Prawo o notariacie

Art.  50. Odpowiedzialność dyscyplinarna notariusza

• Notariusz odpowiada dyscyplinarnie za przewinienia zawodowe, w tym za oczywistą i rażącą obrazę przepisów prawnych, uchybienia powadze lub godności zawodu, jak również za niespełnienie obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia, o którym mowa w art. 19a , zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 19b  oraz za niewykonanie obowiązku, o którym mowa w art. 71  § 8, i niewykonanie zobowiązania, o którym mowa w art. 71a  § 5, a także za niespełnienie obowiązku, o którym mowa w art. 8a  ust. 1 ustawy z dnia 24 marca 1920 r. o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców (Dz. U. z 2016 r. poz. 1061 i 2175).

Art.  51. Katalog kar dyscyplinarnych

• § 1. Karami dyscyplinarnymi są:
  • 1) upomnienie;
  • 2) nagana;
  • 3) kara pieniężna do wysokości pięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw, nie niższa od połowy tego wynagrodzenia;
  • 4) pozbawienie prawa prowadzenia kancelarii.
• § 2. Wymierzenie kary nagany lub kary pieniężnej pociąga za sobą niemożność udziału ukaranego w organach samorządu notarialnego i w sądzie dyscyplinarnym przez okres 3 lat.
• § 3. Kary pieniężne wpływają na rzecz Skarbu Państwa.
• § 4. Osoba, która przestała być notariuszem w związku z orzeczeniem kary dyscyplinarnej, o której mowa w § 1 pkt 4, może ponownie ubiegać się o powołanie na notariusza po upływie 10 lat od dnia uprawomocnienia się orzeczenia kary pozbawienia prawa prowadzenia kancelarii.

Art.  52. Przedawnienie dyscyplinarne

• § 1. Po upływie 5 lat od chwili czynu nie można wszcząć postępowania dyscyplinarnego, a w razie wszczęcia - ulega ono umorzeniu.
• § 2. Jeżeli jednak czyn zawiera znamiona przestępstwa, przedawnienie dyscyplinarne nie może nastąpić wcześniej niż przedawnienie przewidziane w przepisach Kodeksu karnego.

Art.  53. Sądy dyscyplinarne

• § 1. Do orzekania w sprawach dyscyplinarnych są powołane sądy dyscyplinarne:
  • 1) w pierwszej instancji – sądy dyscyplinarne izb notarialnych;
  • 2) w drugiej instancji – Wyższy Sąd Dyscyplinarny.
• § 2. Członków sądów dyscyplinarnych wybierają na trzyletnią kadencję poszczególne walne zgromadzenia notariuszy izb notarialnych.
• § 3. Ogólną liczbę członków sądów dyscyplinarnych oraz liczbę członków tych sądów wybieranych przez poszczególne walne zgromadzenia notariuszy izb notarialnych określa Krajowa Rada Notarialna.
• § 4. Przewodniczących sądów dyscyplinarnych i ich zastępców wybierają spośród siebie członkowie tych sądów.

Art.  54. Składy orzekające sądów dyscyplinarnych

• § 1. Sąd dyscyplinarny orzeka w składzie 3 członków, a Wyższy Sąd Dyscyplinarny w składzie 5 członków. W składzie orzekającym w drugiej instancji nie może brać udziału członek sądu, który brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia.
• § 2. Skład orzekający wyznacza przewodniczący sądu dyscyplinarnego.

Art.  55. Rzecznicy sądów dyscyplinarnych

• Rzecznikami sądów dyscyplinarnych izb oraz Wyższego Sądu Dyscyplinarnego są notariusze wybrani odpowiednio przez walne zgromadzenia notariuszy i Krajową Radę Notarialną.

Art.  56. Uprawnienie obwinionego notariusza do ustanowienia obrońcy

• Obwiniony może ustanowić obrońcę spośród notariuszy, adwokatów lub radców prawnych.

Art.  57. Jawność postępowania dyscyplinarnego

• § 1. Postępowanie dyscyplinarne jest jawne.
• § 2. Sąd dyscyplinarny wyłącza jawność postępowania dyscyplinarnego ze względu na konieczność ochrony tajemnicy określonej w art. 18 , obowiązek zachowania tajemnicy przez notariusza, lub innej prawnie chronionej tajemnicy, jeżeli ujawnienie tych tajemnic zagrażałoby dobru państwa albo ważnemu interesowi prywatnemu. Sąd dyscyplinarny wyłącza również jawność postępowania dyscyplinarnego, jeżeli jawność mogłaby obrażać dobre obyczaje.
• § 3. W razie wyłączenia jawności postępowania dyscypli­narnego orzeczenie ogłaszane jest publicznie.
• § 4. Protokolantem może być notariusz lub aplikant notarialny wyznaczony przez przewodniczącego sądu dyscyplinarnego.

Art.  57a. Uprawnienia ministra sprawiedliwości w zakresie postępowania dyscyplinarnego

• Ministrowi Sprawiedliwości oraz osobom przez niego upoważnionym przysługuje w każdym stadium postępowania dyscyplinarnego prawo wglądu do akt i żądania informacji o wynikach tego postępowania, jak również prawo żądania akt sprawy.

Art.  58. Wniosek o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego

• Wniosek o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego mogą zgłosić Minister Sprawiedliwości lub rada właściwej izby notarialnej po wstępnym wyjaśnieniu okoliczności koniecznych do ustalenia znamion czynu zarzuconego obwinionemu oraz złożeniu wyjaśnień przez obwinionego, chyba że złożenie tych wyjaśnień nie jest możliwe.

Art.  59. Postępowanie dyscyplinarne w pierwszej instancji

• § 1. Po otrzymaniu wniosku o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego przewodniczący sądu wyznacza termin rozprawy i zawiadamia o nim rzecznika dyscyplinarnego, obwinionego oraz obrońcę, a w razie potrzeby wzywa świadków i biegłych.
• § 2. Postępowanie dyscyplinarne w pierwszej instancji powinno być zakończone w terminie 1 miesiąca od daty wpływu wniosku.
• § 3. Nieusprawiedliwione niestawiennictwo rzecznika dyscyplinarnego, obwinionego lub jego obrońcy nie wstrzymuje rozpoznania sprawy.

Art.  60. Ujawnienie w postępowaniu dyscyplinarnym przewinienia nie objętego wnioskiem o wszczęcie postępowania

• Jeżeli w toku rozprawy ujawni się inne przewinienie oprócz objętego wnioskiem o wszczęcie postępowania, sąd może wydać co do tego przewinienia orzeczenie tylko za zgodą rzecznika dyscyplinarnego i obwinionego lub jego obrońcy.

Art.  61. Odwołanie notariusza w toku postępowania dyscyplinarnego

• W razie odwołania notariusza w toku postępowania dyscyplinarnego, postępowanie toczy się nadal.

Art.  62. Uzasadnienie orzeczenia sądu dyscyplinarnego

• § 1. Uzasadnienie orzeczenia sądu dyscyplinarnego sporządza się na piśmie w terminie 7 dni od ogłoszenia orzeczenia.
• § 2. Orzeczenie wraz z uzasadnieniem doręcza się rzecznikowi dyscyplinarnemu i obwinionemu.

Art.  63. Odwołanie od orzeczenia sądu dyscyplinarnego pierwszej instancji

• § 1. Od orzeczenia sądu dyscyplinarnego pierwszej instancji przysługuje obwinionemu, rzecznikowi dyscyplinarnemu oraz Ministrowi Sprawiedliwości odwołanie do Wyższego Sądu Dyscyplinarnego w terminie 14 dni od dnia otrzymania orzeczenia wraz z uzasadnieniem. Odwołanie wnosi się do sądu dyscyplinarnego pierwszej instancji. Odwołanie powinno być przesłane w terminie 7 dni od dnia jego wpływu wraz z aktami do sądu dyscyplinarnego drugiej instancji.
• § 2. Orzeczenie wraz z uzasadnieniem wydane przez Wyższy Sąd Dyscyplinarny doręcza się rzecznikowi dyscyplinarnemu, obwinionemu, Ministrowi Sprawiedliwości oraz Krajowej Radzie Notarialnej.

Art.  63a. Kasacja od orzeczenia wyższego sądu dyscyplinarnego

• § 1. Od orzeczenia wydanego przez Wyższy Sąd Dyscyplinarny przysługuje obwinionemu, rzecznikowi dyscyplinarnemu, Ministrowi Sprawiedliwości, Rzecznikowi Praw Obywatelskich oraz Krajowej Radzie Notarialnej kasacja do Sądu Najwyższego.
• § 2. Orzeczenie, od którego służy kasacja podmiotom, o których mowa w § 1, nie podlega wykonaniu do czasu wniesienia kasacji lub bezskutecznego upływu terminu do jej wniesienia.

Art.  63b. Przesłanki wniesienia kasacji od orzeczenia dyscyplinarnego

• Kasacja może być wniesiona z powodu rażącego naruszenia prawa, jak również rażącej niewspółmierności kary dyscyplinarnej.

Art.  63c. Tryb wnoszenia kasacji od orzeczenia dyscyplinarnego

• Kasację wnosi się do Sądu Najwyższego za pośrednictwem sądu dyscyplinarnego drugiej instancji w terminie 30 dni od dnia doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem.

Art.  63d. Rozprawa kasacyjna

• § 1. Od kasacji, o której mowa w art. 63a , kasacja do Sądu Najwyższego, § 1, nie uiszcza się opłaty sądowej.
• § 2. Orzeczenie, od którego wniesiono kasację, nie podlega wykonaniu do czasu rozpoznania kasacji.
• § 3. Sąd Najwyższy rozpoznaje kasację na rozprawie w składzie trzech sędziów.

Art.  63e. Odpowiednie stosowanie do rozpoznania kasacji przepisów kodeksu postępowania karnego

• Do rozpoznania kasacji, o której mowa w art. 63a , kasacja do Sądu Najwyższego, § 1, stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego o kasacji, z wyłączeniem art. 526 , konieczność określenia zarzutu i przymus adwokacko-radcowski kasacji, § 2 oraz art. 530 , przesłanki przyjęcia i odmowy przyjęcia kasacji, § 2 i 3.

Art.  64. Przesłanie odpisu prawomocnego orzeczenia dyscyplinarnego

• Po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu dyscyplinarnego przewodniczący sądu pierwszej instancji przesyła odpis orzeczenia Ministrowi Sprawiedliwości oraz radzie właściwej izby notarialnej.

Art.  65. Wykonanie orzeczenia dyscyplinarnego, usunięcie odpisu orzeczenia z akt osobowych

• § 1. Odpis prawomocnego orzeczenia skazującego na karę dyscyplinarną dołącza się do akt osobowych obwinionego.
• § 2. Wykonanie orzeczenia sądu dyscyplinarnego należy co do kary wymienionej w art. 51 , katalog kar dyscyplinarnych, § 1 pkt 4 do Ministra Sprawiedliwości, a co do pozostałych kar – do rady właściwej izby notarialnej.
• § 3. Po upływie 3 lat od uprawomocnienia się orzeczenia orzekającego karę upomnienia lub nagany albo 5 lat od uprawomocnienia się orzeczenia orzekającego karę pieniężną, a po upływie 15 lat od uprawomocnienia się orzeczenia o pozbawieniu prawa prowadzenia kancelarii, Minister Sprawiedliwości zarządza usunięcie odpisu orzeczenia z akt osobowych, jeżeli w tym okresie nie wydano przeciwko ukaranemu innego orzeczenia o nałożeniu kary dyscyplinarnej.

Art.  66. Uchylony

Art.  67. Ponoszenie kosztów postępowania dyscyplinarnego

• § 1. Koszty postępowania dyscyplinarnego wykładają organy samorządu notarialnego.
• § 2. W wypadku prawomocnego ukarania, kosztami postępowania dyscyplinarnego obciąża się notariusza.

Art.  68. Zawieszenie notariusza w czynnościach zawodowych

• § 1. Sąd dyscyplinarny może zawiesić w czynnościach zawodowych notariusza, przeciwko któremu wszczęto postępowanie karne, dyscyplinarne lub o ubezwłasnowolnienie.
• § 2. Na uchwałę o zawieszeniu w czynnościach zawodowych notariuszowi przysługuje zażalenie.
• § 3. Zażalenie rozpoznaje sąd dyscyplinarny drugiej instancji.
• § 4. Zawieszenie w czynnościach zawodowych, z zastrzeżeniem § 5, ustaje z chwilą prawomocnego zakończenia postępowania dyscyplinarnego, chyba że sąd dyscyplinarny uchylił je wcześniej.
• § 5. W przypadku skazania notariusza na karę dyscyplinarną pozbawienia prawa prowadzenia kancelarii zawieszenie w czynnościach zawodowych ustaje z chwilą uprawomocnienia się decyzji Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie odwołania notariusza ze stanowiska.

Art.  69. Odesłanie do przepisów kodeksu postępowania karnego

• W sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego.

Art.  70. Obsługa organizacyjno-kancelaryjna sądów dyscyplinarnych

• Obsługę organizacyjno-kancelaryjną sądów dyscyplinarnych zapewniają odpowiednio – rady izb notarialnych lub Krajowa Rada Notarialna.