4) może przekazać jednemu sądowi okręgowemu rozpoznawanie spraw zgodności z prawdą oświadczeń lustracyjnych z właściwości innych sądów okręgowych, działających na obszarze tej samej apelacji,
            • 5) może przekazać jednemu sądowi rejonowemu rozpoznawanie spraw z zakresu prawa rodzinnego i opiekuńczego, spraw dotyczących demoralizacji i czynów karalnych nieletnich, leczenia osób uzależnionych od alkoholu oraz od środków odurzających i psychotropowych oraz spraw należących do sądu opiekuńczego na podstawie odrębnych ustaw, z właściwości lub części obszarów właściwości innych sądów rejonowych, działających w tym samym okręgu sądowym,
            • 6) może przekazać jednemu sądowi rejonowemu prowadzenie ksiąg wieczystych z właściwości lub części obszarów właściwości innych sądów rejonowych, działających w tym samym okręgu sądowym,
            • 7) może przekazać jednemu sądowi rejonowemu rozpoznawanie spraw w elektronicznym postępowaniu upominawczym z właściwości innych sądów rejonowych,
            • 7a) może przekazać jednemu sądowi rejonowemu rozpoznawanie spraw z wniosków o zatwierdzenie ugód, zawartych w ramach mediacji prowadzonej na podstawie umowy o mediację, wniesionych przez portal informacyjny, o którym mowa w art. 53e  § 1,
            • 8) może przekazać jednemu sądowi rejonowemu rozpoznawanie wniosków o nadanie klauzuli wykonalności decyzjom wydanym przez Radę, Komisję Europejską, Europejski Bank Centralny, Urząd Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego oraz wyrokom Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z właściwości innych sądów rejonowych,
            • 9) wyznacza sądy okręgowe właściwe do rozpoznawania spraw z zakresu ochrony unijnych znaków towarowych i wzorów wspólnotowych (sądy unijnych znaków towarowych i wzorów wspólnotowych) oraz ustala ich obszary właściwości w tych sprawach,
            • 9a) wyznacza jeden sąd rejonowy i jeden sąd okręgowy właściwe do rozpoznawania spraw w europejskim postępowaniu nakazowym oraz w europejskim postępowaniu w sprawie drobnych roszczeń wszczętych za pośrednictwem systemu teleinformatycznego obsługującego te postępowania,
            • 10) może przekazać jednemu sądowi rejonowemu rozpoznanie spraw, o których mowa w art. 12  § 1 pkt 7, z właściwości lub części obszarów właściwości innych sądów rejonowych – kierując się potrzebą zapewnienia racjonalnej organizacji sądownictwa, przez dostosowanie liczby sądów, ich wielkości i obszarów właściwości do zakresu obciążenia wpływem spraw, a także uwzględniając ekonomię postępowania sądowego, w celu zagwarantowania realizacji prawa obywatela do rozpoznania jego sprawy w rozsądnym terminie.

          Art.  20a. Przydział nowych stanowisk sędziowskich i asesorskich

          • § 1. Minister Sprawiedliwości, mając na względzie racjonalne wykorzystanie kadr sądownictwa powszechnego, potrzeby wynikające z obciążenia zadaniami poszczególnych sądów, przydziela nowe stanowiska sędziowskie oraz asesorskie poszczególnym sądom.
          • § 2. W razie zwolnienia stanowiska sędziowskiego lub asesorskiego w sądzie działającym na obszarze danej apelacji prezes sądu apelacyjnego, w terminie czternastu dni od dnia zwolnienia stanowiska, zawiadamia o tym Ministra Sprawiedliwości. Minister Sprawiedliwości, na podstawie kryteriów, o których mowa w § 1, oraz mając na względzie zapewnienie stanowisk asesorskich egzaminowanym aplikantom aplikacji sędziowskiej:
            • 1) przydziela stanowisko danemu albo innemu sądowi, w razie potrzeby po przekształceniu odpowiednio w stanowisko sędziowskie lub asesorskie, albo
            • 2) stanowisko znosi.
          • § 2a. W razie planowanego zwolnienia stanowiska sędziowskiego w sądzie działającym na obszarze danej apelacji przez sędziego, który przechodzi w stan spoczynku po osiągnięciu wymaganego wieku, prezes sądu apelacyjnego, nie później niż na pięć miesięcy przed zwolnieniem stanowiska, zawiadamia o tym Ministra Sprawiedliwości. Przepis § 2 zdanie drugie stosuje się odpowiednio.
          • § 2b. W przypadku przydzielenia stanowiska asesorskiego Minister Sprawiedliwości przydziela stanowisko wydziałowi lub wydziałom po zasięgnięciu opinii prezesa właściwego sądu. Przepis art. 22a  § 4 stosuje się odpowiednio.
          • § 3. Stanowisko asesorskie przekształca się z mocy prawa w stanowisko sędziowskie z chwilą powołania zajmującego je asesora sądowego do pełnienia urzędu na stanowisku sędziowskim.
          • § 4. O wolnych stanowiskach sędziowskich Minister Sprawiedliwości obwieszcza w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”.
          • § 5. O wolnym stanowisku sędziowskim nie obwieszcza się, jeżeli jego obsadzenie następuje w drodze przeniesienia służbowego sędziego równorzędnego sądu lub w trybie określonym w art. 74  albo przeniesienia służbowego asesora sądowego.
          Spis treści

          Spis treści

          Prawo o ustroju sądów powszechnych
          • Dział I. Sądy powszechne(1-54)
          • Rozdział 1. Przepisy ogólne(1-9)
          • Rozdział 2. Organizacja sądów(10-20)
          • Rozdział 3. Organy sądów(21-32)
          • Rozdział 4. Samorząd sędziowski(33-36)
          • Rozdział 5. Wewnętrzny i zewnętrzny nadzór administracyjny nad działalnością administracyjną sądów w zakresie zapewnienia właściwego toku wewnętrznego urzędowania sądu związanego bezpośrednio ze sprawowaniem wymiaru sprawiedliwości oraz wykonywaniem innych zadań z zakresu ochrony prawnej(37-41)
          • Rozdział 5a. Tryb rozpatrywania skarg i wniosków(41-41)
          • Rozdział 6. Ogólne przepisy o czynnościach sądów(42-54)
          • Dział II. Sędziowie i asesorzy sądowi (55-133)
          • Rozdział 1. Powołanie do pełnienia urzędu na stanowisku sędziowskim(55-64)
          • Rozdział 1a. Status sędziego(65-81)
          • Rozdział 2. Prawa i obowiązki sędziów(82-106)
          • Rozdział 2a. (uchylony) (106-106)
          • Rozdział 2b. Asesorzy sądowi(106-106)
          • Rozdział 3. Odpowiedzialność dyscyplinarna sędziów i asesorów sądowych (107-146)
          • Dział III. Uchylony(134-146)
          • Dział IV. Referendarze sądowi, kuratorzy sądowi, pracownicy sądów, stali mediatorzy, ławnicy oraz organy pomocnicze sądów(147-175)
          • Rozdział 1. Przepisy ogólne(147-148)
          • Rozdział 2. Referendarze sądowi(149-153)
          • Rozdział 3. Kuratorzy sądowi(154-154)
          • Rozdział 4. Asystenci sędziów(155-155)
          • Rozdział 5. Urzędnicy i inni pracownicy sądowi(156-156)
          • Rozdział 6. Biegli (157-157)
          • Rozdział 6a. Stali mediatorzy(157-157)
          • Rozdział 7. Ławnicy(158-175)
          • Dział IVa. Przetwarzanie danych osobowych, telekomunikacyjnych, pocztowych i internetowych oraz informatyzacja sądownictwa powszechnego
          • Dział V. Finansowanie działalności sądów powszechnych(176-179)
          • Rozdział 1. Budżet sądownictwa(176-178)
          • Rozdział 2. Gospodarka finansowa sądów(179-179)
          • Dział VI. Zmiany w przepisach obowiązujących, przepisy przejściowe i końcowe(180-212)
          • Rozdział 1. Zmiany w przepisach obowiązujących(180-195)
          • Rozdział 2. Przepisy przejściowe i końcowe(196-212)

          Ostatnie zmiany

          • Art. 147Art. 149Art. 155Art. 155aArt. 155caArt. 155cbArt. 155dArt. 155e
            2026-04-03
          • Art. 20Art. 53eArt. 157b
            2026-03-01
          • Art. 2
            2025-12-09
          • Art. 41
            2025-09-10
          • Art. 16
            2025-07-25
          • Art. 77
            2025-05-07
          • Art. 49
            2025-01-01
          • Art. 53Art. 53eArt. 157Art. 175da
            2024-03-14
          • Art. 20Art. 31aArt. 175aArt. 179aArt. 179b
            2024-01-01
          • Art. 2Art. 28Art. 36Art. 57Art. 58Art. 100Art. 106xaArt. 106zgArt. 149Art. 151aArt. 155
            2023-11-15
          • Art. 49Art. 50Art. 51Art. 52aArt. 53cArt. 54Art. 149Art. 150
            2023-09-28
          • Art. 82a
            2023-08-29
          • Art. 82a
            2023-08-15
          • Art. 175a
            2023-08-10
          • Art. 57b
            2023-07-01
          • Art. 77
            2023-05-31
          • Art. 47bArt. 55Art. 77Art. 106zg
            2023-04-15
          • Art. 175d
            2022-12-16
          • Art. 16
            2022-12-14
          • Art. 42aArt. 55Art. 77Art. 107Art. 110Art. 110bArt. 112bArt. 112cArt. 113aArt. 114Art. 114aArt. 115Art. 115a
            2022-07-15
          • Art. 97
            2022-04-23
          • Art. 94aArt. 94c
            2022-04-22
          • Art. 31a
            2022-01-01
          • Art. 7Art. 72Art. 80aArt. 80bArt. 80cArt. 99Art. 106Art. 134Art. 153
            2021-12-18
          • Art. 53d
            2021-12-01
          • Art. 53
            2021-07-01
          • Art. 20
            2020-07-01
          • Art. 105
            2020-06-24
          • Art. 53
            2020-05-16
          • Art. 12
            2020-03-07
          • Art. 3Art. 9aArt. 9cArt. 9dArt. 22aArt. 23Art. 24Art. 25Art. 28Art. 29Art. 30Art. 31Art. 31aArt. 33Art. 34Art. 35Art. 36Art. 36aArt. 37eArt. 37hArt. 41Art. 42aArt. 55Art. 57aaArt. 57abArt. 57aeArt. 57ahArt. 58Art. 66Art. 77Art. 87Art. 88aArt. 88bArt. 106xaArt. 106zgArt. 107Art. 107aArt. 109Art. 110Art. 112Art. 114aArt. 128
            2020-02-14
          • Art. 77
            2020-02-07
          • Art. 12Art. 19Art. 20Art. 27Art. 57Art. 157b
            2020-01-01
          • Art. 135Art. 136Art. 137Art. 138Art. 139Art. 140Art. 141Art. 142Art. 143Art. 144Art. 145Art. 145aArt. 146Art. 146aArt. 180Art. 181Art. 182Art. 183Art. 184Art. 185Art. 186Art. 187Art. 188Art. 189Art. 190Art. 191Art. 192Art. 193Art. 194Art. 195Art. 196Art. 197Art. 198Art. 199Art. 200Art. 201Art. 202Art. 203Art. 204Art. 205Art. 205aArt. 206Art. 207Art. 208Art. 209Art. 210Art. 211Art. 212
            2019-11-30
          • Art. 10aArt. 49Art. 150Art. 151Art. 151a
            2019-11-07
          • Art. 57Art. 57aa
            2019-03-04
          • Art. 175aArt. 175daArt. 175dbArt. 175dcArt. 175dd
            2019-02-06
          • Art. 19Art. 20Art. 27Art. 110
            2019-01-12
          • Art. 32aArt. 86
            2018-10-01
          • Art. 57Art. 57aa
            2018-09-11
          • Art. 2Art. 11Art. 12Art. 16Art. 20Art. 22aArt. 28Art. 30Art. 33Art. 34Art. 35Art. 36aArt. 37dArt. 41Art. 46Art. 57Art. 57aArt. 57bArt. 57fArt. 77Art. 86Art. 94Art. 100Art. 104Art. 105Art. 106iArt. 106kArt. 106lArt. 110Art. 112Art. 112aArt. 129Art. 148Art. 151aArt. 155eArt. 172
            2018-08-10
          • Art. 106iArt. 106k
            2018-06-16
          • Art. 175aArt. 175c
            2018-05-25
          • Art. 27Art. 28Art. 30Art. 69
            2018-05-23
          • Art. 41bArt. 41dArt. 61Art. 68Art. 77Art. 80Art. 81Art. 82cArt. 86Art. 91aArt. 104Art. 106zdArt. 108Art. 109Art. 109aArt. 109bArt. 110Art. 110aArt. 110bArt. 110cArt. 112Art. 112aArt. 112bArt. 112cArt. 112dArt. 113Art. 113aArt. 113bArt. 114Art. 115Art. 115aArt. 115bArt. 115cArt. 121Art. 122Art. 123Art. 124Art. 162
            2018-04-03
          • Art. 16
            2018-02-01
          • Art. 16
            2018-01-27
          • Art. 106i
            2018-01-17
          • Art. 57aArt. 61Art. 69
            2018-01-06
          • Art. 162
            2017-12-01
          • Art. 69Art. 100
            2017-10-01
          • Art. 158
            2017-09-01
          • Art. 1Art. 9aaArt. 11Art. 16bArt. 16cArt. 16dArt. 22aArt. 23Art. 24Art. 25Art. 27Art. 29Art. 31Art. 33Art. 37cArt. 37dArt. 37eArt. 37gArt. 37gaArt. 37hArt. 40Art. 41Art. 47Art. 47aArt. 47bArt. 47cArt. 51aArt. 51bArt. 53cArt. 57aArt. 57bArt. 64Art. 69Art. 71Art. 74Art. 77Art. 78Art. 82aArt. 83aArt. 87Art. 88Art. 89Art. 92Art. 94Art. 94bArt. 94dArt. 94eArt. 94fArt. 94gArt. 105Art. 106aArt. 106bArt. 106cArt. 106dArt. 106eArt. 106fArt. 106gArt. 106zgArt. 149aArt. 151aArt. 151bArt. 155Art. 155eArt. 170Art. 171Art. 175dArt. 175eArt. 175fArt. 175g
            2017-08-12
          • Art. 77
            2017-07-30
          • Art. 2Art. 11Art. 16Art. 20Art. 20aArt. 22Art. 22aArt. 31Art. 31aArt. 37Art. 37cArt. 40Art. 41Art. 45Art. 46Art. 57aArt. 57acArt. 57bArt. 57cArt. 57dArt. 57eArt. 57iArt. 61Art. 73Art. 75bArt. 77Art. 77aArt. 78aArt. 81Art. 82aArt. 82bArt. 91Art. 93Art. 94Art. 95Art. 103Art. 106hArt. 106iArt. 106kArt. 106lArt. 106nArt. 106oArt. 106pArt. 106qArt. 106rArt. 106sArt. 106tArt. 106uArt. 106vArt. 106wArt. 106xArt. 106xaArt. 106yArt. 106zArt. 106zaArt. 106zbArt. 106zeArt. 106zfArt. 106zgArt. 107aArt. 131Art. 147Art. 149Art. 151bArt. 151cArt. 155Art. 155caArt. 175aArt. 177a
            2017-06-21
          • Art. 21Art. 21aArt. 22Art. 32Art. 32aArt. 32bArt. 179
            2017-05-04
          • Art. 16
            2017-03-01
          • Art. 87Art. 108Art. 109Art. 128Art. 133a
            2017-01-06
          • Art. 51Art. 53bArt. 57aArt. 57fArt. 57iArt. 61Art. 63Art. 64Art. 92Art. 106hArt. 106oArt. 106sArt. 106wArt. 118
            2017-01-01
          • Art. 37
            2016-12-20
          • Art. 57Art. 57aa
            2016-10-07
          • Art. 53aArt. 53b
            2016-09-08
          • Art. 94
            2016-07-15
          • Art. 20a
            2016-05-07
          • Art. 22Art. 49Art. 157Art. 175c
            2016-04-15
          • Art. 16Art. 175b
            2016-02-07
          • Art. 2Art. 4Art. 6Art. 9bArt. 11Art. 16aArt. 20aArt. 21Art. 22Art. 22aArt. 22bArt. 31Art. 31aArt. 36aArt. 37bArt. 37cArt. 40Art. 41Art. 41aArt. 41dArt. 45Art. 46Art. 47Art. 48Art. 51Art. 52Art. 56Art. 57Art. 57aArt. 57bArt. 58Art. 61Art. 75Art. 82aArt. 91aArt. 92Art. 94Art. 101Art. 106hArt. 106iArt. 106jArt. 106kArt. 106lArt. 106mArt. 106nArt. 106oArt. 106pArt. 106qArt. 106rArt. 106sArt. 106tArt. 106uArt. 106vArt. 106wArt. 106xArt. 106yArt. 106zArt. 106zaArt. 106zbArt. 106zcArt. 106zdArt. 106zeArt. 106zfArt. 106zgArt. 107aArt. 157aArt. 157bArt. 157cArt. 157dArt. 157eArt. 157fArt. 175a
            2016-01-01
          • Art. 177a
            2015-11-18
          • Art. 81
            2015-09-19
          • Art. 22Art. 31aArt. 61Art. 147Art. 149Art. 151cArt. 155Art. 155cArt. 155ca
            2015-08-21
          • Art. 94
            2015-08-14
          • Art. 113
            2015-07-01
          • Art. 32bArt. 37gArt. 37h
            2015-06-05
          • Art. 80
            2015-04-10
          • Art. 55Art. 80
            2015-01-27
          • Art. 31a
            2015-01-01
          • Art. 34Art. 56Art. 57Art. 57aArt. 57aaArt. 57abArt. 57acArt. 57adArt. 57aeArt. 57afArt. 57agArt. 57ahArt. 57bArt. 57dArt. 57eArt. 57fArt. 57iArt. 58
            2014-10-01
          • Art. 61Art. 153a
            2014-08-26
          • Art. 10
            2014-07-15
          • Art. 162
            2014-06-15
          • Art. 94
            2014-06-01
          • Art. 175a
            2014-05-01
          • Art. 21Art. 32dArt. 110
            2014-01-24
          • Art. 16
            2014-01-02
          • Art. 57bArt. 61Art. 106eArt. 155Art. 155caArt. 155cb
            2013-07-08
          • Art. 21Art. 22Art. 31aArt. 32Art. 32aArt. 32bArt. 32cArt. 32dArt. 34Art. 69Art. 100Art. 151aArt. 177Art. 178Art. 179
            2013-01-01
          • Art. 1Art. 2Art. 3Art. 9Art. 9aArt. 9bArt. 11Art. 12Art. 13Art. 14Art. 15Art. 16Art. 17Art. 18Art. 18aArt. 18bArt. 19Art. 20Art. 22aArt. 22bArt. 23Art. 24Art. 25Art. 26Art. 27Art. 28Art. 29Art. 30Art. 31Art. 33Art. 35Art. 36Art. 36aArt. 37Art. 37aArt. 37bArt. 37cArt. 37dArt. 37eArt. 37fArt. 37gArt. 37hArt. 37iArt. 38Art. 39Art. 40Art. 41aArt. 41bArt. 41cArt. 41dArt. 41eArt. 43Art. 45Art. 56Art. 57Art. 57aArt. 57bArt. 57cArt. 57dArt. 57eArt. 57fArt. 57gArt. 57hArt. 57iArt. 58Art. 59Art. 61Art. 63Art. 64Art. 77Art. 82aArt. 87Art. 105Art. 106aArt. 106bArt. 106cArt. 106dArt. 106eArt. 106fArt. 106gArt. 112Art. 129Art. 148Art. 149Art. 149aArt. 150Art. 151bArt. 153aArt. 153bArt. 155Art. 155aArt. 155bArt. 155cArt. 155dArt. 155eArt. 175aArt. 179a
            2012-03-28
          • Art. 67Art. 74Art. 75aArt. 84Art. 91Art. 92Art. 101Art. 104Art. 132a
            2011-10-12
          • Art. 70
            2011-07-18
          • Art. 158Art. 159Art. 162Art. 164Art. 166Art. 167Art. 170Art. 172
            2011-06-14
          • Art. 8
            2011-03-28
          • Art. 25aArt. 63aArt. 64aArt. 65aArt. 65bArt. 80d
            2011-01-01

          Najbliższe zmiany

          • Art. 70Art. 94Art. 94bArt. 94d
            2027-01-01
          • Art. 94
            2028-01-01

          Najnowsze

          • 08.09
            Zwolnienie na dziecko a niepełny etat. Dlaczego 16 godzin nie zawsze znaczy to samo
          • 08.09
            Podział instalacji grzewczej na strefy: kiedy prawo tego wymaga?
          • 08.09
            11 grzechów głównych przeciwko bezpieczeństwu pożarowemu. Czy wiesz, za co możesz trafić do aresztu?
          • 07.09
            Nakłaniał, doradzał, podwiózł - Kiedy stajesz się "wspólnikiem"? Podżeganie i pomocnictwo na celowniku Kodeksu karnego
          • 07.09
            Świadectwo pracy a zarobki. Czy pracodawca musi wpisać pensję i premie?
          • 07.09
            Czy pracodawca musi wpisać w świadectwie pracy, że mam komornika? Wyjaśniamy, co o tym mówi prawo
          • 06.09
            Do kogo iść z problemem? Czyli kto naprawdę odpowiada za sprawy codzienne w gminie
          • 06.09
            Czy za jazdę rowerem pod wpływem alkoholu zawsze zabierają prawo jazdy?
          • 06.09
            „Nieumyślne” naruszenie zasad to nie wymówka. Kiedy kierowca odpowiada karnie?
          • 05.09
            Rozwód nie zamyka ust, ale prawo tak. Czy „była żona” musi zeznawać przeciwko dawnemu mężowi?

          LexLege radzi

          • Sankcja kredytu darmowego (SKD) także dla osoby prowadzącej firmę? Decyduje cel kredytu

          • Masz małą firmę lub zatrudniasz pracowników? Sprawdź, jak cyfrowa rewolucja w zasiłkach odmieni Twoje kadry i ułatwi życie rodzicom

          • Koniec patostreamów i "wyreżyserowanych pranków"! Od 23 sierpnia za popularne wideo grozi bezwzględne więzienie

          • Uszczelnienie rynku beauty nieuniknione i potrzebne

          • Kiedy członek zarządu odpowiada za długi spółki i czy może uwolnić się od zadłużenia?

          Lexlege
          Lexlege
          • FAQ
          • O nas
          • Newslettery
          • Kontakt
          • Reklama
          • System Informacji Prawnej
          • Na Skróty
          Grupa Bonnier
          • ArsLege
          • Puls Biznesu
          • Bankier
          • Puls Medycyny
          • Pit.pl
          • Egzamin Rzeczoznawca
          • Urzędnik mianowany
          Subskrybuj newsletter i zawsze bądź na bieżąco z wybranymi tematami.Miej najważniejsze wydarzenia każdego dnia w zasięgu ręki.
          Subskrybuj
          • Promocje bankowe
          • blogbank.pl
          • Konferencje
          • Zgarnij premię
          • Rejestracja pojazdu
          • Kurs Dolara
          • Kurs Euro
          • Kursy walut
          • Dywidendy
          • Sesje elixir
          • Kredyt konsolidacyjny
          • Forex
          • Startup
          • Wibor
          • Biznes plan
          • Program pit
          • Pit 36
          • Pit 36L
          • Pit 28
          • Pit 11
          • Rozlicz pit 37
          • Ulgi i odliczenia podatkowe
          • rozliczenie najmu pit.pl
          • Notowania GPW
          • Orlen
          • PKO BP
          • Energa
          • WIG20
          • WIG30
          • Giełdy zagraniczne
          • Cena złota
          • Cena srebra
          • Cena ropy
          • Notowania surowców
          Bonnier © 2026 Puls Biznesu
          • Serwis używa cookies
          • Polityka Prywatności
          • Ustawienia plików cookie