Za tę zasadę odpowiada art. 28 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych. Przepis ten ma istotne znaczenie dla kierowców, ponieważ wpływa zarówno na ciągłość obowiązkowej ochrony ubezpieczeniowej, jak i na obowiązki związane ze zmianą zakładu ubezpieczeń.
Po co powstał art. 28 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych?
Art. 28 ust. 1 reguluje zasady automatycznego zawarcia kolejnej umowy obowiązkowego ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych. Celem tego przepisu jest ograniczenie ryzyka, że pojazd pozostanie bez wymaganej ochrony ubezpieczeniowej.
Brak ważnego OC może wiązać się z poważnymi konsekwencjami. Posiadacz pojazdu, który nie spełnia obowiązku ubezpieczenia, może zostać zobowiązany do wniesienia opłaty za brak OC na rzecz Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego. Jeżeli natomiast spowoduje szkodę bez ważnej polisy, może ponosić odpowiedzialność za zwrot świadczeń wypłaconych poszkodowanym przez UFG.
Z tego powodu ustawodawca wprowadził mechanizm, który w wielu przypadkach zapewnia ciągłość ochrony. Jeżeli posiadacz pojazdu nie wypowie odpowiednio wcześniej umowy OC zawartej na 12 miesięcy, może dojść do zawarcia kolejnej umowy na następny okres.
Jak działa automatyczne zawarcie kolejnej umowy OC?
Zasada ta dotyczy przede wszystkim umów OC zawartych na okres 12 miesięcy. Jeżeli posiadacz pojazdu nie złoży wypowiedzenia najpóźniej na jeden dzień przed upływem okresu obowiązywania umowy, uważa się, że została zawarta kolejna umowa OC na następne 12 miesięcy.
Przykład:
Kierowca kupił polisę OC ważną od 10 maja 2025 roku do 9 maja 2026 roku. Jeżeli nie wypowie umowy w wymaganym terminie, uważa się, że została zawarta kolejna umowa.
Dla wielu osób jest to wygodne rozwiązanie. Nie trzeba pamiętać o zawarciu nowej polisy, a pojazd nadal pozostaje objęty ochroną. Problem może pojawić się wtedy, gdy posiadacz pojazdu kupił już OC w innym zakładzie ubezpieczeń albo nie dopilnował formalności związanych ze zmianą ubezpieczyciela.
Kiedy OC nie zawrze się automatycznie na kolejny okres?
Mechanizm z art. 28 ustawy nie działa w każdej sytuacji.
Najważniejszy wyjątek dotyczy zakupu samochodu z polisą poprzedniego właściciela. Nabywca pojazdu może korzystać z OC sprzedającego do końca okresu ochrony albo wypowiedzieć tę umowę w czasie jej trwania. Po zakończeniu przejętej polisy nie nastąpi jednak automatyczne zawarcie kolejnej umowy, nabywca musi sam zawrzeć własne OC.
Przykład:
Anna kupiła używany samochód w listopadzie. Poprzedni właściciel miał ważne OC do marca kolejnego roku. Anna może korzystać z tej ochrony albo wypowiedzieć przejętą umowę wcześniej, ale przed końcem okresu jej obowiązywania musi zadbać o zawarcie własnej polisy.
To jedna z sytuacji, które często prowadzą do nieświadomego powstania przerwy w ubezpieczeniu.
Automatyczne zawarcie kolejnej umowy nie nastąpi również w przypadkach wskazanych w art. 28 ust. 2 ustawy. Dotyczy to między innymi sytuacji, gdy za mijający okres ubezpieczenia nie została opłacona w całości składka należna zgodnie z zawartą umową.
Wypowiedzenie OC: o czym trzeba pamiętać?
Jeżeli posiadacz pojazdu chce zmienić ubezpieczyciela, powinien wypowiedzieć dotychczasową umowę OC. Samo zawarcie nowej polisy w innym zakładzie ubezpieczeń nie zawsze powoduje rozwiązanie poprzedniej umowy.
Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy wypowiedzenie powinno zostać złożone najpóźniej na jeden dzień przed końcem okresu obowiązywania umowy. W praktyce warto zrobić to wcześniej i zachować potwierdzenie złożenia wypowiedzenia, ponieważ istotne znaczenie ma możliwość wykazania, że ubezpieczyciel otrzymał je w wymaganym terminie.
Przykład:
Jeżeli OC kończy się 30 czerwca, wypowiedzenie powinno dotrzeć do ubezpieczyciela najpóźniej 29 czerwca.
Wypowiedzenie należy złożyć w sposób umożliwiający wykazanie jego złożenia ubezpieczycielowi; może być ono złożone również elektronicznie, jeżeli spełnia wymagania ustawowe i jest akceptowane przez ubezpieczyciela.
Podwójne OC: skąd bierze się ten problem?
Jednym z częstych skutków nieznajomości zasad wynikających z art. 28 jest tak zwane podwójne ubezpieczenie OC.
Dochodzi do niego najczęściej wtedy, gdy posiadacz pojazdu zawiera nową polisę w innym zakładzie ubezpieczeń, ale nie wypowiada poprzedniej umowy, która następnie zostaje automatycznie zawarta na kolejny okres.
Przykład:
Marek kupił nowe OC w innym towarzystwie ubezpieczeniowym od 1 sierpnia. Nie wypowiedział jednak poprzedniej umowy, która zakończyła się 31 lipca i została automatycznie zawarta na kolejny okres. W rezultacie mogą obowiązywać dwie umowy OC dotyczące tego samego pojazdu.
W takiej sytuacji posiadacz pojazdu może wypowiedzieć umowę zawartą automatycznie na podstawie art. 28 ust. 1, zgodnie z zasadami określonymi w art. 28a ustawy. Ubezpieczyciel może jednak żądać zapłaty składki za okres, w którym udzielał ochrony ubezpieczeniowej.
Dlaczego znajomość art. 28 jest ważna dla każdego kierowcy?
Art. 28 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych ma praktyczne znaczenie dla każdego posiadacza pojazdu.
Z jednej strony chroni przed przypadkowym pozostawieniem samochodu bez obowiązkowego OC, z drugiej wymaga pilnowania terminów i znajomości zasad obowiązujących przy zmianie ubezpieczyciela.
Szczególną ostrożność powinny zachować osoby kupujące używane samochody, kierowcy zmieniający firmę ubezpieczeniową oraz osoby, które nabyły lub sprzedały pojazd.
Najważniejsza zasada jest prosta: sprawdź datę końca ochrony, pamiętaj o wypowiedzeniu, jeżeli chcesz zmienić ubezpieczyciela, i upewnij się, że pojazd cały czas ma ważne OC.
Art. 28 ustawy działa jako zabezpieczenie przed przerwą w ochronie ubezpieczeniowej, ale tylko wtedy, gdy kierowca zna zasady jego stosowania.
UWAGA: Powyższy artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny, edukacyjny i nie stanowi porady prawnej. W celu uzyskania wiążącej interpretacji i oceny Twojej indywidualnej sytuacji, skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
