Lexlege
Twoje konto
  • Prawo w biznesie
  • Podatki i finanse
  • Prawo w praktyce
  • Prawo pracy
  • Nowelizacje i skutki
  • Wzory pism
  • Akty prawne
  • Puls Biznesu
  • Prawo w biznesie
  • Podatki i finanse
  • Prawo w praktyce
    • Prawo karne
    • Prawo cywilne
    • Edukacja
    • Prawo budowlane
  • Prawo pracy
  • Nowelizacje i skutki
    • Omówienie zmian
    • Ostatnie zmiany
    • Najbliższe zmiany
  • Akty prawne
  • Aplikacje prawnicze
    • Nauka do egzaminu - Arslege
    • O aplikacji
  • Urzędnik służby cywilnej
  • Rzeczoznawca majątkowy
  • Wzory pism
  • Wydarzenia
  1. Lexlege
  2. System informacji prawnej
  3. Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
  4. Dział III. Strony, obrońcy i pełnomocnicy
  5. Rozdział 4. Obwiniony i jego obrońca

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Stan prawny aktualny na dzień: 13.09.2026

Dz.U.2025.0.860.t.j. - Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Przejdź do
Wersje aktu
Ucz się z ArslegePobierz PDF

Zaloguj się, aby obserwować akt

Funkcja obserwowania aktów jest dostępna dla zalogowanych użytkowników.

Wersja obowiązująca

Rozdział 4. Obwiniony i jego obrońca

Art.  20. Prawa i obowiązki obwinionego

  • § 1. Obwinionym jest osoba, przeciwko której wniesiono wniosek o ukaranie w sprawie o wykroczenie.
  • § 2. Jeżeli obwiniony nie zna języka polskiego, wniosek o ukaranie oraz rozstrzygnięcia podlegające zaskarżeniu lub kończące postępowanie ogłasza się lub doręcza obwinionemu wraz z tłumaczeniem.
  • § 3. Do obwinionego stosuje się odpowiednio art. 72 , § 1 i 2, art. 74  § 1 i 2, art. 75 , art. 76  i art. 175  Kodeksu postępowania karnego.

Art.  21. Przesłanki obrony obligatoryjnej

  • § 1. W postępowaniu w sprawie o wykroczenia obwiniony musi mieć obrońcę przed sądem, jeżeli:
    • 1) jest głuchy, niemy lub niewidomy;
    • 2) zachodzi uzasadniona wątpliwość co do jego poczytalności.
  • § 2. W wypadku, o którym mowa w § 1 pkt 2, obowiązek korzystania z pomocy obrońcy ustaje, jeżeli sąd uznaje za uzasadnioną opinię biegłego psychiatry, że czyn obwinionego nie został popełniony w warunkach wyłączenia lub znacznego ograniczenia zdolności rozpoznania znaczenia czynu lub kierowania swoim postępowaniem i że stan psychiczny obwinionego pozwala na udział w postępowaniu i prowadzenie obrony w sposób samodzielny i rozsądny. Sąd zwalnia wówczas obrońcę z jego obowiązków.
  • § 3. W wypadkach, o których mowa w § 1, udział obrońcy w rozprawie jest obowiązkowy, a w posiedzeniu, jeżeli ustawa tak stanowi.
  • § 4. Jeżeli w wypadkach, o których mowa w § 1, obwiniony nie ma obrońcy z wyboru, wyznacza mu się obrońcę z urzędu.

Art.  22. Przesłanki wyznaczenia obrońcy z urzędu

  • Gdy wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, obwinionemu, który nie ma obrońcy z wyboru, wyznacza się na jego wniosek obrońcę z urzędu, jeżeli w sposób należyty wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów obrony bez poważnego uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny. Podstawą odmowy wyznaczenia obrońcy z urzędu nie może być skorzystanie przez obwinionego z nieodpłatnej pomocy prawnej lub nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego, o których mowa w ustawie z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej (Dz. U. z 2017 r. poz. 2030 oraz z 2018 r. poz. 1467). Przepis art. 78  § 2 Kodeksu postępowania karnego stosuje się.

Art.  23. Wyznaczanie obrońcy z urzędu

  • § 1. Obrońcę z urzędu wyznacza prezes lub referendarz sądowy sądu właściwego do rozpoznania sprawy. Na zarządzenie prezesa o odmowie wyznaczenia obrońcy przysługuje zażalenie do sądu właściwego do rozpoznania sprawy.
  • § 1a. Ponowny wniosek o wyznaczenie obrońcy, oparty na tych samych okolicznościach, pozostawia się bez rozpoznania.
  • § 2. Przepis art. 81a  Kodeksu postępowania karnego stosuje się odpowiednio.

Art.  24. Obrońca w sprawach o wykroczenia

  • § 1. Obrońcą w sprawach o wykroczenia może być adwokat albo radca prawny.
  • § 2. Do obrońcy obwinionego stosuje się odpowiednio przepisy art 83-86 Kodeksu postępowania karnego.
  • § 3. Ilekroć w przepisach Kodeksu postępowania karnego stosowanych na podstawie art. 1 § 2 mówi się o obrońcy albo o adwokacie, rozumie się przez to także radcę prawnego.
Spis treści

Spis treści

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
  • Dział I. Zasady ogólne(1-8)
  • Dział II. Sąd(9-16)
  • Rozdział 1. Właściwość i skład sądu(9-15)
  • Rozdział 2. Wyłączenie sędziego(16-16)
  • Dział III. Strony, obrońcy i pełnomocnicy(17-31)
  • Rozdział 3. Oskarżyciel publiczny(17-19)
  • Rozdział 4. Obwiniony i jego obrońca(20-24)
  • Rozdział 5. Pokrzywdzony, oskarżyciel posiłkowy i pełnomocnicy(25-38)
  • Dział IV. Czynności procesowe(32-38)
  • Dział V. Dowody(39-44)
  • Rozdział 6. Przepisy ogólne(39-40)
  • Rozdział 7. Przeprowadzenie poszczególnych dowodów. Przeszukanie(41-44)
  • Dział VI. Środki przymusu(45-53)
  • Rozdział 8. Zatrzymanie(45-47)
  • Rozdział 9. Zabezpieczenie i zajęcie przedmiotów(48-48)
  • Rozdział 10. Kary porządkowe i pozostałe środki przymusu(49-56)
  • Dział VII. Czynności wyjaśniające(54-56)
  • Dział VIII. Postępowanie zwyczajne(57-88)
  • Rozdział 11. Wszczęcie postępowania. Orzekanie przed rozprawą(57-64)
  • Rozdział 12. Przygotowanie do rozprawy(65-69)
  • Rozdział 13. Rozprawa(70-84)
  • Rozdział 14. Postępowanie w sprawach osób podlegających orzecznictwu sądów wojskowych(85-88)
  • Dział IX. Postępowania szczególne(89-102)
  • Rozdział 15. Postępowanie przyspieszone(89-92)
  • Rozdział 16. Postępowanie nakazowe(93-94)
  • Rozdział 17. Postępowanie mandatowe(95-109)
  • Dział X. Środki odwoławcze(103-109)
  • Dział XI. Nadzwyczajne środki zaskarżenia(110-113)
  • Rozdział 18. Kasacja(110-112)
  • Rozdział 19. Wznowienie postępowania(113-113)
  • Dział XII. Postępowanie po uprawomocnieniu się orzeczenia(114-116)
  • Rozdział 20. Odszkodowanie za niesłuszne ukaranie lub zatrzymanie(114-116)
  • Dział XIIa. Postępowanie w sprawach ze stosunków międzynarodowych(116-116)
  • Rozdział 20a. Wystąpienie do państwa członkowskiego Unii Europejskiej o wykonanie postanowienia o zatrzymaniu dowodów lub mającego na celu zabezpieczenie mienia oraz wykonanie orzeczenia sądu lub innego organu państwa członkowskiego Unii Europejskiej o zatrzymaniu dowodów lub mającego na celu zabezpieczenie mienia(116-116)
  • Rozdział 20b Wystąpienie do państwa członkowskiego Unii Europejskiej o wykonanie grzywny, środków karnych w postaci nawiązki lub obowiązku naprawienia szkody lub też orzeczenia zasądzającego koszty postępowania oraz wykonanie orzeczenia sądu lub innego organu państwa członkowskiego Unii Europejskiej o karach o charakterze pieniężnym(116-116)
  • Rozdział 20c. Wystąpienie do państwa członkowskiego Unii Europejskiej o przeprowadzenie dowodu na podstawie europejskiego nakazu dochodzeniowego oraz wykonanie europejskiego nakazu dochodzeniowego wydanego w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej(116-121)
  • Dział XIII. Koszty postępowania(117-121)

Ostatnie zmiany

  • Art. 96
    2026-07-08
  • Art. 105Art. 108
    2026-03-01
  • Art. 45Art. 96Art. 98
    2026-01-29
  • Art. 90Art. 96
    2026-01-02
  • Art. 17
    2025-12-13
  • Art. 17Art. 96
    2025-06-01
  • Art. 96
    2024-11-01
  • Art. 96
    2023-10-07
  • Art. 11Art. 13Art. 19Art. 24Art. 26Art. 29Art. 30Art. 42Art. 43Art. 69Art. 70Art. 88Art. 94Art. 102Art. 109Art. 112
    2022-05-08
  • Art. 10Art. 86a
    2022-04-23
  • Art. 96
    2022-01-01
  • Art. 96
    2021-08-31
  • Art. 96
    2021-06-17
  • Art. 96
    2020-12-06
  • Art. 90
    2020-11-30
  • Art. 96
    2020-11-29
  • Art. 17
    2020-09-04
  • Art. 54
    2019-11-01
  • Art. 16Art. 35Art. 44Art. 59Art. 107
    2019-10-05
  • Art. 96
    2019-09-01
  • Art. 51Art. 100
    2019-07-18
  • Art. 44
    2019-06-23
  • Art. 97Art. 98
    2019-05-02
  • Art. 45Art. 47
    2019-01-15
  • Art. 22
    2019-01-01
  • Art. 54Art. 97
    2018-11-15
  • Art. 96
    2018-09-03
  • Art. 5
    2018-07-19
  • Art. 96
    2018-06-14
  • Art. 15Art. 113
    2018-04-03
  • Art. 17Art. 96
    2018-03-01
  • Art. 116c
    2018-02-08
  • Art. 96Art. 100Art. 117Art. 118Art. 119Art. 120Art. 121
    2018-01-01
  • Art. 118
    2017-11-16
  • Art. 98
    2017-09-02
  • Art. 17Art. 96Art. 102a
    2017-06-01
  • Art. 96
    2017-05-01
  • Art. 100
    2017-03-01
  • Art. 17
    2017-01-01
  • Art. 17
    2016-06-18
  • Art. 37Art. 38Art. 39
    2016-04-15
  • Art. 32Art. 39Art. 85Art. 86Art. 87Art. 110
    2016-04-04
  • Art. 25
    2016-02-13
  • Art. 96
    2016-01-07
  • Art. 100
    2016-01-01
  • Art. 90
    2015-11-26
  • Art. 23
    2015-09-17
  • Art. 4Art. 38
    2015-08-01
  • Art. 8Art. 16Art. 18aArt. 20Art. 21Art. 23Art. 27Art. 28Art. 31Art. 32Art. 38Art. 39Art. 41Art. 46Art. 49Art. 50Art. 52Art. 53Art. 54Art. 67Art. 81Art. 84Art. 85Art. 92Art. 103Art. 104Art. 106Art. 106aArt. 113Art. 114Art. 116Art. 119
    2015-07-01
  • Art. 37Art. 41
    2015-04-08
  • Art. 101
    2015-04-04
  • Art. 35Art. 37Art. 37aArt. 37bArt. 75aArt. 82Art. 105Art. 107
    2014-11-09
  • Art. 101
    2014-07-24
  • Art. 4Art. 38
    2014-06-16
  • Art. 98
    2014-04-30
  • Art. 41
    2013-07-18
  • Art. 119
    2012-11-05
  • Art. 54Art. 96
    2012-01-01
  • Art. 91Art. 92Art. 92a
    2011-11-12
  • Art. 95
    2011-01-01

Najbliższe zmiany

  • Art. 38
    2029-10-01

Najnowsze

  • 13:07
    Kiedy napis na transparencie może być uznany za wykroczenie i gdzie przebiega granica między dopuszczalnym wyrażaniem poglądów a naruszeniem prawa?
  • 09:03
    Konstytucja placu budowy: Jak art. 5 Prawa budowlanego dyktuje warunki inwestorom
  • 12.09
    Zwolnienie nauczyciela przez dyrektora jakie prawa ma pracownik, a jakie obowiązki dyrektor
  • 12.09
    Jakie kary grożą za prowadzenie łodzi lub kajaka po alkoholu?
  • 12.09
    Dyscyplinarka a związek zawodowy – jaką rolę odgrywa opinia organizacji pracowniczej
  • 11.09
    Wycinka drzew bez zezwolenia. Art. 83f zróżnicował progi obwodu pnia i zniósł zgody na drzewa owocowe
  • 11.09
    Kariera w szkole po nowemu - ile lat trwa przygotowanie do zawodu nauczyciela?
  • 11.09
    Wymuszenie pierwszeństwa, kolizja, gwałtowne hamowanie - kiedy policja stosuje art. 86 KW, a kiedy tylko mandat?
  • 10.09
    Prowadzisz żłobek lub klub dziecięcy? Nadchodząca nowelizacja ustawy żłobkowej od 9 września drastycznie zmienia wymogi kadrowe
  • 10.09
    Pułapki stażowe: kiedy Twoja praca w szkole nie wliczy się do awansu?

LexLege radzi

  • Prowadzisz żłobek lub klub dziecięcy? Nadchodząca nowelizacja ustawy żłobkowej od 9 września drastycznie zmienia wymogi kadrowe

  • Sankcja kredytu darmowego (SKD) także dla osoby prowadzącej firmę? Decyduje cel kredytu

  • Masz małą firmę lub zatrudniasz pracowników? Sprawdź, jak cyfrowa rewolucja w zasiłkach odmieni Twoje kadry i ułatwi życie rodzicom

  • Koniec patostreamów i "wyreżyserowanych pranków"! Od 23 sierpnia za popularne wideo grozi bezwzględne więzienie

  • Kosmetolog czy lekarz? Kto po zmianach prawa wykona zabiegi estetyczne?

Lexlege
Lexlege
  • FAQ
  • O nas
  • Newslettery
  • Kontakt
  • Reklama
  • System Informacji Prawnej
  • Na Skróty
Grupa Bonnier
  • ArsLege
  • Puls Biznesu
  • Bankier
  • Puls Medycyny
  • Pit.pl
  • Egzamin Rzeczoznawca
  • Urzędnik mianowany
Subskrybuj newsletter i zawsze bądź na bieżąco z wybranymi tematami.Miej najważniejsze wydarzenia każdego dnia w zasięgu ręki.
Subskrybuj
  • Promocje bankowe
  • blogbank.pl
  • Konferencje
  • Zgarnij premię
  • Rejestracja pojazdu
  • Kurs Dolara
  • Kurs Euro
  • Kursy walut
  • Dywidendy
  • Sesje elixir
  • Kredyt konsolidacyjny
  • Forex
  • Startup
  • Wibor
  • Biznes plan
  • Program pit
  • Pit 36
  • Pit 36L
  • Pit 28
  • Pit 11
  • Rozlicz pit 37
  • Ulgi i odliczenia podatkowe
  • rozliczenie najmu pit.pl
  • Notowania GPW
  • Orlen
  • PKO BP
  • Energa
  • WIG20
  • WIG30
  • Giełdy zagraniczne
  • Cena złota
  • Cena srebra
  • Cena ropy
  • Notowania surowców
Bonnier © 2026 Puls Biznesu
  • Serwis używa cookies
  • Polityka Prywatności
  • Ustawienia plików cookie